Кіріспе
Бұрынғы Плимут қаласындағы әуежай, Англия, Ұлыбритания.
Осы нысанның бұрынғы әскери қолданылуы.
Плимут қаласының маңындағы әуежай, Монтсеррат.
the airport in the vicinity of the former city of Plymouth, Montserrat
Плимут қалалық әуежайы – Англияның Девон графтығындағы Дерифорд (бұрынғы Роборо) қаласының орталығынан солтүстік-шығысқа қарай орналасқан әуежай. Бұл жерде 1925 жылы әуежай ашылды және 1931 жылы Уэльс принці ретінде болашақ король Эдуард VIII ресми түрде ашты. Әуежай Плимут қалалық кеңесіне тиесілі және Плимут қаласында орналасқан Sutton Harbour Group компаниясына жалға берілген. Оның толық құрамындағы еншілес компаниясы – Plymouth City Airport Limited. Компания директорлары Ньюкуэй әуежайында да мүдделерге/директорлық лауазымдарға ие. Компания нысанды күтіп ұстауға байланысты маңызды қаржы сомаларын талап етіп отырады, бірақ мұндай талаптар мүліктің ішіндегі нақты қызметке сәйкес келмейді. 2009 жылы әуежай арқылы 157 933 жолаушы өтті, бұл 2008 жылғы 117 823 көрсеткіштен 34,0% жоғары. Бұл Плимутты сол кезеңде айтарлық өсімді көрсеткен Ұлыбританияның сирек әуежайларының біріне айналдырды. Плимут қалалық әуежайының CAA-ның қоғамдық пайдалануға арналған әуежай лицензиясы (№ P687) болды, ол жолаушыларды қоғамдық көлікпен тасымалдауға немесе ұшу сабақтарын жүргізуге рұқсат берді және Страссер жобасының бір бөлігі болды. Әуежай 2011 жылғы 23 желтоқсанда жабылып, барлық операцияларын тоқтатты. Одан бері авиациялық инфрақұрылым мен навигациялық құралдары сақталған, жалға алушының жерді тұрғын үй салу үшін пайдалануға рұқсат алуға тырысуда. Әуежайдың жабылуы жайлы хабарламадан кейін Плимут қаласының кәсіпкерлік ортасы әуежай аумағын қорғау мақсатында науқан бастады. "Жайлы" деп аталған топ қалалық кеңеске әуежайдың жабылуына қарсы 38 000-нан астам қол қойылған петицияны тапсырып, кеңестен аумақты қорғауды сұрады. Петиция бойынша кеңесте өткен толық пікір алмасу әуежайды сақтауды қолдаған бірауыздан дауыс берумен аяқталды. Тек екі кеңесші дауыс беруден бас тартты. Осыған сәйкес, 2014 жылы Плимут қалалық кеңесі алдағы Плимут жоспарында әуежайдың жабылуына қатысты есепте ұсынылған дәлелдер негізінде болашақта жалпы авиацияны пайдалану үшін аумақты қорғау туралы шешім қабылдады. 2015 жылы мақсаттарына жеткен "Жайлы" тобы кампаниясын аяқтап, FlyPlymouth Ltd құрды. Оның мақсаты – Плимут әуежайын сатып алып, қайта ашу. FlyPlymouth Плимут әуежайын коммерциялық жолаушылар тасымалына тәуелсіз жалпы және бизнес авиациясы үшін пайдалануды жоспарлап отыр, осы тасымалдың тоқтауы әуежайдың жабылуына себеп болды.
Шығу тегі
1923 жылы Алан Кобхам Кройдонға жасаған пошта рейсінде жолаушыларды Плимут қаласындағы Челсон Медоу шабындығынан алып жүрді. Рейстен кейін Плимут қалалық кеңесі әуежай үшін тұрақты орын іздеді. 1925 жылы әуежай Солтүстік Плимуттегі Робороуға көшірілді. Уэльс ханзадасы, кейін VIII Эдуард, 1931 жылдың шілде айында әуежайды ресми түрде ашты. Пошта мен жолаушыларды тасымалдаудан басқа, әуежай Корольдік әуе күштері үшін RAF Roborough базасы ретінде, сондай-ақ қарулы күштердің басқа да бөлімдері үшін қолайсыз ауа-райы жағдайында оқу орталығы болып пайдаланылды. Екінші дүниежүзілік соғыстың көп бөлігінде әуежай RAF Roborough деп аталды және RAF Harrowbeer әуежайымен бірге Плимут қаласын қорғаудың негізгі құралы болды.
Орналасқан жері
Әуежай Плимбридж-Лейн, PL6 8BW мекенжайында орналасқан, ең жақын қос қабатты тас жол – A38-ден 3,2 километр (2 миль) солтүстікке және Плимут теміржол стансасынан 7,2 километр (4,5 миль) солтүстікке қарай орналасқан. 2017 жылға дейін қаланың кейбір жол белгілерінде әлі де "Әуежай" деген жазу болды, бірақ көпшілігі 2011 жылы әуежай жабылғаннан кейін түзетілді. Плимут қаласының шекарасы өзгергендіктен, әуежай орналасқан аймақтың атауы да өзгерді. Алғаш Роборо деп аталған Роборо және Беливер ауылдары қазір A386 тас жолынан 1,6 километр (1 миль) жоғары орналасқан. Гленхольт пен Эстовердегі және қарсы жағындағы Саутвейдегі құрылыстар әуежайдың орны қазір Деррифордта, Сент-Марк және Сент-Джон университетінің тікелей қарсысында екенін көрсетеді.
Жабылу
2009 жылдың 24 тамызында екі ұшу-қону жолағының ішіндегі қысқасы – 06/24 жолағы жабылды. 2011 жылдың 1 ақпанында Air Southwest компаниясының Лондон Гатвикке жасаған рейстері тоқтатылды. Кеңес жаңа оператор іздеді, бірақ оны алмастыратын әуе компаниясы табылмады. Осының салдарынан, 2011 жылдың 28 сәуірінде Sutton Harbour Holdings әуежайдың жыл соңына дейін жабылатынын хабарлады. Лизинг шартының талаптарына сәйкес, Sutton Harbour Holdings қалалық кеңеске 12 айлық мерзіммен әуежайдың жабылуын бастайтын, тиімділігінің жоқтығы туралы хабарлама жолдады. Плимут қалалық кеңесі Беркли Хановерден Плимут қаласы үшін әуе тасымалы қызметтерінің экономикалық сараптамасын тапсырды. Сараптама көрсеткендей, жолаушылар тасымалы тоқтатылған, бірақ әуежай 19 орындық ұшақтармен жолаушылар тасымалын жүзеге асырып, әскери, бизнес және жеке клиенттерге қызмет көрсету арқылы пайдалы болуы мүмкін еді. Плимут сауда палатасының бас директоры жалпы авиациялық бағытты қолдауға шақырды, және сол кезде бірнеше тарап Sutton Harbour Holdings компаниясымен Плимут әуежайында жалпы авиациялық операцияларды жүргізу туралы келіссөздер жүргізіп жатты. 2011 жылдың 28 шілдесінде әуежайдан соңғы коммерциялық жолаушылар рейсі орындалды. Осыдан кейін, Air Southwest компаниясының қыркүйек айындағы операциялары аяқталғанға дейін жолаушылар автобустармен Ньюкуэйге тасымалданды. 2011 жылдың тамызында қалалық кеңес әуежайдың жабылуына әкеп соққан тиімділігінің жоқтығы туралы хабарламаны қабылдады. Аэропортты ресми түрде Sutton Harbour Group компаниясы 2011 жылдың 23 желтоқсанында жапты. Әуежайға соңғы болып ұшып келген және ұшып кеткен ұшақ – «Ұшқыш уағыздаушы» Джон Холм басқарған Mooney M20E болды. Ол қиын жағдайларда, қону кезінде желдің жылдамдығы 60 миль/сағатқа жеткенімен, болжам бойынша, жел уақтылы бағытын өзгертіп, қонуға мүмкіндік жасады. 2011 жылдың қазан айында жергілікті кәсіпкерлер тобы VIABLE деген атпен ұйым құрды, олардың мақсаты – нысанды қайта ашу. Sutton Harbour Holdings 2014 жылдың ақпанында аэропорттың экономикалық тұрғыдан тиімді емес екенін дәлелдейтін зерттеу нәтижелерін жариялады. 2014 жылы Плимут қалалық кеңесі әуежайдың болашақта жалпы авиациялық мақсаттарда пайдалану үшін Плимут жоспарында сақталады және тұрғын үйлер салуға рұқсат берілмейді деп мәлімдеді. 2015 жылдың наурыз айында сол кездегі қазынашылық министрі Джордж Осборн аэропортты қайта ашудың мүмкіндігін зерттеу үшін тәуелсіз сараптама тартуды қарастыратынын мәлімдеді. Министрдің мәлімдемесінен кейін Лондонның Хитроу әуежайы да аймақтық бағыттарды дамыту жоспары аясында 10 миллион фунт стерлингтік қаражатты бөліп берді, бірақ бұл қаражат Плимут қалалық әуежайы қайта ашылған жағдайда ғана жұмсалатын болады.
Жодел даулары
2015 жылдың 9 тамызында G-ASXU тіркелген Jodel D.120A жеңіл ұшағы нашар ауа райы салдарынан Плимут әуежайына төңкеріліп қонуға мәжбүр болды. Әуежайды жалға алған Sutton Harbour Holdings plc компаниясы, қауіпсіздік туралы алаңдаушылықтарды айта отырып, ұшақтың ұшу-қону жолағынан көтерілуіне рұқсат бермеді және ұшақты жылжытудан алдын алу үшін оның айналасына бетон блоктары қойылды. SHH-ның бұл әрекеттерін Ұлыбританияның авиация қауымдастығының көптеген мүшелері сынап, онлайн "Jodel-ді босатыңыз" науқанына қолдау көрсетті. SHH компаниясының әлеуметтік желілердегі парақшалары сынға толы хабарламалармен суалып кетті. Плимут қалалық әуежайы жұмыс істеп тұрған кезде Штрассер схемасына қосылған болатын, бұл схема ұшқыштарды төтенше жағдайларда қону немесе бағытты өзгерту үшін төлеуден босатады. Схеманы ұсынған Чарльз Штрассер бұл шешімді "атасылық" деп атап, "Бұл келісімнің мағынасына қайшы келеді" деді. Ферид ұшу алдында "әскери әуе базасы маған жақсырақ қарайтын еді" деген пікір білдірді. SHH PLC сол кезде: "Біз бұл мәселенің әрқашан қауіпсіздікпен байланысты екенін және ұшқышқа тиісті сақтандыру бар екенін көрсету қажеттігін нақтыладық" деді.
Көлік департаменті зерттеуі, 2016 жылғы желтоқсан
2016 жылдың желтоқсан айында Транспорт департаменті "Плимут қаласы әуежайын коммерциялық жолаушылар тасымалы үшін қайта ашу туралы консультациялық есептердің қорытындыларын зерттеу" деген атпен баяндама жариялады. Зерттеуде мүдделі тараптар тапсырыс берген бұрынғы Плимут қаласы әуежайынан (PCA) қайта жаңғыртылған коммерциялық жолаушылар тасымалының әлеуетті тиімділігі туралы тоғыз бұрынғы есептің қорытындылары жинақталып, егжей-тегжейлі қарастырылды. Зерттеудің қорытындысы бойынша, қарастырылған есептерде қайта ашылған PCA-дан коммерциялық тұрғыдан тиімді жолаушылар тасымалын жүзеге асыру үшін жеткілікті сұраныс бар екенін көрсететін нақты және дәйекті дәлелдер жоқ. Есепте жолаушылар саны PCA жабылу алдындағы деңгейге тең немесе одан төмен деп табылған, сол кезде әуежай көбінесе пайда таппаған. Зерттеуде PCA-ның бірқатар шектеуші факторларға тап келетіні айтылады, атап айтқанда, салыстырмалы түрде қысқа ұшу-қону жолағы, ол әуежайдан ұша алатын ұшақтар мен әуе компанияларының ауқымын шектейді. Бұл өз кезегінде қызмет көрсететін бағыттардың санын шектейді, сұраныстың төмендеуіне әкеледі. Зерттеуде қарастырылған есептерде әуежайдың тиімділігін шектейтін бірқатар коммерциялық тәуекелдер көрсетілген. Сондықтан, PCA-да коммерциялық жолаушылар тасымалын қайта бастауды қарастыратын кез келген бизнес-жоспарды қарастырғанда, ұсыныстың осы тәуекелдердің әсерін азайтуға жеткілікті дәлелдер келтіретінін бағалау қажет.
Көлік департаменті зерттеуіне реакция
2016 жылғы 28 қазанда BBC Spotlight (South West) бағдарламасы «Плимут қаласының әуежайы айтарлықтай мемлекеттік субсидиясыз жұмыс істей алмайды» деген қорытындыға келетіні күтілуде екенін хабарлады. BBC Radio Cornwall радиостанциясының Twitter-дегі жазбасында: «Жаңа есеп Плимут қаласының әуежайын қайта ашу жоспарларына 9 миллион фунт стерлингтік үкіметтік қаржыландыру қажет екенін ескертеді – сіз пайдаланасыз ба?» делінген. Сол күні BBC Radio Cornwall радиостанциясының тағы бір Twitter-дегі хабарламасында: «Плимут қаласының әуежайын қайта ашуға күресіп жатқандар 9 миллион фунт стерлингтік үкіметтік инвестиция қажет екенін мойындады» деп жазылған. 2016 жылдың 30 қазанында BBC-нің Sunday Politics South West бағдарламасы Транспорт департаментінің зерттеу нәтижелері туралы толыққанды материал ұсынды, онда Плимут қаласының әуежайы 9 миллион фунт стерлингтік мемлекеттік субсидиясыз тиімді емес сияқты көрінеді делінген. 9 миллион фунт стерлингтік субсидия туралы мәлімдеме DfT есебінің 5.20-тармағында (71–72-беттер) келтірілген, онда FlyPlymouth тобы әуежайды қайта ашу үшін ұсынған бизнес-жоспары жазылған. Есепте былай делінген: FlyPlymouth 3-тармақ бойынша қайта ашылған PCA қысқа мерзімде мемлекеттік субсидия немесе қолдаусыз қаржылық тұрғыдан тиімді бола қоймайды, себебі олардың бизнес-жоспарында участокты сатып алу, қайта іске қосу және бастапқы операциялық шығындарды жабу үшін 4 миллион фунт стерлингтік мемлекеттік несие (немесе баламасы) қарастырылған. Бұдан әрі, бизнес-жоспарында коммерциялық жолаушылар тасымалының алғашқы үш жылдық зиянды операциялары үшін Өңірлік әуе байланысы қорынан (RACF) 5 миллион фунт стерлингтік қолдау көрсетілетіні болжанып отыр. FlyPlymouth 2016 жылдың 16 желтоқсанында жарияланған DfT зерттеуін «алдаушылық» деп бағаламады. Себебі есеп тек коммерциялық жолаушылар қызметтерін қамтамасыз етуге баса назар аударды, бірақ жалпы авиацияның рөлін ескермеді. Плимут қалалық кеңесі әуежайды жолаушылар емес, жалпы авиация үшін сақтап қалды. Девон және Корнуолл бизнес кеңесінің төрағасы Тим Джонс: «Бұл дұрыс емес жердегі дұрыс емес әуежай. Біз алға жылжуымыз керек. Біз енді мүмкіндіктерді пайдаға асыруға тырыспауымыз керек» деді. Консервативтік партиясының депутаты Джонни Мерсер, оның Moor View сайлау округінде әуежай орналасқан, былай деді: «Есеп Плимут әуежайынан жолаушылар қызметтері үшін жағымды перспективаны көрсетпейді. Бұл эмоционалды мәселе екенін түсінемін, бірақ мен осы жердің Плимут үшін пайдалы болуын қалаймын. Менің ойымша, осы участоктың 20 жылдан астам уақыт бойы бос тұруы – трагедия болар еді». Саттон Харбор Холдингс DfT есебі жарияланғаннан кейін баспасөз хабарламасын жариялады, онда бас атқарушы директор Джейсон Скофилд: «Бұл дәлелдерді мұқият зерттеп, коммерциялық тұрғыдан тиімді жолаушылар қызметтерін осы участоктан жалғастыруға болатынына ешқандай дәлел жоқ деген қорытындыға келген толыққанды және тәуелсіз есеп» деді. Қорытындылай айтқанда, Транспорт департаментінен ұзақ күткен зерттеу коммерциялық тұрғыдан тиімді жолаушылар қызметтерін қамтамасыз ету үшін жеткілікті сұраныс жоқ екенін және салыстырмалы түрде қысқа ұшу-қону жолағы әуежайдан ұшуға қабілетті ұшақтар мен авиакомпаниялардың қашықтығын шектейтінін көрсетті.
Плим Вейл бақшасы маңындағы ауданның жоспары
2017 жылдың ақпан айында Саттон Харбор Холдингс компаниясы әуежай аумағын Плим Вейл деп аталатын бақшалық қалашыққа қайта құру жоспарларын жариялады. Компанияның мәлімдемесіне сәйкес, 200 миллион фунт стерлингтік жоспар ауылдық көрініс, ойын алаңдары, дүкендер, үйлер және әлеуметтік кәсіпорындармен жабдықталған жаңа, жаяу өтетін қалалық ауданды құруды көздейді. Жобада ветерандарды реабилитациялау орталығы, Санкт-Марк және Сент-Джон университетімен (Маржон) байланысты көпсалалы спорт аренасы, бастауыш мектеп, қоғамдық үй және денсаулық сақтау мекемелері қарастырылған. Аймақта 1500-ге жуық жаңа үйлер салынуы тиіс, олар бастапқы баспана мен әлеуметтік тұрғын үйлерден бастап, жеке тұрғын үйлерге, сондай-ақ қарт адамдарға арналған қолдау көрсетілетін баспана мен денсаулық сақтау орталықтарына дейін қамтиды. Саттон Харбор Холдингс компаниясы бұл шара Плимут қаласының тұрғын үй қажеттілігінің 10%-ын қанағаттандыратынын, соның салдарынан қала шетіндегі және Батыс Девон мен Оңтүстік Хэмс аймағындағы жасыл алқаптарға түсетін қысымды азайтатынын мәлімдеді. Лорд Мэтью Тейлор жобаның тәуелсіз кеңесшісі болып тағайындалды. Лорд Тейлор үкіметтің «Бақшалық ауылдар» жаңа саясатын әзірлеген және соңғы екі үкімет үшін жоспарлау саясатын қараған. Ол сонымен қатар Англия бойынша 1100 қайырымдылық тұрғын үй қоғамдарын білдіретін Ұлттық Тұрғын Үй Федерациясының бұрынғы төрағасы. Маржон университетінің вице-канцлері доктор Карен Кук жоспарларға қатысты: «Егер аталмыш аумақта әуежай болмаса, Саттон Харбор Холдингс плк ұсынатын Плим Вейл жоспарларын біз толық қолдаймыз. Бұл жоспарлар қалаға стандартты тұрғын үй жобасынан асып түсетін қосымша құндылық әкеледі және болашақ студенттеріміз үшін тұру және әлеуметтік өмір сүру мүмкіндіктерін жақсартады», – деді.
Sutton Harbour Holdings plc компаниясы Плим Вейлге қатысты ұсыныстарын Плимут қалалық кеңесіне, қалалық кеңестің Плимут және Оңтүстік-Батыс Девон бірлескен жергілікті жоспары бойынша жүргізіліп жатқан кеңесулер аясында ұсынады. Аталған жоспарды 2017 жылдың күзінде жоспарлау инспекторы қарауы тиіс. Кеңес әуежай аумағынан түскен табыстың 75%-ына құқылы, себебі оған әуежайдың көп бөлігі тиесілі. Саттон Харбор Холдингс компаниясы бұл соманың кеңес үшін кем дегенде 50 миллион фунт стерлинг құратынын бағалап отыр. Әуежай аумағының болашақ мақсаты Плимут және Оңтүстік-Батыс Девон бірлескен жергілікті жоспарының жобасын қоғамдық талқылау арқылы анықталады, ол 2017 жылдың күзінде өтеді деп жоспарланған. Аталған жоспардың жобасында Плимут қалалық кеңесі әуежай аумағын болашақта жалпы авиация үшін пайдалануға белгілеген. Sutton Harbour Holdings plc компаниясы бұл аумақты бақшалық қалашық ретінде қайта құру жоспарына енгізуге тырысуда.
Жетістікпен іске асырылған жоба
Екі ұшу-қону жолағының ең қысқасы, 06/24, тұрғын үйлер мен пәтерлермен ішінара салынған, бұл Плим Вейл жоспарына сәйкес келмейді, бірақ 2008 жылғы бастапқы жоспарларға сәйкес келеді, онда түскен қаржы әуежайға қайта инвестицияланатыны көрсетілген. Мұнда салынған жолдар осы алаңның авиация тарихын еске түсіретіндей етіп, Ұшу-қону жолы, Радар жолы, Лайссандер көшесі, Альбакор даңғылы, Пайпер көшесі, Ұшқыш жолы және Браймон жолы деп аталған.
Мекемелер
Air Southwest компаниясының бас кеңсесі әуежайда орналасқан, бірақ 12 жұмыс орнының қысқартылатыны және Плимут кеңсесінің жабылатыны, орнына Eastern Airways компаниясының негізгі операциялық базасы болып табылатын Хэмберсайд әуежайына көшірілетіні жарияланды. Оның негізгі техникалық қызмет көрсету базасы 2011 жылдың басында Ньюкуэйге көшірілді. Brymon Airways әрекет еткен кезде оның бас кеңсесі әуежай периметріндегі Brymon House-та болған. 2011 жылдың 25 қарашасында RAF Chinook тікұшағы Плимут әуежайына төтенше жағдайға байланысты қонуға мәжбүр болды. Бұл соңғы он күнде осы сипаттағы бесінші жағдай еді. Флаг офицерлерінің теңіздегі оқу (FOST) тікұшақтары енді Корнуоллдағы HMS Raleigh-ден жұмыс істейді, бірақ Ньюкуэйде орналасқан. Аэропорттың толық жабылуы 2011 жылдың 23 желтоқсанында болды, себебі қазіргі жалға алушы, Sutton Harbour Holdings, әуежайдың тиімді емес екенін дәлелдеді. Осы күннен бастап әуе қозғалысын басқару, навигациялық құралдар, ұшу-қону жолағының күтілуі және өрттен қорғау қызметі тоқтатылды, ал ең жақын Девон және Сомерсет өрт сөндіру және құтқару қызметі станциясы Кроунхиллде 1,5 миль қашықтықта орналасқан. Аэропортты жалға алған Sutton Harbour Holdings компаниясы 2012 жылдың шілдесінде әуежай жабдықтарын аукционға шығарды. Дегенмен, әуежайдың инфрақұрылымы мен навигациялық құралдары, жағдайы нашарлаған болса да, әуежай жалға алу шартының талаптарына сәйкес сақталады. Аэропорттың жабылуына байланысты Девон әуе амбулаториясының жұмысы туралы алаңдаушылық туды, себебі жақын орналасқан Деррифорд ауруханасына түнгі рейстерге рұқсат берілмейді.
Әуе компаниялары мен бағыттары
Air Wales 2006 жылы жұмысын тоқтатқандықтан, оның Кардиффтен Плимутқа қатынайтын рейстерін Air Southwest компаниясы жүзеге асыра бастады. Қазіргі таңда Плимуттен тікелей рейстерді ешқандай әуе компаниясы орындамайды. Air Southwest 2011 жылдың шілдесінде, әуе компаниясы қыркүйек айында жабылуға дайындалып жатқанда Плимуттен рейстерін тоқтатты.