Кіріспе

Бұрынғы қашықтығы ұзақ Amtrak пойзы

North Coast Hiawatha – Чикаго, Иллинойс және Сиэтл, Вашингтон қалалары арасында Amtrak компаниясы жүргізген ұзақ қашықтықтағы жолаушылар пойзы. Бұл пойыз Солтүстік Тынық мұхиты темір жолының North Coast Limited және Mainstreeter пойыздарының жалғасы болды. Оның атауы North Coast Limited және Hiawatha пойыздарының қосындысынан құралған, Hiawatha – Чикаго, Милуоки, Сент-Пол және Тынық мұхиты темір жолының (Милуоки жолы) пойзының бағытын Миннеаполис-Сент-Пол шығысынан жалғастырды. 1971 жылы Конгресс тапсырмасымен құрылған North Coast Hiawatha, 1979 жылы Amtrak компаниясының қысқарту толқыны кезінде тоқтатылғанға дейін белгісіздікке толы болды. Бұл Монтана және Солтүстік Дакота арқылы өтетін жалғыз пойыз ретінде Empire Builder пойызын қалдырды және Миссула, Бутт, Боземан, Биллингс және Бисмарк сияқты осы штаттардың ең ірі қалаларын теміржол желісінен бөліп тастады. Теміржол жақтастары North Coast Hiawatha пойзының қайта іске қосылуын үнемі талап етіп келеді. 2020 жылдары Big Sky Passenger Rail Authority құрылғаннан кейін және Federal Railroad Administration бағыттарды дамыту екі бағдарламасына қосылғаннан кейін бұл бағыттағы жұмыстар қарқын алды.

Өмірбаян

Солтүстік Тынық мұхиты темір жолының (ТМ) негізгі желісіндегі бас пойыз 1900 жылы іске қосылған «Солтүстік жағалауы» болды. 1952 жылдан бері оның жұптас пойызы – «Мейнстритер» болды, ол ақырын қозғалып, аз ыңғайлылықтар ұсынды. NP негізгі желісі өзінің қарсыласы – Ұлы Солтүстік темір жолының (GN) бағытын қайталады, соңғысы Монтана және Солтүстік Дакота арқылы солтүстікке қарай өтті. NP, GN және Чикаго, Берлингтон және Куинси темір жолы (CB&Q) 1920 жылдардан бастап жақын қарым-қатынаста болды және 1970 жылы бірігіп, «Берлингтон Солтүстік» темір жолын құрды. Бірігуден кейін жолаушылар тасымалы бұрынғы NP және GN желілерінде жалғасты. 1971 жылы жолаушылар тасымалы Amtrak-қа өткенде, олар Чикаго – Тынық мұхиты Солтүстік-Батыс бағыты үшін GN-нің бұрынғы бас пойызы – «Empire Builder» пойызын таңдады. Amtrak бұл шешімді бірнеше факторға негіздеді, оның ішінде бұрынғы GN бағытының жалпы жылдамдығы жоғары болғаны және бұрынғы NP бағытында балама көлік түрлерінің жақсырақ болуы.

Операция

Амтрактың шешімі Монтана штатында алаңдаушылық тудырды. Ол кездегі Сенаттағы көпшілік көшбасшысы Майк Мэнсфилд (Д–Монтана), Амтрак Монтананың ірі қалаларына – Биллингс, Бозман, Бутт және Миссулаға, бұрынғы NP желісін пайдаланбай, «Империя Құрылысы» бағытынан тыс қалған қалаларға қызмет көрсетудің жолын табуын талап етті. Амтрак бұл қысымға жауап ретінде 1971 жылдың 14 маусымынан бастап бұрынғы NP желісі бойынша қызмет көрсетуді қайта жаңартты. Бұл, «Империя Құрылысы» пойызының үш күнде бір рет Миннеаполис пен Спокан арасында жүретін, атаусыз бөлігіне айналды. Мэнсфилдтің араласуына байланысты, пойызға «Майк Мэнсфилд Лимитед» деген лақап ат берілді. 1971 жылдың 14 қарашасында Амтрак бұл қызметті ресми түрде «Солтүстік жағалау Хиаватасы» деп атады және оны Чикагоға дейін ұзартты. Пойыз Споканның батысында «Империя Құрылысымен» бірлесіп жұмыс істеуін және үш күндік кестесін сақтап қалды. «Солтүстік жағалау Хиаватасы» жүрмейтін күндері, Чикаго мен Миннеаполис арасындағы бағытта сол кесте бойынша басқа да пойыз қызмет көрсетті. Бұл Чикаго–Миннеаполис бағытындағы пойыз алғашқыда «Хиавата» деп аталды, кейін 1972 жылдың 16 қаңтарынан бастап «Твин-Ситис Хиаватасы» және 1972 жылдың 29 қазанынан бастап қайтадан «Хиавата» деп аталды. Бұл атау 1974 жылдың 19 мамырында «Солтүстік жағалау Хиаватасы» күнделікті жүре бастағанға дейін сақталды. «Империя Құрылысымен» бірлескен жұмыс 1973 жылдың 11 маусымында Амтрак «Солтүстік жағалау Хиаватасын» GN бағыты арқылы Стивенс жотасы мен Каскад туннеліне дейін Сиэтлге дейін ұзартқанда аяқталды. Бұл бағыт Вашингтон штатының солтүстік қалалары – Веначи және Эверетт қалаларында тоқтаулармен қамтылған. Миннеаполистің батысындағы пойыз үш күндік кесте бойынша жүйтіліп отырды. 1974 жылдың жазында Амтрак Сиэтл–Спокан бағытына «Экспо '74» (Споканда өткен «Экспо '74» көрмесінің құрметіне аталған) есімді қосымша пойыз қосты. Бұл пойыз 1974 және 1977 жылдардың жаз айларында, сондай-ақ кейбір мерекелік маусымдарда, мысалы, 1975 жылдың 12 желтоқсаны мен 1976 жылдың 12 қаңтары аралығында Чикаго мен Сиэтл арасында күнделікті жұмыс істеді. Әйтпесе, Миннеаполистен батысқа қарай аптасына үш рет жүйтіліп отырды. Қараша айында Амтрак жылдамдық шектеулерін жеңілдетуге мүмкіндік берген SDP40F локомотивтерін ауыстырғаннан кейін, пойыздың жүріс уақытын 46 сағат 40 минутқа дейін қысқартты. Алайда, соңғы «Солтүстік жағалау Хиаватасы» 1979 жылдың 6 қазанында жүріп өтті, 7 қазанда Чикагоға, ал 8 қазанда Сиэтлге жетті.

Ұсынылған қайтару

Солтүстік жағалаудағы Хиаватаның тоқтатылуы Монтана штатының көп бөлігін ұлттық теміржол желісінен үзіп, Солтүстік Дакотаның оңтүстігіндегі қалааралық теміржол қызметін де тоқтатты. Содан бері осы аймақтарда қызметті қайта жандандыруға бірнеше рет әрекет жасалды. 1982–1983 жылдарғы жоспар бойынша Солтүстік Дакота мен Монтана алғашқы жылы шығындардың 45%-ын, ал кейіннен Фарго мен Сэндпойнт арасында аптасына үш рет қатынайтын Empire Builder желісінің жаңа бөлігі үшін 65%-ын төлеуге міндеттенетін. Алайда, екі штаттың бірі де қажетті субсидияны мақұлдамағандықтан, бұл ұсыныс іске аспады. 1991 жылғы тағы бір ұсынысқа қосымша жылдық федералдық қаржыландыру ретінде 12–15 миллион доллар және жаңа жабдықтар қажет болатын. Бұл жағдайда Портленд бөлімі бұрынғы бағыт бойынша жүретін еді. Бірақ, нәтижесіз аяқталды. 2008 жылы Конгресс Amtrak компаниясына қызметті қайта жандандыруды зерттеуді тапсырды, бұл қайта жандандыру үмітін оятты. Бұл тәсіл 2022 жылы New Orleans және Mobile қалалары арасында Amtrak қызметін қайта жандандыруға ұмтылып жатқан Gulf Coast Working Group және Southern Rail Commission үлгісінде жасалған. 2020 жылдың желтоқсанында Монтананың он екі округі Big Sky Passenger Rail Authority (BSPRA) құрды, бұл Монтана штатының заңнамасы бойынша теміржол өкілеттіктеріне ие болған алғашқы ұйым. BSPRA-ның басты мақсаты – Солтүстік жағалаудағы Хиаватаның бұрынғы бағыты бойынша Монтананың оңтүстігінде жолаушылар теміржолын қайта жандандыру. Ұйым 2021 жылдың тамызында алғашқы жылдық конференциясын өткізді. 2022 жылдың тамызына қарай BSPRA-ға қатысушы округтердің саны он сегізге жетті, бұл ұсынылған бағыттың көп бөлігін қамтиды. Amtrak, BNSF теміржолы, Монтана штатының көлік департаменті және үш федералдық танылған тайпалар мүшелікке ие. Amtrak қызметтің болжамды операторы болып табылады, ал BNSF 2022 жылы Montana Rail Link компаниясынан бақылауды алғаннан кейін пойызды Оңтүстік Монтана желісінде қабылдайды. 2021 жылдың қыркүйегінде Rail Passengers Association BSPRA ұсынған Солтүстік жағалаудағы Хиаватаны толыққанды қайта жандандыруды бағалады. Жылдық күрделігі бойынша 426 000 жолаушы, 270,6 миллион долларлық экономикалық пайда, 68 миллион долларлық операциялық шығындар, 41 миллион долларлық кіріс және 45,9 миллион шақырымға автокөліктің жүрісін азайту күтілуде. 2021 жылдың маусымында сенатор Джон Тестер (Д-Монтана) 2021 жылғы Surface Transportation Investment Act заңына түзету енгізді, ол Көлік департаментіне (Amtrak емес) Солтүстік жағалаудағы Хиаватаны қоса алғанда, тоқтатылған алыс қашықтықтағы бағыттарды қайта жандандыруды бағалауды міндеттейді. Заң жобасы Сенаттың коммерция комитетінде екі партиялық қолдаумен қабылданды және кейіннен президент Байденнің Инфрақұрылымдық инвестициялар және жұмыс орындары туралы заңына енгізілді, ол 2021 жылдың қарашасында заңға айналды. Есеп екі жыл ішінде Конгреске ұсынылуы керек. Заң сонымен қатар Amtrak-тың алыс қашықтықтағы желісіне 2,4 миллиард доллар көлемінде жаңа қаржыны бөледі. 2022 жылдың мамырында Федералдық теміржол басқармасы IIJA аясында жаңа пойыз қызметіне гранттар беру механизмі ретінде Corridor Identification and Development Program бағдарламасын құрды. Сол жылдың қазан айында Солтүстік Дакота штатының Көлік департаменті Солтүстік Дакотаның Фарго, Бисмарк және Дикинсон қалалары арқылы Солтүстік жағалаудағы Хиавата бағытын қайта жандандыруды қолдайтын нотаны FRA-ға ұсынды. 2023 жылдың наурыз айында Big Sky Passenger Rail Authority бағытты Corridor ID Program бағдарламасына ресми түрде ұсынды. Бағыт желтоқсан айында бағдарламаға қабылданды, дамытуға 500 000 доллар бөлінді және болашақ федералдық қаржыландыру үшін жобаға басымдық берілді. 2022 жылдың 28 қазанында Федералдық теміржол басқармасы Amtrak Daily Long Distance Service Study зерттеуін жариялады. Оның мақсаты – тоқтатылған және жаңа қашықтықтағы жолаушылар тасымалы қызметтерін қайта жандандыру және қосуды, сондай-ақ үш апталық қашықтықтағы жолаушылар тасымалы қызметтерін (Sunset Limited және Cardinal) күнделікті режимге көтеруді бағалау. Алыс қашықтықтағы бағыттарды қайта жандандыру немесе жаңа бағыттар құру критерийлері: олар үлкен және кіші қалаларды "аймақтық теміржол желісінің" бөлігі ретінде байланыстыруы керек, ауылдық аймақтарға экономикалық және әлеуметтік әл-ауқат әкелуі керек, қолданыстағы алыс қашықтықтағы жолаушылар пойыздарына "жақсартылған байланыс" қамтамасыз етуі керек және жергілікті халық пен аймақтың алыс қашықтықтағы жолаушылар қызметін қайта жандандыруға қолдауы мен қатысуын көрсетуі керек. Бұл критерийлер Солтүстік жағалаудағы Хиаватаны және басқа да пойыздарды қамтиды. Зерттеу 2023 жыл бойына жалғасады және мүдделі тараптармен, теміржол компанияларымен және қалалармен "адамдарды алыс қашықтықтағы теміржол қызметтерімен жақсырақ байланыстыру қалай екенін бағалау" үшін өзара әрекеттеседі.

Жабдық

Солтүстік жағалаудағы Хиавата өзінің сегіз жылдық тарихында әртүрлі локомотивтер мен вагондарды көрді, Amtrak мұраға қалған жабдықты мүмкіндігінше сатуға тырысып, ескі жабдықты өз қорларымен біртіндеп алмастырды. 1970-ші жылдардың басында әдеттегі пойыздың құрамында бұрынғы Milwaukee Road EMD E9 локомотивтеріне тіркелген төрт күмбезді вагон болуы мүмкін. 1972 жылдың жазында пойыздың ең ұзын құрамы 18 вагоннан тұрды, оның ішінде бес күмбезді вагон, бұрынғы California Zephyr күмбезді салоны және күмбезді ұйықтайтын салон бар еді. 1970 жылғы Burlington/Great Northern бірігуіне қарамастан, вагондар "Big Sky Blue" түсімен, соңғы Great Northern жолаушылар пойыздарына тән түспен және Burlington Northern Railroad компаниясының "Cascade Green" түсімен жүріп тұрды. Бұл пойыз көптеген бағыттардың бірі болды, ол 1974-1977 жылдар аралығында жаңа EMD SDP40F локомотивтерін алды, бірақ ескі EMD E8 және EMD E9 локомотивтері де пайдаланыла берді. SDP40F локомотивтеріне қатысты бірнеше апаттар оларды ауыстыруға себеп болды, ал 1977 жылдың соңында Amtrak EMD F40PH локомотивтерін енгізді. Кейде олар E9 "B" блогымен де жұмыс істеді. 1976 жылдың соңында Солтүстік жағалаудағы Хиавата Сиэтлден екі SDP40F локомотиві, бір багаж вагоны, екі 44 орындық алыс қашықтыққа арналған вагон, Budd күмбезді вагоны, бұрын California Zephyr пойызында пайдаланылған жатақхана-кафе вагоны, бұрынғы North Coast Limited тамақ вагоны және бір Pacific сериялы ұйықтайтын вагонмен шықты. Миннеаполисте пошта және экспресс-жүк тасымалы үшін тағы екі багаж вагоны қосылды.