Кіріспе

Парк в Брюсселе, Бельгия
Парк

Парк дю Синквентанер (французша "Елужылдық мереке паркі", paʁk dy sɛ̃kɑ̃tnɛʁ деп айтылады) немесе Юбельпарк (голландша "Юбилейлік парк", деп айтылады) – Бельгияның Брюссель қаласындағы Еуропалық ауданның шығыс бөлігіндегі кең аумақты, қалалық парк. Парктегі U тәрізді кешеннің көптеген ғимараттары Бельгия үкіметінің тапсырысымен, Бельгия королі Леопольд II-нің қолдауымен 1880 жылғы Бельгия революциясының 50 жылдығына арналған Ұлттық көрме үшін салынған. Келесі көрмелер барысында осы орынға қосымша құрылыстар салынды. Парктің орталық бөлігіндегі ескерткіштік арка, Синквентанер аркасы (Triomfboog van het Jubelpark), 1905 жылы Гедеон Бордиаудың аркадасының бұрынғы уақытша нұсқасын алмастырып орнатылды. Айналасындағы парктің алаңы көркем бақтармен, көлдермен және сарқырамалармен толы болды. ХХ ғасырдың басында мұнда бірнеше сауда жәрмеңкелері, көрмелер мен фестивальдер өтті. 1930 жылы үкімет Синквентанерді демалыс паркі ретінде пайдалануды шешті.) 1889 жылдан бері және 1986 жылдан бері Autoworld көне автомобильдер мұражайы орналасқан. Виктор Ортаның "Адам құштарлығының ғибадханасы" (1896 жылдан қалған), 1921 жылғы Конгодағы бельгиялық пионерлерге арналған ескерткіш және 1978 жылдан бері Брюссельдегі Ұлы мешіт парктің солтүстік-батыс бұрышында орналасқан (төмендегі картаны қараңыз). Брюссель метросының 1 және 5 желілері және Рю де ла Лой / Уетштрааттан басталатын Беллиард туннелі парктің астынан өтеді, соңғысы арканың алдында ашық учаскеде жартылай орналасқан. Ең жақын метро станциялары – парктің батысында Шуман және шығысында Мерод.

Тарих

Бастапқыда қазіргі "Cinquantenaire/Jubelpark" (француз/голланд) деп аталатын аймақ Брюссель қаласының орталығынан тыс жердегі Garde Civique әскери жаттығу алаңына, "Linthout" жазығына кіретін. 1880 жылғы Ұлттық көрме үшін жазық көрме алаңы ретінде дамытылды. Бұл жер француз тілінде Cinquantenaire (сөзбе-сөз "Елу жылдық мерейтойы") және голланд тілінде Jubelpark ("Юбилей паркі") деп аталды, өйткені ол 1830 жылы Бельгияның тәуелсіздігіне қол жеткізгеннен бері жарты ғасырды атап өтуді жоспарлаған. Cinquantenaire Arcade (Arcade(s) van het Jubelpark) 1880 жылғы көрмеге арналған және осы мерейтойды еске алу үшін жоспарланған. 1880 жылы мемориалдық арканың бағаналарының негіздері ғана аяқталды, ал көрме кезінде арканың қалған бөлігі ағаш панельдерден салынды. Келесі жылдары ескерткіштің аяқталуы король Леопольд II мен Бельгия үкіметі арасындағы үнемі даудың тақырыбы болды, себебі үкімет оны аяқтау үшін қажетті қаражатты жұмсағысы келмеді. Парк 1897 жылғы Брюссель халықаралық көрмесінің де орны болды, оған арналған қолданыстағы ғимараттардың қанаттары кеңейтілді, бірақ арка әлі де толық емес еді. Жобаның бастапқы сәулетшісі – Гедеон Бордьяу, ол жобаға жиырма жылға жуық уақыт жұмсады. Құрылыстар темір, шыны және тастан салынды, бұл Бельгияның экономикалық және өнеркәсіптік жетістіктерін көрсетеді. 1890 жылы қаражаттың жетіспеуіне байланысты құрылыс тоқтатылды және 1904 жылы сәулетшінің қайтыс болуымен толық аяқталмай қалды. Оның орнына Леопольд II таңдаған француз сәулетшісі Шарль Жиро келді. Жиро бастапқы дизайнын бір аркадан үш аркаға өзгертті және оны аяқтау үшін күндіз-түні жұмыс істеуді бастады. 1880 жылғы көрменің бастапқы павильондары Бордьяудың жобалаған шыны залдарынан басқа, 1904 жылы Жироның жобалаған аркасымен және екі жағындағы үлкен залдармен ауыстырылды. Ескерткіш 1905 жылдың мамырында жеке қаржымен аяқталды, ал аркада 1905 жылдың 27 қыркүйегінде Леопольд II тарапынан Бельгияның тәуелсіздігінің 75 жылдығына орай салтанатты түрде ашылды. Бұрын жоспарланған триумф аркасы корольдің тілегімен өзгертіліп, кеңейтілді. Жазда ашық ауада кино көрсетіледі, сонымен қатар фильмдер мен музыкалық бейнеклиптер түсірілу үшін де пайдаланылады. Бұл сондай-ақ жыл сайынғы 30 000 қатысушысы бар Брюссельдің 20 шақырымдық жүгіруінің бастапқы нүктесі болып табылады.

"Cinquantenaire" ойын алаңы

Cinquantenaire Arcade (, Arcade(s) van het Jubelpark) – Парк дю Cinquantenaire орталығында орналасқан ескерткіш аркада. Оның орталық бөлігі – монументалды үш аркадан тұратын Cinquantenaire Arch (Триумф-бог ван хет Юбельпарк). Арканың үстінде Жюль Лаге мен Томас Винкоттің «Брабант ұлттық туды көтереді» атты әйел-көлікшісі бар қоладан жасалған квадрига скульптуралық тобы орналасқан. Басқа мүсіндер Бельгия провинцияларын бейнелейді (Брабант квадрига арқылы көрсетілген): Альберт Дезенфанның Генаут және Лимбург, Шарль ван дер Стаппеннің Антверпен және Льеж, Джеф Ламбоның Шығыс Фландрия және Батыс Фландрия, Гийом де Гроттың Намур және Люксембург. Кейіннен жинақ мұралар, сыйлықтар және алмасулар арқылы кеңейтілді. Бүгінде мұражайда барлық кезеңдер мен елдердің әскери киімдері, қару-жарақтары, көлік құралдары және әскери техникасы қойылған. Гедеон Бордьяу салған солтүстік қанат 1972 жылдан бері Авиация залына орналасқан, ол кезде Авиация және ғарыш галереясы ашылды. Мұражай бірнеше бөлімнен тұрады, оның ішінде таяу тарихтан меровинг кезеңіне (шамамен 751 жыл) дейінгі, сондай-ақ Таяу Шығыс, Египет, Грекия және Римнің классикалық дәуірінен қалған ұлттық жәдігерлер жинағы бар. Қытай, Жапония, Корея, Колумбқа дейінгі Америка және Ислам әлемі сияқты Еуропадан тыс өркениеттердің жәдігерлері де көрсетіледі. Сонымен қатар, Еуропалық сәндік өнер коллекциясына орта ғасырдан 20 ғасырға дейінгі мүсіндер, жиһаз, гобелендер, тоқыма бұйымдары, костюмдер, ескі көліктер және т.б. кіреді.

Авто әлем

Автодүние – кешеннің Оңтүстік залында орналасқан классикалық автомобильдер мұражайы. Онда 19 ғасырдың соңынан 1990 жылдарға дейінгі 350-ге жуық ескі автомобильдердің, еуропалық және американдық көлік құралдарының алуан түрлі коллекциясы жинақталған. Олардың ішінде "Минерва", 1928 жылғы "Бентли", 1930 жылғы "Бугатти" және 1930 жылғы "Корд" сияқты көліктер, сондай-ақ Бельгия корольдық отбасына тиесілі бірнеше лимузин бар.

Брюсселдегі Үлкен мешіт

Брюссельдің Ұлы мешіті парктің солтүстік-батыс бұрышында орналасқан. Бұл Брюссельдегі ең көне мешіт және Бельгияның Ислам және мәдени орталығының бас кеңсесі. Орталықта мектеп және исламдық зерттеулер орталығы қызмет етеді. Орталық ересектер мен балаларға арналған араб тілі курстарын, сондай-ақ ислам дініне таныстыру курстарын ұсынады. Алғашқы ғимарат 1880 жылы сәулетші Эрнест Ван Хумбик тарапынан араб стилінде Ұлттық көрменің шығыс павильонын салу үшін салынған. Көрме үшін павильонда «Каир панорамасы» атты монументалды фреска орналастырылған, ол үлкен сәттілікке ие болды. Бірінші және екінші дүниежүзілік соғыстар кезеңінде күтімге жеткілікті қаражат болмағандықтан, ғимарат бірте-бірте тозығып, құлдырап кетті. 1967 жылы Сауд Арабиясының королі Фейсал ибн Абд әл-Азиздің Бельгияға жасаған ресми сапары барысында король Бадуин ғимаратты құлшынатын орын ретінде қайта жаңартуға шешім қабылдады. Тунистік сәулетші Монги Бубакер жобалаған мешіт 1978 жылы Халид ибн Абд әл-Азиз бен Бадуиннің қатысуымен салтанатты түрде ашылды.

Адам құмарлықтарының ғибадатханасы

Пинквентаир паркі – Адам құмарларының ғибадатханасы орналасқан жер, сонымен қатар Хорта-Ламбо павильоны деп те аталады, бұл 1896 жылы Виктор Хорта салған грек ғибадатханасы нысанындағы неоклассикалық павильон. Сырт көрінісі классикалық болғанымен, ғимарат жас Виктор Хортаның модерн стиліне жасаған алғашқы қадамдарын көрсетеді. Ол Жеф Ламбо жасаған "Адам құмарлары" атты үлкен мәрмәр рельефін тұрақты түрде көрсету үшін салынған. Салынысы аяқталғаннан бері ғимарат көбінесе жабық болып келді. 2014 жылдан бері ғимаратқа жаз айларында кіруге болады.

Бельгиялық пионерлерге арналған ескерткіш

Пятидесятилетке арналған саябақта Конгодағы бельгиялық пионерлерге арналған ескерткіш орналасқан, ол 1912–1921 жылдары Томас Винçотте жобалаған және бұрынғы Бельгиялық Конгодағы бельгиялық отарлық күш-жігерін құрметтейді. Брюссельдің Ұлы мешітіне жақын болғандықтан, араб құл саудасы туралы жазуларға қатысты мәселелер әлі де дау тудырып келеді.