12 ғасырдағы Абеляр мен Элоизаның махаббат хаттары: Орта ғасырлық махаббат, дін және әйелдер рөлі туралы құпиялар. Тарих, әдебиет зерттеушілеріне арналған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
12 ғасырдағы махаббат хаттары
12th century love letters
Абелард пен Хелоизаның хаттары – 12 ғасырда латын тілінде жазылған, құмарлық пен интеллектуалдық ойларға толы хаттар жинағы. Авторлары, белгілі теолог Питер Абелард және оның шәкірті, кейіннен абыстай репутация алған дарынды жас әйел Хелоиза, осы хаттарды бақытсыз махаббат оқиғасынан және одан кейінгі монастырлық өмірден кейін алмасты. Хаттар Абелард пен Хелоиза арасындағы жеке және зихи қарым-қатынасты ашады, сонымен қатар 12 ғасыр Еуропасының әлеуметтік ортасын көрсетеді. Олар Батыс хаттама әдебиетінің дамуына зор үлес қосты, тарихшылардың, әдебиеттанушылардың және жалпы оқырмандардың қызығушылығын тудырды. Абелард пен Хелоизаның хаттары орта ғасырлық гендерлік рөлдер, махаббат және монастырлық өмір мәселелері бойынша маңызды дереккөздер саналады.
The Letters of Abelard and Heloise are a series of passionate and intellectual correspondences written in Latin during the 12th century. The authors, Peter Abelard, a prominent theologian, and his pupil, Heloise, a gifted young woman later renowned as an abbess, exchanged these letters following their ill fated love affair and subsequent monastic lives. The letters reveal the personal and intellectual relationship between Abelard and Heloise, and provide an intimate glimpse into the societal context of 12th century Europe. They've played a significant role in the development of Western Epistolary literature, attracting attention from historians, literary scholars, and general readers alike. The Letters of Abelard and Heloise also serve as primary source documents on questions of medieval gender roles, love, and monastic life.
Жариялану тарихы
Абелард пен Хелоиза туралы әңгіме қазіргі еуропалық мәдениетте зор танымаллыққа ие болды. Бұл оқиға негізінен бірнеше дереккөздерден белгілі: біріншіден, Historia Calamitatum; екіншіден, Абелард пен Хелоиза арасындағы жеті хат (үшін Абелард, төртеуін Хелоиза жазған), олар қолжазба дәстүрінде әрқашан Historia Calamitatum-нан кейін келеді; үшіншіден, Петр Қадірлі мен Хелоиза арасындағы төрт хат (үшін Петр, біреуін Хелоиза). Қазіргі заманда олар Абелардтың еңбектерінің ең көп танылған және аударылған бөліктері болып табылады.
The story of Abelard and Héloïse has proved immensely popular in modern European culture. This story is known almost entirely from a few sources: first, the Historia Calamitatum; secondly, the seven letters between Abelard and Héloïse which survive (three written by Abelard, and four by Héloïse), and always follow the Historia Calamitatum in the manuscript tradition; thirdly, four letters between Peter the Venerable and Héloïse (three by Peter, one by Héloïse). They are, in modern times, the best known and most widely translated parts of Abelard's work.
Алғашқы белгілері
Абелард пен Хелоизаның хаттары қалай сақталғаны әлі анық емес. 12 ғасырдағы Уильям Годель және Уолтер Мап сияқты жазушылардың олардың қарым-қатынасына қатысты қысқаша және фактілерге негізделген сілтемелері бар. Хаттар, әдетте, атпен жүретін елшілер арқылы жол бойындағы аялдамаларда басқалар оқи алатын ашық хаттар түрінде алмасылған (соның салдарынан Хелоиза Historia-ны қолға түсірген), бірақ бұл кезеңде хаттар бастапқы саяхат аймағынан тыс жерлерде кеңінен танымал болған жоқ сияқты. Керісінше, хаттардың ең ерте қолжазбалары 13 ғасырдың соңына жатады. Демек, Абелард пен Хелоизаның арасындағы хаттар Хелоиза "Басшылық хаттарымен" бірге Параклитте сақталған, және ол қайтыс болғаннан кейін бір ғасырдан астам уақыт өткен соң Парижге әкелініп көшірілген болуы мүмкін. Абелард пен Хелоизаның өлімінен кейін көп ұзамай, Христен де Труа Хелоизаның хаттары мен Абелардтың кастрациясынан әсерленген сияқты, ол грааль ертегілерінде балықшы патша бейнесін жасағанда. 14 ғасырда Жан де Мён "Le Roman de la Rose" романында олардың махаббат оқиғасын қысқаша баяндады. Шосер "Баттың әйелі" прологында қысқаша айтады (677–8 жолдары) және оның әйелі кейіпкерін Хелоизаға негізделген болуы мүмкін. Петрарка жұбайлардың хаттарының 14 ғасырдың басындағы қолжазбасына ие болды (және маргиналда мақұлдау туралы егжей-тегжейлі жазбалар қалдырды).
It is unclear quite how the letters of Abelard and Héloïse came to be preserved. There are brief and factual references to their relationship by 12th century writers including William Godel and Walter Map. While the letters were most likely exchanged by horsemen in a public (open letter) fashion readable by others at stops along the way (and thus explaining Heloise's interception of the Historia), it seems unlikely that the letters were widely known outside of their original travel range during the period. Rather, the earliest manuscripts of the letters are dated to the late 13th century. It therefore seems likely that the letters sent between Abelard and Héloïse were kept by Héloïse at the Paraclete along with the 'Letters of Direction', and that more than a century after her death they were brought to Paris and copied. Shortly after the deaths of Abelard and Heloise, Chrétien de Troyes appears influenced by Heloise's letters and Abelard's castration in his depiction of the fisher king in his grail tales. In the fourteenth century, the story of their love affair was summarised by Jean de Meun in the Le Roman de la Rose. Chaucer makes a brief reference in the Wife of Bath's Prologue (lines 677–8) and may base his character of the wife partially on Heloise. Petrarch owned an early 14th century manuscript of the couple's letters (and wrote detailed approving notes in the margins).
Алғашқы белгілі басылымдар
Хаттардың алғашқы латын тіліндегі басылымы 1616 жылы Парижде бір мезгілде екі нұсқада жарық көрді. Бұл басылымдар хаттардың еуропа тілдеріне көптеген аудармаларына жол ашты, содан кейін 18-19 ғасырларда ортағасырлық ғашықтардың тарихына қызығушылық арта түсті. 18-шы ғасырда бұл жұп өмірде қиындықтарға төтеп берген, бірақ өлімде біріккен трагикалық ғашықтар ретінде құрметке ие болды. Осы беделге байланысты, олар революцияға дейінгі кезеңнен қалған денелеріне Париждегі Пьер-Лашездің жаңадан ашылған зиратында арнаулы орын берілген жалғыз адамдар еді. Сол кезде олар романтикалық қасиетті тұлғалар ретінде құрметтелді; кейбіреулер үшін олар өз заманындағы шіркеу және монастырь құрылымдарына қарсы шыққан, өткеннің дәстүрлерін қабылдамағандықтары үшін, емес, ерекше интеллектуалдық жетістіктері үшін емес, жаңашылдықтың алға басушылары саналды. "Тарих" алғаш рет 1841 жылы Джон Каспар Орелли жариялады. Содан кейін, 1849 жылы Виктор Кузин 1616 жылғы екі париждік басылымға, сондай-ақ төрт қолжазбаны зерттеуге негізделген "Петри Абеларди операсын" жариялады; бұл хаттардың стандартты басылымы болды. Одан көп ұзамай, 1855 жылы Минье 1616 жылғы басылымның кеңейтілген нұсқасын "Opera Petri Abaelardi" деген атпен басып шығарды, бірақ титул бетіне Хелоизаның есімі жазылмады.
The first Latin publication of the letters was in Paris in 1616, simultaneously in two editions. These editions gave rise to numerous translations of the letters into European languages – and consequent 18th and 19th century interest in the story of the medieval lovers. In the 18th century, the couple were revered as tragic lovers, who endured adversity in life but were united in death. With this reputation, they were the only individuals from the pre Revolutionary period whose remains were given a place of honour at the newly founded cemetery of Père Lachaise in Paris. At this time, they were effectively revered as romantic saints; for some, they were forerunners of modernity, at odds with the ecclesiastical and monastic structures of their day and to be celebrated more for rejecting the traditions of the past than for any particular intellectual achievement. The Historia was first published in 1841 by John Caspar Orelli of Turici. Then, in 1849, Victor Cousin published Petri Abaelardi opera, in part based on the two Paris editions of 1616 but also based on the reading of four manuscripts; this became the standard edition of the letters. Soon after, in 1855, Migne printed an expanded version of the 1616 edition under the title Opera Petri Abaelardi, without the name of Héloïse on the title page.
Басты басылымдар мен шынайылығы
Historia Calamitatum және хаттардың сындық басылымдары кейіннен 1950-ші және 1960-шы жылдары жарық көрді. Ең жақсы расталған құжаттар, сонымен қатар олардың нақтылығы ең ұзақ уақыт бойы күмәнданғандары – Historia Calamitatum-нан басталатын хаттар жинағы (1-хат ретінде есептеледі) және төрт "жеке хат" (2–5 нөмірленген) және "нұсқау хаттар" (6–8 нөмірленген) кіреді. Бүгінгі күні көптеген ғалымдар осы еңбектерді Хелоиза мен Абелардтың өзі жазғанын қабылдайды. Джон Бентон – осы құжаттарға қатысты ең белгілі заманауи күмәнданшы. Этьен Гилсон, Питер Дронке, Констант Мьюс және Мэри Эллен Уэйт хаттардың нақты екендігі туралы басым көзқарасты сақтайды, күмәнданушылық көзқарас көбінесе оның жақтастарының бұрынғы ойларымен туындайтынын айтады.
Critical editions of the Historia Calamitatum and the letters were subsequently published in the 1950s and 1960s. The most well established documents, and correspondingly those whose authenticity has been disputed the longest, are the series of letters that begin with the Historia Calamitatum (counted as letter 1) and encompass four "personal letters" (numbered 2–5) and "letters of direction" (numbers 6–8). Most scholars today accept these works as having been written by Héloïse and Abelard themselves. John Benton is the most prominent modern skeptic of these documents. Etienne Gilson, Peter Dronke, Constant Mews, and Mary Ellen Waithe maintain the mainstream view that the letters are genuine, arguing that the skeptical viewpoint is fueled in large part by its advocates' pre conceived notions.
Қосымша махаббат хаттары
Соңғы уақытта, "Epistolae Duorum Amantium" атты анонимді хаттар жинағының Хелоиза мен Абелардтың алғашқы махаббаты кезінде (яғни, кейінірек және кеңінен танымал болған хаттар жинағына дейін) жазылғаны туралы пікір айтылды. Бұл тұжырымды Эвад Кёнсгеннің бұрынғы еңбектеріне негізделген Констант Мьюс жеткізді. Егер осы хаттар нақты болса, Хелоизаның сақталған жазбаларының көлемі зор айырмашылыққа ие болады, соның салдарынан одан әрі зерттеулерге жаңа бағыттар ашылады. Дегенмен, хаттардың екінші жинағы анонимді болғандықтан және авторлығын анықтау "қажеттілік бойынша нақты дәлелдерге емес, жағдайларға сүйенгендіктен", олардың авторлығы әлі де пікірталас пен талқылау нысаны болып табылады. Жақында Рудигер Шнелл хаттарды жақыннан зерделегенде, олардың пародия екенін, авторларын еркектің мақтансақтығы мен ержүректігімен әжуалай көрсетіп, бір жағынан өзін-өзі кемсінтіп, корреспондентіне құштарлық танытса, екінші жағынан әйел жазушыны, сырттай идеалды махаббаттың үлгісін, діни тілдің артында жыныстық құштарлық іздеуші ретінде бейнелейтінін айтты.
More recently, it has been argued that an anonymous series of letters, the Epistolae Duorum Amantium, were in fact written by Héloïse and Abelard during their initial romance (and, thus, before the later and more broadly known series of letters). This argument has been advanced by Constant J. Mews, based on earlier work by Ewad Könsgen. If genuine, these letters represent a significant expansion to the corpus of surviving writing by Héloïse, and thus open several new directions for further scholarship. However, because the second set of letters is anonymous, and attribution "is of necessity based on circumstantial rather than on absolute evidence," their authorship is still a subject of debate and discussion. Recently, Rüdiger Schnell has argued that a close reading reveals the letters as parody, ridiculing their supposed authors by characterizing the male writer as boastful and macho, while simultaneously humiliating himself in pursuit of his correspondent, and the female writer, ostensibly an exemplar of ideal love, as a seeker of sexual pleasure under the cover of religious vocabulary.