Кіріспе

Беркширдегі шағын елді мекен

Кульхам – Оксфордширдегі Абингдоннан оңтүстікке қарай 1 миль (2 км) жерде Темза өзенінің иілісінде орналасқан ауыл және азаматтық қауым. Қауымға Кульхам ғылым орталығы және Еуропа мектебі (бұрынғы Еуропа мектебі, Кульхам, Ұлыбританиядағы жалғыз аккредиттелген Еуропа мектебі) кіреді. Қауымның солтүстігінде, батысында және оңтүстігінде Темза өзені, ал шығысында қазіргі және бұрынғы егістік шекаралары орналасқан. Бұл жер төмен және жазық, оңтүстіктегі Темзаның су тасқынына ұшырайтын аймағынан солтүстікке қарай көтеріліп, теңіз деңгейінен жоғарырақ етектенген беткейге дейін жетеді. 2011 жылғы халық санауы бойынша халқы 453 адамды құрайды.

Қожалық

Топоним көне ағылшын тіліндегі "Cula's hamm" сөзінен шыққан, ол ауылдың Темза өзенінің иілісіндегі орналасуын көрсетеді. Кульхам 9 ғасырдың басында Мерсия королі Коенвульфтің тұсында болғандығы белгілі, сол кезде осы иелік Абингдон аббаттығына тиесілі болған. Англияны нормандықтар басып алғаннан кейін көп ұзамай, иеліктің бір бөлігі Жеңімпаз Уильямға өтті, бірақ жер аббаттығына қайтарылды және 1538 жылы монастырлар таратылғанға дейін олардың меншігінде қалды. Кулхэм сарайының батыс жақ бөлігі 15 ғасырда Абингдон аббаттығының ортағасырлық шаруашылық құрылысы ретінде салынған. Оның бірінші қабаты тастан, ал екінші қабаты ағаштан жасалған. 1610 жылы жаңа солтүстік және шығыс жақтарымен кеңейтілді. Шығыс жақ бөлігі кейіннен бұзылып, бірақ 17 ғасырға жататын солтүстік фасады сақталған. 1685 жылы сарайға көгершін үйі салынды. Ол да қазір ІІ* санаттағы ескертулер тізіміне енген. Үйдің солтүстігінде 13 ғасырға жататын бағанаға орнатылған 17 ғасырғы күн сағаты орналасқан.

Қауымдық шіркеу

Бірнеше жазбалар Кульхамда 9 ғасырдан бері шіркеу болған болуы мүмкін екенін көрсетеді. 12 ғасырда Әулие Павелге арналған шіркеу салынды. Ол крест тәрізді, кіреберіс бөлімі, негізгі зал және солтүстік және оңтүстік қанаттары бар, сонымен қатар ерте туысқандық және безендірілген кезеңдерінен ерекшеліктері бар еді. Бұрын мұнарасы болған, ол 1710 жылы бұзылып, жаңасымен ауыстырылды. 1852 жылы 1710 жылғы мұнарадан басқа шіркеудің барлық бөлігі бұзылып, Джозеф Кларк жобалаған 13 ғасыр стиліндегі жаңа готикалық жаңғырту ғимаратымен ауыстырылды. Жаңарту кезінде 1638 жылы солтүстік қанатына орнатылған геральдикалық әйнек жаңа шіркеудің солтүстік бөлігіндегі терезеге көшірілді. Мұнарада алты қоңырау бар, бірақ қазіргі уақытта техникалық себептерге байланысты оларды қоңырау қағу мүмкін емес. Mears және Stainbank Whitechapel Bell Foundry 1921 жылы бес қоңырауды құйды немесе қайта құйды, ал қазіргі тенор қоңырауы 1926 жылы құйылды. Әулие Павел шіркеуінде 1774 жылы Уилтширдегі Олдборн қаласының Эдн Виттс құйған Санктус қоңырауы да бар. Әулие Павел шіркеуі қазір Дорчестердің қамқорлығына кіреді. 1486 жылы ағайынды сэр Хамфри мен Томас Стаффорд Босворт шайқасында жеңілгеннен кейін, жаңа таққа отырған король Генрих VII-ден қашып, шіркеуде пана тапты. 1486 жылдың 14 мамырында корольдің алпыс адамы шіркеуге кіріп, мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген айыппен екі бауырласты тұтқындады. Сэр Хамфри Стаффорд өлім жазасына кесілді, бірақ Генрих оның кіші інісі Томасқа кешірім берді. Кулхэм үйі – 18 ғасырдың ортасында салынған, кірпіштен тұрғызылған грузин стиліндегі үй. Оны лондондық Джон Филлипс жобалап, салған болуы мүмкін.

Экономикалық және әлеуметтік тарих

1416–22 жылдары Абингдон Киелі Крест гильдиясы Абингдон мен Дорчестер арасындағы басты жолды жүргізу үшін ауыл мен Абингдон арасындағы тар Back Water арқылы Калхэм көпірін салды. Калхэм мен Саттон-Куртенэй арасындағы көлік қозғалысы 1807 жылға дейін Темза арқылы Калхэм пароммен жүрді, содан кейін Саттон көпірі салынды. 1809 жылы Темза кеме жүзу комиссиясы ұзын Калхэм каналын салды, ол Саттон-Куртенэйдегі су тірменінің жанындағы қиын өзен бөлігін айналып өтетін кеме жолы болды. Саттон көпірі каналды кесіп өту үшін ұзартылды, ал Калхэм шлюзі көпірден жоғарырақ каналға салынды.

Еуропа мектебі, Ұлыбритания

1851 жылы Оксфорд епискобы Сэмюэл Уилберфорс мектеп мұғалімдерін даярлайтын епархиялық оқу колледжін (Кулхам колледжі) құрды. Ғимаратты Жозеф Кларк жобалап, 1852 жылы аяқтады. Шамамен 1960 жылы ғимаратқа өзгерістер мен қосымшалар енгізілді. Колледж Англия шіркеуімен байланысты, Оксфорд университетінің білім беру бөлімінде орналасқан «Кулхам институты» атты қайырымдылық ғылыми-зерттеу ұйымына айналды. 1978 жылы Кулхамдағы Еуропалық мектеп бұрынғы ғимараттарында ашылып, 2017 жылы жабылды. 2012 жылдан бері кампус толығымен Ұлыбританияның Европа мектебіне біріктірілуде.

Кулхам ғылыми орталығы

1941 жылы Адмиралтейство аэродромды жапты, ал 1956 жылы 800 000 шаршы метрлік ғылыми зерттеу орталығы құрылды, оның ең маңыздылары екі ірі ядролық синтез эксперименті: JET және MAST. START ядролық синтез эксперименті де осы алаңда 1999 жылға дейін жүргізілді, содан кейін оның орнын MAST басты.