Кіріспе
Канадалық кәсіпкер Джордж Стивен, 1-ші барон Маунт Стивен, (5 маусым 1829 – 29 қараша 1921), 1886-1891 жылдар аралығында сэр Джордж Стивен, Бт ретінде танымал болған, – канадалық кәсіпкер. Шотландиядан шыққан ол Монреальде атаққа ие болды және Ұлыбритания жұртына көтерілген алғашқы канадалық азамат болды. Ол Канадалық Тынық мұхиты теміржолын құрудың қаржылық шебері болды. Монреаль банкінің президенті қызметін атқарды және өз заманының ең ірі меценаттарының бірі ретінде танылды: Монреаль қалалық ауруханасына жаңа қанат салдырды, Шотландиядағы түрлі ауруханаларға жан-жақты көмек көрсетті және Джордж V-пен тығыз байланыста жұмыс істеп, Лондон қаласындағы Уэльс принці аурухана қорына 1,3 миллион фунт стерлинг салды. Ол және оның бірінші туысы лорд Страткона жер сатып алып, содан кейін Монреаль қаласына Корольдік Виктория ауруханасын салу және күтіп ұстау үшін әрқайсысы 1 миллион доллар берді. Оның Монреальдегі «Алтын шаршы миль» ауданындағы үйі кейін Маунт-Стефан клубына айналды. 1888 жылы Англияға зейнетке шығып, Броккет Холл мен 17 Карлтон Хаус Террасасында тұрды. Оның бірінші әйелі каноэні Шотландияға әкелген деп есептеледі. Қорада жалаң аяқпен жұмыс істей бастаған ол Канаданың ең бай адамына айналды және Джордж V-пен тығыз байланыста болды, оның әйелі, королева Мэри, екінші леди Маунт-Стефанның өмір бойы досы және сенімді серігі болды.
George Stephen, 1st Baron Mount Stephen, (5 June 1829 – 29 November 1921), known as Sir George Stephen, Bt, between 1886 and 1891, was a Canadian businessman. Originally from Scotland, he made his fame in Montreal and was the first Canadian to be elevated to the Peerage of the United Kingdom. He was the financial genius behind the creation of the Canadian Pacific Railway. He was President of the Bank of Montreal and is remembered as one of the greatest philanthropists of his time: he built a new wing at the Montreal General Hospital, donated generously to various hospitals in Scotland and gave over £1.3 million to the Prince of Wales Hospital Fund in London, working closely with George V. He and his first cousin, Lord Strathcona, purchased the land and then each gave $1 million to the City of Montreal to construct and maintain the Royal Victoria Hospital. His home in Montreal's Golden Square Mile later became the Mount Stephen Club. In 1888, he retired to England, living between Brocket Hall and 17 Carlton House Terrace. His first wife is credited with introducing the canoe to Scotland. From starting life as a bare footed stable boy, he became the richest man in Canada and closely associated with George V, whose wife, Queen Mary, was a lifelong friend and confidante of the second Lady Mount Stephen.
Алғашқы жылдар
Стивен 1829 жылы Банфширдің Даффтаун қаласында, оның әкесі салған коттеджде дүниеге келді. Ол Уильям Стивеннің (1801 ж.т.), ағаш шебер және Эльспеттің, Джон Смиттің қызы, Морейдің Нокандо қаласындағы шаруаның қызы болды. Оның анасы Манчестердегі қайырымды Грант ағайындыларының бірінші туысы еді, олар Чарльз Диккенстің «Николас Никлби» романындағы «Шайыр ағайындылар» атымен мәңгілікке қалады. Стивен бала кезінде Ричмонд герцогінің хаттарын бір шиллингке жеткізу үшін бос аяқпен далаға жүгіріп шығарды. Ол приход мектебінде білім алып, он төрт жасында түрлі жұмыстар істеді: жылқы бақты, қой шауып, жергілікті қонақ үйде жұмыс істеді. Келесі жылы ол Абердиндегі мата сатушының және жібек саудагерінің шәкірті болды, ал 1848 жылы Лондонға көшіп келді, онда алдымен мата сатушы, содан кейін көтерме тауарлар сататын дүкенде жұмыс істеді. Джордж Стивеннің бірінші туысы Уильям Стивен бұрын Монреальге эмиграциялап, Сент-Пол көшесінде көтерме тауарлар сататын дүкен ашқан еді. Уильямның шақыруымен Стивен отбасы 1847 жылы Монреальге көшіп келді, ал Джордж 1850 жылы оларға қосылды. 1866 жылы ол өзінің бірінші туысы Дональд Смитпен (кейін Лорд Страткона) тығыз жұмыс істей бастады. Екеуі көптеген кәсіптік жобаларда серіктес болды, бұл оларға зор байлық әкелді. Олардың алғашқы инвестицияларының бірі 1868 жылы болды, ол Ричард Б. Ангус және Эндрю Патонмен серіктестік құрып, Шербрук қаласында «Патон (Текстиль) Өндіріс» компаниясын құрды. 1860 жылдардың соңына қарай Стивен Монреальдегі ең ірі қаржыгерлердің біріне айналды, кеңестер құрып, Монреальдің ең танымал бизнесмендерімен бірге жұмыс істеді. 1873 жылы ол Монреаль банкінің директоры болды, ал үш жылдан кейін президент болып сайланды. Осы қызметте ол Лондон мен Нью-Йоркке жиі сапар шегіп, ондағы жетекші қаржыгерлермен кездесті. 1881 жылға дейін президент қызметін атқарып, толық назарын Канадалық Тынық мұхиты теміржолын салуға арналған компанияны басқаруға аударды. 1864 жылдың шілде айында Монреаль сауда палатасының мүшесі болып сайланды. Стивен теміржол саласына инвестиция жасап, 1870 жылы «Канаданың жылжымалы құрамдар компаниясын» құрды. Олар оның құрылысына әрқайсысы 500 000 доллар салып, 1893 жылы ашылғаннан кейін оны күтіп ұстау үшін қор құруға әрқайсысы тағы 500 000 доллар салды. Бүгінде ол «Royal Vic» ауруханасымен танымал болғанымен, ол өзінің байлығының басым бөлігін Лондонның «Уэльс принці ауруханасы» қорына аударды. Стивен болашақ Георг V-пен бірлесіп оның қордарын құрды және оның ең ірі демеушісі болды, ол 1,315,000 фунт стерлинг сомасында сыйлықтар берді. Бұл соманы жеке тұрғыдан қарастырғанда, 1921 жылы Маунт Стивен қайтыс болғанда, әйеліне, баласына және қайырымдылық ұйымдарына көмектескеннен кейін, ол 1,414,319 фунт стерлингті он тоғыз туысына бөліп беруді тапсырды, бұл әрқайсысына шамамен 75 000 фунт стерлинг тиді. Ол мұрагерлеріне қайырымдылыққа бергенінен әлдеқайда көп қаражат қалдырды. Өсиетімен ол Канададағы қайырымдылық ұйымдарына аз қаражат қалдырды, өйткені жоғарыда аталған сыйлықтары мен Канадалық Тынық мұхиты теміржолының мұрасы арқылы ол Канадаға одан бергенінен гөрі көбірек бергенін сенді.
Монреаль - Англия
1880 жылы Стивен Монреальдің Алтын шаршы милясында сәнді сарай (қазіргі Джордж Стивен үйі) жобалау үшін архитектор Уильям Тутин Томасты жұмысқа алды. Үйдің құрылысы үш жылға созылып, шамамен 600 000 долларға бағаланды. Архитектура тарихшысы Артур Ричардсон оны «Канададағы итальян стилінің нағыз шедеврлерінің бірі» деп сипаттады. Стивен Англияға көшкеннен кейін, үйді оның әпкесі Элси Стивен мен күйеуі Роберт Миген 1900 жылы сатып алды. 1926 жылы бұл үй Маунт-Стефан клубының үйіне айналды. 1880-жылдардың ортасынан бастап Стивен көбірек уақытын Англияда өткізе бастады. Монреальдегі өмірін қоршаған бизнес пен саясаттан шаршап, 1888 жылы CPR-ден зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол Англияға тұрақты қоныстанды. Стивендер 17 Карлтон Хаус Террасасындағы лондондық резиденциясын сақтап, 1893 жылдан бастап Хертфордширдегі Хэтфилд қаласының жанындағы Броккет Холлды жалға алды, ол 1921 жылы қайтыс болды. Стивен 1886 жылы баронеттік атаққа ие болды, ал 1891 жылы Ұлыбритания жұртына көтерілген алғашқы канадалық азамат болып құрметке ие болды. Ол «Британ Колумбиясы және Канада Доминионындағы Маунт-Стефан және Банф графтығындағы Даффтаун» (Шотландия) Бароны Маунт-Стефан атанды. Ол бұл атауды алдында оның құрметіне аталған және CPR желісіне жақын орналасқан Роки тауларындағы Маунт-Стивен шыңынан алды. Таудың іргесіндегі CPR қонақ үйі Маунт-Стивен Хаус та оның есімін алып жүрді. Лорд Маунт-Стивен Лордтар палатасында үнемі отырып, бірақ көпшілік сөйлеуден және комитеттерден қашып жүрді. Ол Канадаға сирек оралып, соңғы сапарын 1894 жылы жасады, бірақ оның ықпалы зор болды, әсіресе жоғары лауазымдарға ұмтылғандар үшін. Лорд Минто 1898 жылы Канаданың генерал-губернаторы болып тағайындалуына Стивен мен Лорд Вулслидің ықпалы тигенін мойындады. 1890-жылдардан бастап ол Канада, АҚШ және Англиядағы маңызды инвестицияларын сол елдердегі жеке агенттеріне тапсырды. Лорд Маунт-Стивен 1905 жылы Корольдік Викториан орденінің Ұлы крестімен марапатталды.
Шарлотта (1830-1896), Маунт-Стефанның бірінші ледиі
Лондон қаласында 1853 жылғы 8 сәуірде Джордж Стивен өзінің алғашқы әйелі Энни Шарлотта Кейнге (1830–1896) үйленді. Ол Иония аралдары британдық протекторат болған кезде Корфу аралында Бенджамин Кейннің көптеген балаларының бірі болды. Оның әкесі, бұрынғы Корольдік инженерлер корпусының офицері, теңіз артиллериясында жұмыс істейтін көмекші хатшы болды, бірақ Шарлотта Лондонда білім алды. Корольдік сапар кезінде гемофилиямен ауыратын Альбани герцогы, принц Леопольд Монреальде ауыр сырқатқа шалдықты, ал Шарлотта оны қайта денсаулыққа келтірді. Осылайша, 1887 жылы оны Виктория патшайымына оның досы, Солсбери маркизасы Джорджина Гаскойн Сесил алғаш рет таныстырды. Ол 1893 жылдан бастап Стивендердің үйіне жақын орналасқан Хатфилд Хаусінде тұрды, ал үйі Броккет Холл еді. Патшайым Леди Маунт-Стивенге өзінің суретін сыйлап, алғысын білдірді. Броккет Холлда Леди Маунт-Стивен принцті (болашақ Эдуард VII), Уэльс ханшайымын, Коннахт герцогы мен герцогинясын және Тек герцогинясын жиі қабылдады. Ол Пертширдегі Фаскаллиде тұрғанда каноэні Шотландияға әкелді, ал күйеуімен бірге Канадада және Шотландия өзендерінде балық аулады. Ол 1896 жылғы 10 сәуірде Лондонда қайтыс болды және Броккет Холлға іргелес Лемсфорд шіркеуінің зиратына жерленді. Олардың биологиялық балалары болмады, бірақ Монреальде жас кезінде Вермонт шіркеу қызметкерінің қызы деп есептелетін Элис Брукты асырап алды. Элис Мод Стивен (1934 жылы қайтыс болды), DBE (Элис Брук туған). Оның асырап алған әкесі оны таныстырды және 1873 жылы ол Генри Норткотт, 1-ші барон Норткоттқа үйленді. Олардың балалары болмады. 1919 жылы ол Британ империясы орденінің Дам-командоры болып тағайындалды.
Георгиана (18641933), Маунт-Стефанның екінші ханымы
1897 жылы бірінші әйелі қайтыс болғаннан кейін, Маунт Стивен Джорджина Мэри (Джан деп аталған) Туфнеллге (1864–1933) үйленді, ол Уффингтон қаласының және Джесси (құрметті аты Кертис) капитан Роберт Джордж Туфнеллдің қызы, сэр Уильям Кертистің, 1-ші баронеттің немересі болды. Джан, Джордж Глиннің, 2-ші барон Вулвертонның туысы еді және ол принцесса Мэри Аделаида, Тек герцогинясының күтімшісі болған, ол Броккет Холлға жиі қонаққа келетін және королева Мэридің анасы болды. Осы байланыс арқылы Джан, Мэри патшайымының өмір бойы досы және сенімді серігі болды, ол Лорд Маунт Стивенмен бірге оны және оның күйеуі Георг V-ті Броккетте жиі қабылдап отырды. Тек герцогинясы Джан мен Маунт Стивеннің некесін қатты қолдаған делінеді. 1900 жылдың наурыз айында Джан Маунт Стивеннің өлі туған қызы болды, одан басқа осы некеден балалары болған жоқ. Ол Карлтон Хаус Террасасындағы қалалық резиденциясының әлеуметтік өміріне қарағанда Броккет Холлдағы өмірді артық жақсы көргені айтылады. Сондай-ақ ол Хэтфилд аймағында өте танымал болды және оның көптеген қайырымдылықтары жүздеген адамның құрметіне ие болды. Леди Маунт Стивен 1933 жылы Англияның Суссекс графтығындағы Кукфилд қаласында қайтыс болды. Лорд Маунт Стивен екі әйелінен де тікелей мұрагер қалдырмағандықтан, оның лауазымдары онымен бірге жойылды.