Кіріспе

Америкалық тілде әдепсіз әзілдерді сипаттау үшін қолданылады. "Түссіз юмор" (кейде әдепсіз юмор, қарапайым юмор немесе шок юмор деп те аталады) – жаман талғам немесе әдепсіз саналатын тақырыптарды қамтитын юмор. Көптеген комедиялық жанрлар (әзілдер, проза, өлеңдер, қара комедия, "көк" комедия, қорлау комедиясы, ұятты юмор және этюдтер) "түссіз" элементтерді қамтуы мүмкін. "Түссіз" деп ең көп айтылатыны – сексуалдық қатынастар, нақты этникалық топтар немесе гендерге қатысты әрекеттер. Басқа да әдепсіз тақырыптарға зорлық-зомбылық, әсіресе отбасылық зорлық-зомбылық; артық сөздер мен дөрекі тіл; дәретханалық юмор; ұлттық мақтаныш немесе кемсіну, педофилиялық мазмұн және жалпы әдепсіз немесе ұятты саналатын кез келген тақырыптар жатады. Әдетте, түссіз юмордың мақсаты – көрермендерде шок пен таңғажайып сезім тудырып, күлкі ояту. Осылайша, түссіз юмор анти-әзіл сияқты постмодернистік юмордың басқа түрлерімен байланысты.

Тарих

Түсті әзіл-сықақ ежелгі грек комедиясында, соның ішінде Аристофанның әзіл-сықақтарында қолданылған. Оның шығармалары өз заманының кейбір ұлы трагедияшыларын, әсіресе Еврипидті пародиалады, ол замандастарының арасында үлкен танымалдылыққа ие болған τὸ φορτικόν / ἡ κωμῳδία φορτική (түрлі түрде "төмен комедия", "вульгарлық фарс", "жағымсыз, әдепсіз фарстар" деп аударылады) қолданды. 16 ғасырдағы драматург және ақын Уильям Шекспир өз драмаларының дерлік әрқайсысында әңгімелер мен ишараларға орын берген. 17 ғасырдағы ирланд сатиригі Джонатан Свифт өзінің кейбір шығармаларында, соның ішінде әйгілі "Қарапайым Ұсыныс" эссесі мен "Ханшайымның киім бөлмесі" атты өлеңінде, 17 ғасырдағы әйелдің бөлмесіндегі оқиғаларға, тіпті оның жасырын істеріне дейін пікір білдірген. Әдепсіз әзілдер бұрынғыда бүлдіргін және жасырын саналды, және жұртшылық арасында сирек естілді. 1964 жылы Нью-Йоркте түрлі-түсті әзіл-сықақтарын қойғаннан кейін комедиялық актер Ленни Брюс әдепсіздік үшін сотталып, сотталып түрмеге қамалды. 1960 және 1970 жылдары комедияшы және актер Редд Фокс түнгі клубтардағы әдепсіз стендап өнерімен танымал болды, бірақ "Sanford and Son" және "The Redd Foxx Comedy Hour" телешоуларында оны жұмсартты, соңғы шоудың бірінші монологында шоу мен оның түнгі клубтағы өнері арасындағы жалғыз ұқсастық – "мен темекі шегем" деп мәлімдеді. Америкалық қоғам сол уақыттан бері түсті әзіл-сықаққа көбірек төзеристік таныта бастады. Мұндай әзіл-сықақ түрлері кеңінен таралып, әлеуметтік жағынан көбірек қабылданады, бұл 1970 және 1980 жылдары Питер Кук пен Дадли Мурдың Дерек пен Клайв, Долемит және Эндрю Дайс Клей сияқты комедианттардың табысына байланысты. Джордж Карлин мен Ричард Прайор оны әлеуметтік сын үшін тиімді құрал ретінде пайдаланды. 1990 жылдары мен қазіргі заманда Билл Хикс, Даг Стэнхоп және Дейв Чаппел сияқты комедианттар цензура мен әлеуметтік-экономикалық теңсіздік сияқты әлеуметтік мәселелерді сынға алу үшін шоқтықты мазмұн қолданды. Дейв Аттл мен Луи С.К. абсурдты түсті әзілдерімен танымал. "Beavis and Butt-head" мультсериалының алғашқы эпизодтарында жануарларға қатыгездікті бейнелейтін көптеген көріністер болды. "South Park" телешоуы да қорлаулы әзілдерді кеңінен пайдаланып, осы арқылы танымал болды. "The Aristocrats" әзілі АҚШ-тағы ең танымал әдепсіз әзіл болып саналады және комедианттар арасында ең көп қайталанып айтылатын әзілдің бірі. Том Грин "The Tom Green Show" және "Freddy Got Fingered" фильмінде шоқтықты юморды пайдаланды, көрермендерді тарту үшін әртүрлі трюктар мен әзілдерге жүгінді. Британдық юморда "ауру әзілдер" жанры көбінесе табуға қатысты нәрселерді мазақтап, немесе саяси дұрыстыққа қарсы реакция ретінде шоқтықтыру үшін қолданылады. Мысалға, B3ta веб-сайты мен оның қоса берілген кітабы "The Bumper B3ta Book of Sick Jokes", әзіл-ойық викисі Sickipedia және ересектерге арналған комикс Viz.

Вегетариандық және вегетариандық емес әзіл-қасиетін

Кейбір әлем елдерінде, оның ішінде Үндістанда, жыныстық юмор ерекше түрде "ет жемейтін" (non-veg) юмор деп аталады, ал әдепті қоғамда көбірек қабылданатын әзілдер "өсімдік жейтін" (veg) әзілдер деп қарастырылады. "Ет жемейтін" терминінің қолданылуы, жыныстық юмордың сезімталдығына сілтеме болуы мүмкін, және бұл Үндістандағы вегетариандық және ет жейтін тағамдық қалаулардың кең таралғандығымен байланысты қарастырылуы керек.