Кіріспе

Сотта адамның босатылуын қамтамасыз ететін агент – кепілдік беруші, кепілдік беру агенті немесе облигация дилері, сотталушының сотқа келуіне кепілдік ретінде ақша немесе мүлік ұсынатын жеке тұлға, мекеме немесе корпорация. Кепілдік беру агенттері көбінесе тек АҚШ-та кездеседі, себебі кепілдік беру практикасы көптеген басқа елдерде заңсыз. Бұл сала әртүрлі сауда бірлестіктерімен ұсырылған, оның ішінде АҚШ-тың кәсіби кепілдік берушілер қауымдастығы және Америка кепілдік коалициясы кепілдік берушілер мен кепілдік компаниялары үшін бас ұйым болып табылады, ал қашқандарды ұстау саласын ұсынатын қашқандарды қайтару агенттерінің ұлттық қауымдастығы бар. Заңгерлік мамандықты білдіретін ұйымдар, соның ішінде Америка адвокаттар қауымдастығы мен Ұлттық округтік прокурорлар қауымдастығы, облигация сату практикасына қарсы шығып, оның кедей және орта тапқа жататын айыпталушыларды кемсітетінін, ал қоғамдық қауіпсіздікке ешқандай пайдасы жоқ екенін мәлімдейді.

Тарих

АҚШ-та алғашқы заманауи кепілдік беру бизнесін Питер П. Макдоно 1898 жылы Сан-Францискода құрды. Дегенмен, шамамен б.з. 2750 жылға дейінгі Акад қаласы Эшнанада жасалған кепілдік туралы келісімдердің жазбалары сақталған, бұл қала қазіргі Ирак аумағында орналасқан. Кепіл берушілер күдіктілерді түрмеден ақша төлеп және, кейде, өз мүлкін кепіл ретінде ұсынып босатуға көмектеседі, осы арқылы күдіктілердің сотқа келетініне кепілдік береді.

Қазіргі тәжірибе

1996 жылғы АҚШ деректеріне сәйкес, босатылған қылмыстық істер бойынша күдіктілердің төрттен бірі сотқа келмейді, бірақ кепілдік төлемдері арқылы босатылғандар басқа күдіктілерге қарағанда жиірек қатысады. Кепілдік беруді реттейтін заңдар штаттар бойынша өзгеше, алайда Бірыңғай Заң Комиссиясы ұсынған Бірыңғай қылмыстық экстрадиция заңы кеңінен қабылданған. Иллинойс, Кентукки, Орегон және Висконсин штаттарында коммерциялық кепілдік беру амалы заңсыз саналады. Қолданылатын федералдық заңдарға Сегізінші түзетудегі артық кепілдік туралы қағида және 1984 жылғы кепілдік реформасы туралы заң кіреді, ол 1984 жылғы Жалпы қылмыстық бақылау заңына енгізілген.

Оқыту және талаптар

Теориялық тұрғыдан алғанда, 18 штатта кез келген адам борышкерді ұстау агенті бола алады.

Баға белгілеу

Кепілдік агенттері мемлекеттік төлем үшін әдетте пайызының он пайызын, ал федералды кепілдік үшін он бес пайызын алады, Флорида сияқты штаттарда кепілдіктің толық сомасына кепілдік беру үшін кемінде жүз доллар талап етіледі. Бұл төлем қайтарылмайды және кепілдік агентінің көрсеткен қызметтері үшін алатын сыйақысын білдіреді. Невада – тұтқынға алынған адамға кепілдік үшін "үнемді" мүлікті ұсынуға рұқсат беретін штаттардың бірі. Мұны істеу үшін үміткер сенімхатты тіркеп, кепілдік беру агенттігін бенефициары ретінде көрсетуі керек. Бұл кепілдік компаниясына мүлікке талап құқығын береді, бірақ соттың барлық нұсқаулары мен ережелерін бұзған жағдайда ғана ол мүлікке ие бола алады. Кейбір штаттарда, мысалы Флоридада, кепілдік берушілер тәркілеу төлемдерін жасауға жауапты, және егер олар толық соманы төлемесе, оларға бұл штатта кепілдік беруге тыйым салынады.

Қайтару және сыйлық аулау

Егер жауапкер сотқа келмесе, заң немесе шарт бойынша кепілдік беруші агентке оны сотқа жеткізуге рұқсат беріледі, әдетте сыйлық іздеуші арқылы кепілдік бойынша төленген ақшаны қайтарып алу үшін. «Филиппин ғана АҚШ-тағыдан ұқсас құрылым мен функцияға ие кепілдікпен босату жүйесіне ие». Бұрын Австралия, Үндістан және Оңтүстік Африкадағы соттар коммерциялық кепілдік беру туралы келісімдер жасасқан адвокаттарды кәсіби тәртіпсіздік үшін жазалаған. Әдетте, төменде сипатталған 10% ақшалай салымды алмастырады. Кейбір штаттар AAA және осыған ұқсас ұйымдарға сақтандыру шарты немесе мүшелік келісімі бойынша кепілдік беру қызметтерін жалғастыруға рұқсат береді. Бұл тікелей заңсыз емес, бірақ 2014 жылдан бастап Массачусетс штатында кепілдікпен босату қызметі іс жүзінде тоқтатылды. АҚШ-тың құқықтық қауымдастығының көп бөлігі, соның ішінде Америка адвокаттар қауымдастығы және Ұлттық округтік прокурорлар қауымдастығы кепілдікпен босату бизнесін жақтырмайды, себебі ол кедей және орта тапқа жататын айыпталушыларды кемсітеді, қоғамдық қауіпсіздікке ешқандай пайдасы жоқ және сот жүйесінің қабылдауы тиіс шешімдерді өздеріне алады. Кепілдік жүйесінің экономикалық кемсітушілік әсері 1910 жылдардан бері даулы болып келеді және реформалауға тырысып жатыр. Нарықтық деректер соттардың кепілдік мөлшерін белгілегенде, аз ұлттық айыпталушылардан қашу ықтималдығын төмендетуді талап еткенін көрсетеді, мысалы, Фрэнк Мерфи Мичиган штатының Детройт қаласындағы соттың кепілдік бөлімін құрғандығы. Сонымен қатар, пайда табу үшін кепілдік берудің экономикалық стимулдары кішігірім қылмыстар жасағандардың (кепілдік сомасы төмен тағайындалғандардың) босатылу ықтималдығын азайтады. Себебі кепілдік беруші пайданың пайызы 10 немесе 20 доллар болатын істермен айналысуды тиімді деп санамайды. Осылайша, кепілдік берушілер жоғары кепілдік сомасы бар және ауыр қылмыстармен айыпталған адамдарды босатуға көмектеседі, бұл кішігірім қылмыстар жасағандардың санындағы (төмен деңгейдегі құқық бұзушылықтар) тепе-теңдікті бұзады және осы қылмыстар үшін түрмеге жұмсалатын шығындарды арттырады.

Калифорния

Калифорнияда кепілдік беру Калифорнияның Қылмыстық кодексімен, Калифорнияның Сақтандыру кодексімен және Калифорнияның Ережелер кодексімен қатаң реттеледі. Аталғандардың барлық бұзушылықтары Калифорнияның Сақтандыру кодексінің 1814-бабы бойынша қылмыстық құқық бұзушылықтар болып есептеледі, соның ішінде жазбаларды жүргізу, іс-шараларды жүргізу тәртібі, кепілдік және ұсталғандармен қарым-қатынас сияқты әкімшілік реттеу кодекстері де кіреді. Калифорния заңына сәйкес, кепілдік берушіге округтік түрмеде қызмет іздеу қылмыс болып табылады.

Сын

Кепілдік берушілердің қатыстырылған бірнеше резонанстық іс қылмыстық құқық бұзушылықтарына байланысты индустрияны күшейтілген реттеуге немесе пайда табу мақсатындағы кепілдік беру жүйесін толығымен жоюға шақыруларға әкелді. Луизиана штатындағы ең танымал істердің бірі кепілдік беру агенттігінің судьяларды параға тартуы болды. ФБР "Қиыршық шапан операциясы" деп аталған кең ауқымды тергеу жүргізіп, Рональд Боденхаймер сияқты бірнеше судьялар мен полиция қызметкерлеріне қатысты қылмыстық іс қозғалды және оларды қызметтен шеттету шаралары қолданылды. Американдық азаматтық бостандықтар одағы кепілдік беру жүйесін төмен кірісті қауымдарға қарсы әділетсіздік түрі және жазықсыз адамдардың жаппай түрмеге қамалуына ықпал ететін фактор ретінде сынға алды, сондай-ақ ACLU сот отырыстарына қатысу үшін автоматтандырылған мәтіндік хабарламалар немесе робот қоңырауларын пайдалануды ұсынды.

Баламалар

Қамқорлықтан өзге де шарттармен күдікті босатылуы мүмкін. Осы баламаларға сотқа дейінгі бақылау қызметтері, жеке мойындама немесе қолхат кепілдігі, ақша кепілдігі, кепілдік беруші кепілдігі, мүлік кепілдігі және қамаудан босату туралы қағаз (цитат) беру кіреді. Осы баламаларды таңдауды сот шешеді.