Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Айн (/æ̃/, ɛ̃) – Францияның шығысындағы өзен. Ол Айн департаментіне атын берген. Өзеннің ұзындығы шамамен 190 километрді құрайды.
River in eastern France
the river in France
The Ain (/æ̃/, ɛ̃; ) is a river in eastern France. It gave its name to the Ain department. It is long.
Геология
Өзен екі аймақ арқылы ағады. Юра, әрине, Юра дәуіріне жатады, бірақ Англияның Юрасына қарағанда кішкентай балшық қамтиды, сондықтан Жоғарғы немесе Орта Юра – әктас немесе мүмкін марль (EB 13) дегенді білдіреді. Төменгі ағыс өзеннің өзінің әрекетінен пайда болған голоцендік шөгінділер арқылы өтеді, олар орта немесе жоғарғы плейстоцен (CG) жыныстарының арасында жатыр. Юра Саонаның кеңейіп жатқан жарық аңғары мен Альп тауларының күштері арасындағы қысымнан әктас қабаттарынан тұрады, соңғысы Италия тектоникалық плитасының Еуропамен соқтығысуынан көтерілген. Ең биік қырқасы – шығысқа қарайғы қырқа, ал Айн өзені Юраның батыс жағында орналасқан ең төменгі аңғарда оңтүстікке қарай ағады. Саона аңғарының жазығы юралық тау жыныстарының астына батқандықтан, батыс қырқасы қайтадан биік. Бұл аймақ мұздыққа ұшыраған, бірақ Юрада салыстырмалы түрде аз морена қалдығы бар. Айн өзенінің төменгі ағысы жазықтықта ағып жатыр, онда көптеген плейстоцендік материалдар бар, олардың көп бөлігі морена. Дегенмен, Pays de Dombes және өзен арасындағы төменгі жартас миоценге (CG) жатады.
The river flows through two regions. The Jura is, of course, Jurassic but it includes less clay than the Jurassic of England so Upper or Middle Jurassic means limestone of some sort, possibly marl (EB 13). The lower river passes over Holocene deposits from the river's own activity amongst rocks of the Middle or Upper Pleistocene (CG). The Jura consists of limestone strata crushed into ridges between the forces of the spreading rift valley of the Saône and the Alps, the latter raised by a collision of the Italian tectonic plate with Europe. The highest ridge is the easternmost and the Ain flows southwards in the lowest valley, which lies towards the western side of the Jura. The westernmost ridge is again rather higher as the plain of the Saône valley is subducted below the Jurassic rocks (Dercourt). The whole has been glaciated but there is relatively little till remaining in the Jura. The lower Ain flows on the plain where there is much Pleistocene material, much of it glacial till. However, the low scarp between the Pays de Dombes and the river is Miocene (CG).
Экономика
Экономика, әдетте, байлықты қамтамасыз ететіндей емес. Бұрын ірі қалаларды тек сыртқы нарықтар ретінде пайдалануды қажет ететін ел де емес. Сондықтан халық тығыздығы төмен, шашыраңқы орналасқан. Бұл ереженің ерекшелігі – Айн өзеніне параллель орналасқан Анж аңғарындағы Ойонас қаласы. Аңыз бойынша, 630 жылы әулие Лежер Ойонасқа тара жасау монополиясын берген. Аймақтың дәстүрлі шағын өнімдері – ағаш өңдеу, мүйіз таралар мен әсем бұйымдар 1880 жылы целлюлоидтен басталатын пластик инъекциялық қалыптау, вакуумдық қалыптау сияқты салалардың дамуына әкелді. 1999 жылы қала халқы 24 636 адамды құрады, бірақ ол өзен алабындағы ерекшелік болып табылады. Аймақтың ең бағалы байлығы – ағаш. Оның бір бөлігі өзен арқылы сатылып, қалғаны көмірге айналдырылды, бұл Саон аңғарындағы қорыту пештерінен алынған темірді өңдейтін сумен жұмыс істейтін ұстаханалардың дамуына жағдай жасады. Сондай-ақ, мал жайылымында ерекше дәмді ірімшіктер өндіріледі. 20-шы ғасырда су энергиясы гидроэлектр станцияларын салуға бағытталды, бұл Ойонаста пластик өнеркәсібінің ерте дамуына көмектесті. Бұл мәселеде Айн өзенінің маңызы зор. Бұл Франция үшін ерекше жауын-шашын мөлшерімен ерекшеленетін аймақ. Бірақ жаз айларында ауа райы көбінесе қолайлы болады. Орманды серуендеу, балық аулау, желкендесу және таңғажайып пейзаж сыртқы туризмнің дамуына мүмкіндік берді.
The economy is not generally such as to provide riches. Neither is it one which used to require large towns as other than external markets in which to sell. The population is therefore dispersed. The exception to this is the town of Oyonnax, in the Ange valley which is parallel with the Ain. According to the legend, St Léger gave the monopoly of comb making to Oyonnax in 630. The traditional small products of the region, wood turning, horn combs and trinkets led to the development of a specialism in the injection moulding, vacuum forming and so on of plastics, beginning with celluloid in 1880. The town's population in 1999 was 24,636 but it is the exception for the river basin (ext links). Timber is the region's most obvious asset. Some was marketed down river and some converted into charcoal which permitted the rise of water powered forges working iron from smelters in the Saône valley. There is also pasture producing cheese specialities. In the 20th century, the water power was diverted to the production of hydro electricity, a fact which aided the early introduction of the plastics industry at Oyonnax. In this, the Ain is central. This is an area of unusually high rainfall for France. But in the summer season, the weather is usually kind. The woodland walks, fishing, sailing and impressive scenery have permitted the development of the outdoor kind of tourism.
Фауна
Айн балыққа өте бай, оның ішінде форель, әсіресе Salmo trutta fario; сұр балық, әсіресе Thymallys thymallus обыкновенный сұры; судақ, шабақ, мөңгү, карп, табан, ротан, Еуразиялық миноу, жайын және лоах. Өзен жағасында көптеген құстар қоныстанады: үйрек, баклан, аққу, қасқыр, және қызылқұйрық. Бобрлар да кездеседі және көптеген бөгеттер салады, ал егіз бұғы мен жабайы шошқа өзенге жақын орман және тоғайларда табалады. 2003 жылдан бері сусарлар қайтадан көрінді, бұл су сапасының жалпы жақсаруын көрсетеді.
The Ain is very rich in fish, including trout, in particular Salmo trutta fario; grayling, especially the common grayling Thymallys thymallus; pike, perch, barbel, bream, carp, tench, roach, Eurasian minnow, chub and loach. Numerous birds populate the river's banks: duck, egret, swans, heron, and snipe. Beavers are also present and construct numerous dams while wild boar and roe deer are found in the woods and forests bordering the stream. Otters have once more been seen since 2003, so demonstrating a general improvement in the quality of the waters.
Даму
Өзеннің табиғи ортасы салыстырмалы түрде жабайы күйінде сақталып келеді және француз заңымен құрылған SDAGE (Schéma Directeur d’Aménagement et de Gestion des Eaux) деп аталатын экологиялық жоспардың нысаны болып табылады. Оның мақсаты – бүкіл гидрологиялық жүйені біртұтас қарастырып, оны сақтап, тиімді пайдалану. Бұл су электр станцияларын қайық жүргізу, балық аулау, жүзу және, мүмкін, су алу қажеттіліктерімен үйлестіруді қамтиды, өйткені өзеннің оңтүстік бөлігіндегі Ронаға құятын жердегі қайта жаңартылған дельта аймағында өнеркәсіптік дамуға бейімділік байқалады.
The river's natural surroundings remain relatively wild, and are the subject of an environmental scheme by the name of a SDAGE (Schéma Directeur d’Aménagement et de Gestion des Eaux), set up under a French law. Its aim is to conserve and make the best use of the whole hydrological system by viewing it as a unit. That involves reconciling the hydro electric stations with the boating, fishing, swimming and perhaps water extraction in view of the tendency to industrial development on the reclaimed delta land at its confluence with the Rhone at its southern end.
Статистика
Гидрологиялық станция Бассейн ауданы (км²) Жылдық орташа су ағыны (м³/с) Перте де л’Айн 210 9.590 Мариньи 650 27.40 Вульганс тоғаны 1120 40.80 Понт д’Айн 2760 105.0 Шази-сюр-Айн 3630 123.0
Hydrological station Area of basin (km2) Mean annual flow rate (m³/s) Perte de l'Ain 210 9.590 Marigny 650 27.40 Barrage de Voulgans 1120 40.80 Pont d'Ain 2760 105.0 Chazey sur Ain 3630 123.0
Оқыған жұмыс
MAYET, L. y PISSOT, J. (1915): Посин (Эн) маңындағы Ла-Колумбиер тас үңгірі. Лион ғылымдар факультеті. Геология және палеонтология зертханасы, Антропология және палеонтология бөлімі, Лион. 193 бет.
MAYET, L. y PISSOT, J. (1915): Abri sous roche préhistorique de La Colombière près Pocin (Ain). Faculté des Sciences de Lyon. Laboratoire de Géologie et Paléontologie. section d'Anthropologie et Paléontologie, Lyon. 193 pp.