Кіріспе

Канадалық өнеркәсіпші және қайырымды (1877–1963)

Джон Уилсон Макконнелл (1 шілде 1877 – 6 қараша 1963) – Канаданың Квебек провинциясындағы қант өңдеуші, газет баспашысы, гуманитарлық қызметкер және қайырымды адам.

Ерте өмір

Дж. В. Макконнелл Онтарионың Мускока аймағындағы шаруа отбасында дүниеге келді. Он төрт жасында үйден шығып, Онтарио штатының Торонто қаласында жұмыс іздеді. Оның алғашқы жұмысы аптасына 3 доллар төлеген, бірақ Standard Chemical Co. компаниясында жұмыс істей келе басқарушы лауазымға жетті, соның нәтижесінде 1901 жылы Монреальге ауыстырылды. Ол кезде 23 жастағы ол Монреаль YMCA-дағы бір бөлмеде тұрды, кейіннен ол осы мекемеге ерікті болып, табысты қаражат жинау кампаниясын ұйымдастыруға көмектесіп ризашылық білдірді. 1905 жылы Лили Мэй Гриффитке үйленді. Олардың төрт баласы болды.

Сент-Лоуренс қанты

Макконнеллдің білімі шектеулі болғанымен, ол қағидалы, бірақ көреген кәсіпкер және жақсы еңбек этикасына ие болды. Бірнеше жылдың ішінде ол үнемдеген ақшасын маңызды инвестицияларға айналдырды және 1912 жылы 1879 жылы Монреальдегі Редпать қант фабрикасымен бәсекелесу үшін құрылған St. Lawrence Sugar компаниясының басым бөлігін сатып алды. Макконнелл басқаруға кіріскен кезде қант фабрикасы қиын жағдайда болды, бірақ оны St. Lawrence Sugar Refineries, Limited деп атап, өте табысты кәсіпке айналдырды және өмірінің соңына дейін меншігінде ұстады.

Монреаль жұлдызы

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Макконнелл соғыс облигацияларын ұйымдастыруға көмектесуде маңызды рөл атқарды. Оның кәсіби дағдыларын Канада үкіметі пайдаланды, оны Соғыс уақытындағы сауда кеңесінің лицензиялар директоры лауазымына, жалақысыз, тағайындады. Соғыс аяқталғаннан кейінгі он жылдықтарда ол жаңа бизнес мүмкіндіктерін іздеді және 1925 жылы лорд Атолстанға (1848–1938) тиесілі баспа бизнесін, оның ішінде Монреаль Стар газетін сатып алды. Макконнелл басшылығымен газеттер мен журналдар гүлденді. Өте бай адам болғандықтан, Монреаль бизнес қауымдастығында ол алған құрмет оны Монреаль банкі, Канадалық Тынық мұхиты темір жолы, Sun Life Assurance, Халықаралық никель компаниясы, Dominion Bridge Company Limited, Holt Renfrew және Dominion Rubber Company сияқты көптеген ірі корпорациялардың директорлар кеңесіне шақыруға әкелді. Сонымен қатар, оның қоғамдық жұмысының артуы нәтижесінде 1922 жылы Монреаль Жалпы ауруханасының басқармасына өкілдік етуге шақырылды. Бұдан бөлек, ол 1927 жылы Макгилл университетінің, ал келесі жылы Корольдік Виктория ауруханасының қамқоршысы болды, екі мекеме де оның жомарттығынан үлкен пайда көрді.

Қайырымдылық

Макконнелл елінің ең ірі қайырымдастықтарының біріне айналды. Ол жариялылықтан жалтаратын, тіпті оның жеке газетіне де оның қайырымдылықтары туралы жазуға рұқсат бермеді. Онкологиялық ауруларды емдеуге көмектесу үшін ол Императорлық қатерлі ісіктер науқанына кобальт 60Co терапиялық аппаратын сатып алып, Еврейлердің жалпы ауруханасына, Нотр-Дам ауруханасына, Монреальдегі Hôtel Dieu және Квебек қаласындағы Hôtel Dieu de Québec-ке сыйлады. 1937 жылы Макконнелл Макконнелл қорын құрды. Макгилл университетінің ірі демеушісі болған Макконнелл 30 жыл бойы (1928–1958) Губернаторлар кеңесінде қызмет етті. Ол университетке 1942 жылы Пурвис залын, 1948 жылы Канцлер Дей залын (Джеймс Росс сарайын), 1952 жылы Монреаль неврологиялық институтындағы Макконнелл ми бейнелеу орталығын және 1956 жылы Макконнелл қысқы стадионын сыйлады. 1959 жылы ол Макконнелл инженерлік ғимаратын салуға қаржы бөлді, ол инженерлік сыныптар мен кеңселердің санын екі есеге арттырды, ал 1961 жылы Пресвитериан колледжін (Моррис Холл) салды. Оның қайтысынан кейін Макконнелл қоры 1971 жылы Маккорд мұражайының жөндеу жұмыстарын жүзеге асырды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941 жылдың наурыз айында АҚШ-тың ленд-лиз бағдарламасы басталғаннан кейін, қанадалық бизнесмен Макс Эйткен, сол кездегі британдық Ұшақ өндірісі министрі, Макконнелден АҚШ-тағы Джеки Кокран сияқты ұшқыштарды Атлант мұхиты арқылы американдық ұшақтарды жеткізуге даярлауды қаржыландыруға көмектесуін сұрады. Макконнелл «Британия үшін қанаттар» науқанына 1 миллион доллар сыйлады және оның үлесін мойындап, бір эскадрильяға оның атын берді. 1940-1950 жылдары Макконнелл келесі ұлдар, кейіннен ұлдар мен қыздар клубтарын салуға ақша жұмсады. Тиісті қаражат жинауға қызметтік клубтар мен қоғамдық ұйымдар да қатысты. 1949 жылы Розмаунт ұлдар клубы. Одан кейін 1950 жылы Шығыс-Еңіс ұлдар мен қыздар клубы (Maisonneuve ауданы), одан кейін Point St. Charles Boys and Girls Club Point, Unity Boys and Girls Club, төменгі Вестмонтта Сент-Генримен шектесетін, Вердендегі Доусон Boys and Girls Club, сондай-ақ Трои-Ривьердегі клубтар құрылды. Макконнеллдің қайырымдылық жұмыстары Морин Форрестер сияқты жеке тұлғаларға да қатысты, ол өзінің өмірбаянында әншілік мансабын дамытуға тырысқан кезде жұмыс табудың қаншалықты қиын болғанын айтып берді. Ол оған хабарласып, үш жыл бойы оның шығындарын жабуға ұсыныс жасады, бірақ оның атын жарияламау шартымен. Монреаль симфониялық оркестрінің меценаты болған Макконнелл 1960-шы жылдардың басында оркестр Place des Arts-тағы жаңа ғимаратқа көшуге дайындалып жатқанда 1722 жылғы Лауб-Петшниковтың Страдивари скрипкасын концертмейстер және скрипкашы Кальвин Сиб үшін сатып алды.

Өлім және мұра

1963 жылы Макконнелл қайтыс болғанда, оның газеттегі қарсыласы, «Монреаль газеті» оның өлімін бірінші бетке шығарып, оны «әлемдегі ең ірі қайырымдастықтарының бірі» деп сипаттады және ол «осы қаладағы мекемелерді құруда маңызды рөл атқарды» деді. Ол Монреальдегі Маунт-Роял зиратындағы отбасылық жерлеуге жерленді. Макконнеллдің Монреальдің «Алтын шаршы миліндегі» 1475 Пайн даңғылы батысындағы әсем итальяндық резиденциясы, кейін «Джон Уилсон Макконнелл үйі» деп аталды, шамамен 1975 жылы бенедиктин орденіне сыйға тартылды. Дом Джон Мейннің басшылығымен, 1977 жылы осы үй Монреаль бенедиктин монастырына айналды, ол 1990 жылы жабылды. Содан кейін ол 2000 жылдардың басында сатылып, бастапқыда бір отбасылық үй ретінде қайта жаңартылды, ал бұрын «Unitas» экуменикалық медитация орталығы ретінде танымал болды. 2019 жылдың ақпанында бұқаралық ақпарат құралдарында Макконнелл сарайы 40 миллион долларлық сұраныс бағасымен сатылатындығы хабарланды, бұл Квебек тарихындағы ең қымбат тұрғын үй ғимараты еді. 2020 жылдың сәуір айында 10 бөлмелі үй әлі де сатылымда болды, бірақ бағасы 29,5 миллион долларға төмендетілді. 1973 жылы «Монреаль Стар» газеті Торонтодағы «Free Press Publications» компаниясына сатылып, бірнеше жылдан кейін жабылды. 1984 жылы оның мүлігі «Сент-Лоуренс қант зауытын» Сент-Джон (Нью-Брансуик) қаласындағы «Lantic Sugar Limited» компаниясына (қазір «Rogers Sugar» компаниясының бөлігі) сатты. Оның құрметіне Макгилл университеті бірнеше ғимаратқа оның есімін берді, ал әлемдік деңгейде танымал Макконнелл миын зерттеу орталығы Монреаль неврологиялық институтында орналасқан. Ол қайтыс болғаннан кейін шамамен тридцать жыл өткен соң, оның қоры оның қайырымдастық идеалдарын іске асыруды жалғастырды. 1992 жылы Монреальдегі Конкордия университетінде Дж. У. Макконнелл ғимараты ашылды, ал Макконнелл қоры бүгінгі күнге дейін қайырымдастық жұмыстарын жүргізуде.