Кіріспе

Белгісіз таксономиялық позицияны немесе проблеманы білдіретін термин – кеңінен жақын туыстығы белгісіз немесе анықталмаған таксономиялық топты көрсету үшін қолданылады. Мұндай топтарды көбінесе "жұмбақ таксондар" деп те атайды. Ашық номенклатура жүйесінде нақты таксономиялық деңгейдегі белгісіздік incertae familiae (белгісіз отбасы), incerti subordinis (белгісіз субреттік), incerti ordinis (белгісіз рет) және осыған ұқсас терминдермен белгіленеді.

Мысалдар

Paradinandra suecica өсімдігінің қазбасын ешбір тұқымдастыққа жатқызу мүмкін болмады, бірақ 2001 жылы сипатталғанда Ericales тәртібінде incertae sedis деп белгіленді. 1975 жылы сипатталған Gluteus minimus қазбасын белгілі бір жануарлар типіне жатқызуға болмады. Сондықтан бұл туыс Animalia патшалығында incertae sedis болып табылады. Жаңа әлемнің қартаздары (Cathartidae туысы) қай тәртіпке жатқызылуы керек екені белгісіз болғанда, олар Aves incertae sedis-ке жатқызылды. Кейін оларды жеке тәртіпке, Cathartiformes-ке жатқызуға келісілді. Бокаждың ұзын мүсізі, Motacilla bocagii, бұрын Amaurocichla bocagii деп белгіленген, Passeroidea суперотбасының құс түрі. Ол қай тұқымдасқа жататыны белгісіз болғандықтан, 2015 жылғы филогенетикалық зерттеуге дейін Passeroidea incertae sedis деп жіктелді, содан кейін Motacillidae-нің Motacilla туысына жатқызылды. Parakaryon myojinensis – прокариоттар мен эукариоттардан ерекшеленетін бір жасушалы организм. Metallogenium – жұлдыз тәрізді минералдар түзетін бактерия. Circothecidae – кембрий дәуірінің жануарлар туысы, кейде Hyolitha-ға жатқызылады, бірақ кейбір авторлар (нақты дәлелдердің негізінде) олар мүлдем басқа екенін айтады.

Ресми номенклатурада

Таксонды ресми түрде атағанда, оның таксономиялық жіктелуіне қатысты белгісіздік қиындық тудыруы мүмкін. Алга, саңырауқұлақтар және өсімдіктер үшін Халықаралық номенклатура кодексі "түрлер мен тұқымдардың бөлімшелері тұқымдарға, ал түр ішіндегі таксондар түрлерге жатауы тиіс, себебі олардың аттары комбинация болып табылады", бірақ тұқымнан жоғары санаттар белгісіз жағдайда (incertae sedis) жіктелуі мүмкін.

Талдауға кіргізілмеген

Егер белгілі бір таксонды қамтымайтын ресми филогенетикалық талдау жүргізілсе, авторлар оның орналасуын шамалаудың орнына, оны incertae sedis деп белгілеуді қалауы мүмкін. Бұл әсіресе молекулалық филогенездер жасалған кезде жиі кездеседі, себебі көптеген сирек организмдердің тінін алу қиын. Көптеген қазба таксондары енгізілген кезде де осыған ұқсас жағдай туындайды, өйткені көптеген қазбалар толық емес мәліметтерге негізделген. Мысалы, егер филогенез негізгі белгілер ретінде жұмсақ тіндер мен омыртқаларды пайдаланып құрастырылған болса, ал сөз болып отырған таксон тек бір тістен ғана белгілі болса, оны incertae sedis деп белгілеу қажет.

Зоологиялық номенклатурада

Зоологиялық номенклатурада "incertae sedis" өзіндік номенклатуралық термин емес, бірақ таксономистер жіктемелерінде «белгісіз таксономиялық жағдай» деген мағынада қолданады. Глоссарий. Ботаникада, егер автор сол басылымда қабылдамаса, атау жарамды жарияланбаған болып есептеледі. 36.1-бап. Зоологияда шартты түрде ұсынылған атау, белгілі бір шарттар орындалғанда қолданылуы мүмкін. 11 және 15-баптар. Төменгі деңгейдегі белгісіздіктер үшін кейбір авторлар «ашық номенклатура» жүйесін ұсынды, онда күмәнді анықтаманы көрсету үшін сұрақ белгілері қолданылады. Мысалы, егер жаңа түрге Антон альбом деген арнайы эпитеті берілсе және ол Агенус туысына белгісіздікпен жатқызылса, онда оны «Agenus? album Anton (?Anton)» деп белгілеуге болады; «(?Антон)» сұрақ белгісін қойған авторды көрсетеді. Егер Антон Agenus album-ды сипаттаса, ал Бруно осы анықтаманы күмәнді етсе, онда оны «Agenus? album (Anton) (?Bruno)» деп белгілеуге болады, Антон атының қоршауындағы жақшалар бастапқы анықтаманың (Agenus туысына) Бруноның қолынан өзгертілгенін (Agenus? туысына) көрсетеді. Бұл тәжірибе Халықаралық зоологиялық номенклатура кодексіне енгізілмеген және оны тек палеонтологтар ғана қолданады.