Кіріспе

Англияның Гелл Ирландиясын бағындыруындағы шайқас Кинсаль қоршауы (Léigear Chionn tSáile), сондай-ақ Кинсаль шайқасы деп белгілі, 1601 жылдың қазан айында, королева Елизавета I билігінің аясында және Хью О’Нилл, Хью Ро О’Доннелл және басқа ирланд феодалдарының ағылшын үстемдігіне қарсы күресінің – Тоғыз жылдық соғыстың шеңберінен бастау алды. Испанияның араласуы және стратегиялық маңызы болғандықтан, бұл шайқас Англо-испан соғысының, протестант Англиясы мен католик Испаниясы арасындағы кең ауқымды қақтығыстың бір бөлігіне айналды.

Өмірбаян

Ирландия 1175 жылдан бері ағылшын тажының иелігі деп жарияланған, бірақ толығымен бағындырыла алмаған. 1350 жылдарға қарай Англияның ықпал ету аймағы Дублин маңындағы Пэйлге дейін тарылып, елдің қалған бөлігі Гел лордтарының билігінде болды. Генрих VIII-ден бастап Тюдор монархтары Ирландиядағы билігін қайта орнату үшін жаулау және отарлау саясатын жүргізуге тырысты. 1594 жылы Ольстерде бұрынғы адал Тирон графы Хью О’Ниллдің әскерлері көтеріліс жасады. Хью Ро О’Доннелл мен Хью Магуайр Тайронның көтерілісіне қосылды. 1593 жылдан 1599 жылға дейінгі бірнеше шайқастағы жеңістер және соғыстың Ольстерден орталық аймақтар арқылы Мунстерге дейін кеңейтілуі аралдың көп бөлігін ағылшын тажынан тартып алды. 1599 жылдың соңына қарай ағылшыздар қамалданған қалалар мен аймақтық гарнизондарды ғана бақылауда ұстады. 1588 жылы испандық Армаданың жеңіліске ұшырауынан кейін Филипп II Англияға қарсы соғыста жаңа майдан ашу үшін ирландтық көтерілісшілерді пайдалануды көздеді. Испандықтар ирландтық көтерілісшілерге Англияны Ирландияда ұстап тұру арқылы ағылшын ресурстарын Нидерландыдағы одақтастарынан – испан билігіне қарсы ұзаққа созылған көтеріліс жасап жатқан Голландия штаттарынан – аудармалауға және Дюнкерктер сияқты каперлерге, ағылшын және голланд кемелерін тонау үшін қосымша база беруге мүмкіндік береді деген үмітпен көмек ұсынды. Екінші испандық Армада көтерілісшілерге қолдау көрсетуді мақсат еткен, бірақ 1596 жылдың қазан айында Финистерре мүйісінің жанындағы дауылдардан қирады. Филипп келесі жылы тағы бір Армада жіберді, бірақ ол да дауылдар, жаман оқиғалар мен дұрыс емес жоспарлау салдарынан сәтсіз аяқталды.

Испаниялық түсіру

Филипп II қайтыс болғаннан кейін Филипп III Англияға қарсы күресіп жатқан ирланд көтерілісшілеріне тікелей қолдау көрсетуді жалғастырды (материалдық көмек жылдар бойы жіберілді). 1601 жылы Филипп 6000 әскермен және көп мөлшерде қару-жарақ пен оқ-дәрімен Дон Хуан дель Агила мен Дон Диего Брочероны Ирландияға жіберді. Құйыртпақ ауа райы кемелерді бөліп жіберді, соның салдарынан тоғызы, көптеген тәжірибелі әскерлер мен оқ-дәріні тасымалдап, кері қайтуға мәжбүр болды. Қалған 4000 әскер 1601 жылдың 2 қазанында Корк қаласының оңтүстігіндегі Кинсейлге түсті. Аллонсо де Окампо басқарған тағы бір күш Балтиморға жетті. Испандықтар ағылшын әскерлеріне қарсы тұру үшін осы бекіністерді нығайтуға асықты. Испан әскері Кинсейл қаласын бағындырғанмен, айналағы аймаққа кеңейе алмады және ағылшын әскерлерінің қоршауына түсу қаупі туды. Испандықтардың Ирландияға қонғанын естіген Чарльз Блунт, Ирландияның лорд-орынбасары Лорд Маунтджой, Пэйл маңындағы гарнизондарды әлсіретіп, мүмкіндігінше көп әскермен Кинсейлге бет түзеді.

Қоршау

2 қазанда Маунтджой Кинсальды қоршады, ал Ойстерхавен арқылы күшейте түсуге әскер келді, армияның санын 12 000-ға жеткізді. Оның ішінде ирландиялық дворян Доног О'Брайен, Томмондтың 4-ші графы бастаған үлкен күш те болды. Дегенмен, олардың көп бөлігі ирландиялық жасақтан құралды, ал көптегені, әсіресе қыста қоршау соғысына жарамсыз еді. Көптегені ауруға шалдығып, шамамен 7 500-і ғана соғысуға қабілетті қалды. Сонымен қатар, О'Нилл мен О'Доннелл Гелл графтары өздерінің жағдайларын қарастырды. Олардың қиындығы испандықтардың Ирландияның оңтүстік жағалауына, ирландиялық басшылардың бақылауындағы аймақтардан шалқап жатқан жерге қонғандығы болды. Испан әскеріне көмек көрсету үшін олар өз әскерлерін олардың ісіне күмәнді көзбен қарайтын аймақтарға бастап әкелуі керек еді. Күздің ылғалды және дауылды қысқа айналуын күмәнмен бірнеше апта бойы бақылады. Қоршаудағы испан гарнизоны азық-түлік жетіспеушілігі мен қиын жағдайдан зардап шеге бастады, сондықтан О'Нилл оларға көмекке баруға мәжбүр болды. Ол испандықтардың алғашқы күштері жеңіліске ұшыраса, одан әрі әскери көмек күтуге болмайтынын жақсы түсінді. Испандықтардың Кинсальға қонуы О'Ниллді оның одан да белсенді одақтасы, Қызыл Хью О'Доннеллмен келісіп, осы уақытқа дейін сәтті болған партизандық тактикасын тастап, ашық шайқасқа түсуге мәжбүр етті. Үлкен күш қажет еді, оны жоғалтуға ешкім батыл бармас еді. Олар 300 мильді (483 км) қысқы жорыққа шықты, жабдықтауды жеңілдету үшін бөлек жолмен, О'Нилл 2500 жаяу әскермен және 500 атты әскермен, ал О'Доннелл 1500 жаяу әскермен және 300 атты әскермен. Бірнеше алдаулар мен қауіпті жағдайлардағы қиын жорықтан кейін екі күш кездесіп, армияны демалдыру және жабдықтау үшін Киналмикиде орналасты, онда оларға Лейнстер мен Мюнстерден қосымша күштер келді. Лорд Маунтджойдың әскерлері Кинсаль қаласын және оның айналасын (қазір Белгули деп аталады) толығымен қоршауға ала алмады, бірақ олар биік жерді басып алып, испандық күштерге үздіксіз артиллериялық оқтармен шабуыл жасады. Адмирал Ричард Левесон басқаратын ағылшын флоты он кемеден тұратын эскадрильямен келіп, қаланы теңізден бөгеді. Ағылшын атты әскері айналасындағы ауылдарды аралап, мал мен егінді жойып, екі тарап та халықтан адалдық талап етті. О'Нилл мен О'Доннелл Ольстерді оңтүстікке қарай жорық жасап, шабуылға ұшыратудан қорқып, әсіресе әскерлеріне жеткілікті жабдық болмағандықтан тартынды. Олар ағылшын әскерінің аралдағы жабдықтау жолдарын кесіп тастады. Желтоқсан айына қарай, азық-түлік тапшылығы мен суық ауа райы қоршаудағы ағылшын әскеріне зиян тигізе бастады, көптегені дизентерия мен қызбадан қайтыс болды. Испаниядан Кастельхейвенге күшейте түсуге әскер келді және 24 желтоқсан 1601 жылы (ағылшын күнтізбесі бойынша, католиктік ирландиялық және испандық әскерлері үшін 3 қаңтар 1602 жыл) ағылшын лагерінен үш шақырымдай жердегі Кулькарронға орналасты. Түн ортасында ирландиялықтардың екі колоннасы, Хью О'Нилл мен О'Доннелл бастаған, Кулькаррондағы лагерінен шығып, ағылшын лагеріне қарап тұрған Ардмартиндегі жотаға қарай жорық жасады. Сол түні сэр Ричард Греймс атты әскері күзетте болған ағылшын барлаушылары ирландиялық аркебузиерлердің жалындаған отын қараңғы таңертең Ардмартинде позицияға көшкенін байқағанда, осы қозғалыстар туралы хабардар болды. Маунтджой ирландтықтардың лагері үш ширек миль қашықтықта екендігі туралы хабарды дереу біліп, әскерді дабылға түсірді және жағдайды одан әрі бағалау үшін маршал сэр Ричард Уингфилдті жіберді, ол хабарды растау үшін тез оралды. Осы уақыт аралығында Маунтджой өз әскерлерін негізгі және кішігірім лагерьлерді қорғауға ұйымдастырды, алайда жағдай ағылшындықтар үшін өте қиын болды, өйткені дезертирлік, ауру және қаза болғандар қоршаудағы әскерді шамамен 50%-ға азайтты. Солтүстік жақтағы үлкен лагерь полковник сэр Бенджамин Берридің басқаруына берілді, оның құрамында бес жаяу әскер полкі, лорд-депутаттар (715 адам), оның подполковнигі, лорд-президенттер (536 адам), Кланрикардс графы (529 адам), лорд Одли (370 адам) және полковник сэр Ричард Морисон (541) болды. Кіші лагерьге Томмонд графы өзінің полкімен (572 адам) және тағы үш полкпен, полковник сэр Ричард Перси (544 адам), полковник сэр Чарльз Уилмот (454 адам) және полковник сэр Кристофер Лоуренс (747 адам) басшылық етті. Маунтджой лагерьлерінің барынша қорғалғанына көз жеткізген соң, қалған күштерін солтүстік-батысқа ирландиялықтарға қарсы жорық жасау үшін бастап кетті.

Бастапқы қадамдар

Ирландтық әскер Ардмартинге таңға жақын келді, құрамында екі колоннада 6000-нан астам сарбаз болды: Ричард Тирреллдің 400-ден астам Ленстерліктері, 1000-нан астам Манстерліктер, бес ротада 159 испандық, О’Ниллдің 2500 жаяу және 500 жеңіл атты әскері, сондай-ақ О’Доннеллдің 1500 жаяу және 300 жеңіл атты әскері. Көптеген деректерде үш шайқас туралы айтылады: алғы шеп, орталық және артқы шеп, бірақ О’Нилл колоннасының бір бөлігінен – Тирреллдің Ленстерліктері мен испандық жаяу әскерінен – құралған шағын (559 сарбаз) эскадрилья құрылған сияқты. Маунтджой Лорд-президент Керудің серігінде лагерьтен шыққанда, ағылшыздардың қолда бар күші – қатты тозығы жеткен атты әскердің қалған 400 аты, шамамен тоғыз эскадроннан тұратын күш болды. Бұл атты әскерлер, сондай-ақ сэр Генри Пауэрстің эскадрильясы (449 сарбаз) сэр Ричард Уингфилдтің басшылығымен ирландтардың қимылын бақылауға және олардың ниеттерін анықтауға жіберілді. Пауэрстің эскадрильясы – қоршау әскерін құрайтын он бір полктің әрқайсысынан шамамен 40 сарбазды біріктіру арқылы құрылған жедел құрылтай полк еді. Бұл әскерлер бекіністерде күзетке алынып, соңғы үш түнде ирландтық лагерінен келген кез келген дабылға дайын күйде болды. Ардмартинге қарай жылжуда Уингфилд Ричард Тиррелл басқаратын ирланд эскадрильясының Томмонд графының лагеріне жақындағанын көрді, ол ағылшыздарды көріп, тоқтап қалды. О’Ниллдің негізгі әскері соңынан, шамамен 400 метр қашықтықта, олардың атты әскерімен қоршалған қырқа бойымен жақсы тәртіпте жылжыды. Осы кезде Маунтджой Уингфилд әскеріне қосылып, ирландтардың күшін көріп, дереу шайқасқа түсуге шешім қабылдады. Ол майор Джон Берклиге лагерьге оралып, полковник сэр Оливер Сент-Джонның (515 сарбаз) және полковник сэр Генри Фоллиоттың (595 сарбаз) екі резервтік полкін шақыруды бұйырды. О’Нилл ағылшындардың алға жылжуын байқап, тоқтап, әскеріне Ардмартиннен Миллвотерге қарай шегінуге бұйрық берді. Ирландтардың қырқадан шегініп бара жатқанын байқамай қалған Уингфилд атты әскерімен шабуылға түсуге рұқсат сұрады. Ардмартиннің шыңына жеткеннен кейін ол екі ирландтық бөлімнің жақсы тәртіппен шегініп бара жатқанын көре алды. Ирландтар төбеден түсіп, батпақты жерді кесіп өтіп, екінші жағындағы қатты жерге орналасты. О’Ниллдің мақсаты – батпақты жер ағылшын атты әскеріне қарсы қорғаныс болып, ағылшындарды форд арқылы күтіп тұрған оқтарына қарай бағыттау болды. Осы кезде Кланрикард графы маршалдың дереу биіктіктен түсіп, фордты кесіп ирландтарға шабуыл жасауын талап етті. О’Ниллдің шегіну шешімінің мақсаты қандай болғанымен, ол бастаманы Маунтджойға беріп, өзіне ұрыс, науқан, соғыс және патшалықты жоғалтуға әкелетін шешім қабылдады.

Ирландиялық соғыс

Уингфилд дереу 100 адамнан тұратын жаяу әскермен, лейтенант Коуэл басқаруымен, және сер Генри Денверстің 100 атты әскерінің қолдауымен соңғы үміт орнатты. Бұл біріктірілген күш ирланд шабуылшыларымен батпақтың қарсы бетінде шайқасты және қосымша оқтар жіберіп, ирландтықтарды негізгі шайқасқа шегінуге мәжбүр етті. Испан қатарынан бақылап тұрған лейтенант Альферес Бустаменте ашумен, олардың одақтастары бірінші бұрыштағы шағын шайқастан кейін тағы бір шегініс жасап, артындағы өзеннен өтіп кеткенін айтты. Енді қатты жерге жеткенде, араларында Миллвотер өзені болғандықтан, О'Ниллдің әскері тағы бір тұрып, ағылшын армиясының келесі қимылын күтті. Осы уақытта испан офицерлері ирланд күштерін классикалық испандық жауынгерлік формациясы – Терциоға қайта құруға тырысқан болуы мүмкін, бұл тіпті ең тәжірибелі әскер үшін де күрделі операция болатын. О'Ниллдің көптеген Ульстерліктері бұл маневрмен таныс болған шығар, бірақ соңғы Корк еріктілері мен жабайы ормандықтар үшін бұл тығырықтап, қорқынышты болуы мүмкін, шабуылды күту үшін қозғалмай, тығыз тұрып тұру. Бұл ирландтықтардың Клонтибрет пен Йеллоуфордтағы бұрынғы табыстарымен сипатталатын шайқас стиліне қайшы болды. Темірқасық, ағылшындар да өз күштерін аңғардың батыс жағында қайта ұйымдастырып, О'Ниллмен шайқасу үшін ашық жазыққа көшуге дайындалды. Өзеннің шығыс жағынан Маунтджой ирландтықтар мен испандардың екі бөлімге бөлініп, алдыңғы фордты күзетіп, атты әскер шайқас артында резервте тұрғанын көрді. Ағыстан бірнеше жүз метр жоғарырақ ирландтықтардың шегінісі батпақтан өтуге тағы бір жол ашты, оны ағылшын атты әскері пайдаланды. Маршал басқаруымен Кланрикард, Гримс, Тасс, Флеминг, Денверс, Годольфин және Митчеллдің 250-ге жуық атты әскері ирландтықтардың негізгі шебін айналып өтіп, оларды шабуылдады. Уильям Фармердің айтуынша, Уингфилд, Гремс және ынтасымен көзге түскен Ричард де Бург бұл жолды бұзып өткен. Ашық жерде ағылшын атты әскерінің оң жақтан жақындасып келе жатқанын көрген ирланд шабуылшылары негізгі шайқасқа шегінді, ал байқағыш Маунтджой бірінші фордтан қосымша әскерлерді өткізуге мүмкіндік алды. Қазіргі куәгерлердің айтуынша, ағылшын атты әскері ирландтықтарды жеңу үшін дереу шабуыл жасады, бірақ Терцио тұрып, сабылы бар найзалармен атты әскерді кері шегіндірді. Полковник Генри Пауэрс бұл оқиғаның "қарсыластардың қуанышпен айқай салуына" себеп болғанын айтты. Ағылшын атты әскері жеңіске жетті деп ойлап, О'Нилл резервтен жеңіл атты әскерін шақырып, осы болжамды жеңілісті пайдалануға тырысты. О'Ниллдің 500-ге жуық атты әскері Гейл қоғамының элитасынан құралды, олар әртүрлі рулардың басшылары мен мырзаларынан тұрды, шағын ирландтық аттарына мінгізіліп, жеңіл найзалар мен сүңгілермен қаруланды. Ирландтық атты әскері оларды қуа жөнелді, бірақ осы уақытқа дейін тәртіпті ағылшын атты әскері қайта құрылып, жеңіл атты ирландтық қарсыластарына берік қарсылық көрсетті. Лейтенант Бустаменте сол сәтте ағылшын атты әскері эскадрильяның 200 оқтарымен қолдау көрсеткенін айтты, олар өзеннен өтіп, бірнеше ирландтық аттыларды аттан түсіріп, бір атты құлатты, олардың шашырап қашуына себеп болды. Уингфилд басқаруымен ағылшын атты әскері мүмкіндікті пайдаланып, ирландтық шайқасқа шабуыл жасап, О'Ниллдің әскерін толық жеңіске ұшыратты, оларды атты әскер аяусыз қуа жөнелді. Галвейде туған Кларикард графы де Бург әсіресе қанқұмар болды, ол өз сарбаздарына "оларды қырқып тастауға" бұйрық берді, бірақ О'Ниллдің кернейшісі Шейн Шил де Бургтың әскерінің сабындағы ирландтық әскерлер бүлікші отандастарына аянып, қашып бара жатқан ирландтықтарды найзаларының артқы басымен алаңнан шығарып жіберді. Бұл кішкентай мейірімділік қаза болғандардың санын едәуір азайтқан болса керек. О'Нилл шайқасының жеңілісімен Маунтджой Сент-Джон полкінің подполковнигі капитан Фрэнсис Роуға өз әскерімен батпақтың үстінен өтіп, Тиррелл эскадрильясының қанатына шабуыл жасауға бұйрық берді.

Испаниялықтардың жеңілісі

Ирландиялық эскадрилья О'Ниллдің бас күшінің жеңіліске ұшырағанын көріп, Сент-Джонның шабуылшыларынан атыс ала бастады, сосын ирландтар жаяу қашуға кірісті. Ирландтар өздерін тастап кеткенін сезген испандық одақтастары қатарын жинап, кішкентай төбеге шегінді. Оларды дереу сэр Уильям Годольфин басқарған лорд-депутаттың атты әскері шабуылдады. Ағылшын атты әскерімен қоршалғанда, Бургундия тулары бірінен соң бірі құлап, олардың нәтижесі анық болды. Дегенмен, ағылшын деректерінде капитан Дон Алонзо Дель Кампо бастаған испандықтар найзаларын ұсынып, қарсылық көрсеткені, бірақ күші жетпей, талқандалып жеңілгені айтылады. Дель Кампо, капитан Перейра, жеті лейтенант және қырық сарбаз жарақатсыз тұтқынға алынды, ал жетпіске жуық адам қаза тапты. Квартирмейстер Лопес де Сотоның мәліметінше, жүз қырық адам қаза тапқан немесе тұтқынға алынған, ал бес ротаның үш туы қолға түскен. Әскери майдандағы бас офицерлердің ішінде тек лейтенант Бустаменте хаостың арасында алпысқа жуық испандықпен бірге қашып құтыла алды. О'Доннеллдің тыл жасағы белгісіз себеппен шайқасқа кешігіп келді, О'Ниллдің жеңіліске ұшырағанын көрген соң келген жолымен қайтып кетті. О'Нилл Ардмартиннен шегіну туралы шешім қабылдағанда, бастаманы ағылшыздарға берді. Ол жақсы тәртіппен шегінгенмен, оның әскерлері Tercio формациясында тұрып, соққыға төтеп беруге жеткілікті жаттығудан өтпеген және тәртіпсіз болды. Ирландиялықтардың көпшілігі Ольстерге қайтып кетті, бірақ О'Салливан Биар және Дермот Маол Маккарти Ригхпен соғысты жалғастыру үшін аздаған сарбаздары қалды.

Бас тарту

Ағылшындар Кинсальді қоршауға алуды қайта бастады, Дель Агила ирланд ақсүйектерінен тиімді көмек келмесе, өзінің жағдайын үмітсіз деп санады. Көптеген сарбаздарын қоршауда жоғалтқан испандықтар қаланы Маунтджойға «келісім бойынша» берді және Испанияға қайтуға рұқсат алды, бірақ тағы бір испан әскері жіберілгенін және бірнеше күн ішінде келетінін білмеді. Испандықтарға құрметті шарттар ұсынылды және олар өз туларын көтеріп тұрып Кинсальді тапсырды, сондай-ақ Данбой, Балтимор және Кастлхейвендегі басқа гарнизондарын тапсырғаннан кейін Испанияға қайтарылатыны туралы келісімге келді. Жіберілген қосымша испан әскері жағаға шыққан жоқ; Агиланың капитуляциясы туралы хабарды алғаннан кейін олар дереу Испанияға қайтып оралды.

Салдары

Ирландиялық жеңіл атты әскерлер соққыға түсуге жарамайтын және ағылшын атты әскерлеріне тең келмейтін. Олардың саны азайып қалғанмен, ағылшындар әлі де аттар, тактика, тәртіп және шабуылдық қару-жарақтары бойынша артықшылыққа ие болды. Бұл ағылшын атты әскерінің күшін көрсетті, олар ирландтықтардың найзасыз және қолдан соққы беретін әдісімен салыстырғанда, соққылы найзаны қолданды. Соның салдарынан ирландтық жаяу әскерінің жақсы жаттығудан өткен кәсіби армияға қарсы ұрысқа дайындығы нашар екені көрінді, және ағылшындар жылдар бойы ирландтықтарды кең ашық алаңға шығару мүмкіндігін күтіп келді. Ағылшындардың олардан үш есе көп санды әскерді жеңіп, шашыратып жіберуі ирландтық күштердің дәстүрлі шайқастағы әлсіздігін көрсетті. Дегенмен, ирландтықтар алғашқы шабуылды тойтарып, тек қана қашқан атты әскерлеріне жол ашқанда ғана жеңіліске ұшырады. Ирландтықтардың жеңіліске ұшырауына байланысты, қиын жағдайда олардың қашуы әдеттегі жағдай еді, бірақ бұл жолы олар ағылшын атты әскерінің ықпалында болатын кең ашық далаға қашу үшін батпақ немесе орманды таба алмады. Ирландтық әскерлер де тым алыс орналасқан, О'Доннеллдің кешігіп келгені осыны дәлелдейді. Ирландтық атты әскерлері өз жаяу әскерлерін қорғауға немесе қанаттарын қорғауға да көмектеспеді, бұл ағылшын атты әскеріне тактикалық жағдайды бақылауға мүмкіндік берді. Ең бастысы, О'Нилл Ардмартинде болғанда, испандарды Кинсальден шығару үшін шешуші әрекет қажет болған кезде Миллвотерге шегініп, өлімге қаупі бар сақтық танытты. Бұл жеңіліс Ирландияға испандық көмекті тоқтатты және ирландтық қарсылықтың көп бөлігін жойды. Ольстер әскерлері өздерінің туған жерлеріне оралды, және тағы екі жыл бойы әлсірегеннен кейін, 1603 жылы, Елизавета патшайымның қайтысынан кейін соңғылары да бас иді. Келесі жылы Англия мен Испания Лондон шартына қол қойып, бейбітшілікке келісті. О'Доннелл Кастлехейвенге барып, Испанияға кемемен аттанды. Ол онда жақсы қабылдады, бірақ бірнеше айдан кейін Джордж Кэрьюдің тыңшысы Блейк берген удан өлді. О'Нилл туған Ольстеріне оралып, күресін жалғастырды, бірақ оның жеңілмейтін беделі бұзылды. Ол 1603 жылдың 30 наурызында Мелифонтта тәжге адалдық серт берді, онда ол кең мақұлдаулар алды. Төрт жылдан кейін ол Испанияға баруды шешті. О'Ниллге көптеген жақтастар мен басқа да басшылар қосылды, бұл "Эрлдердің қашуы" деп белгілі болды. Олардың мақсаты әскер жинап, өздерінің туған жерлеріндегі ағылшын билігін құлату болды, бірақ олар қалдырған жерлер жақын арада Ольстер плантациясы болып бөлінді, және олар ешқашан қайтып оралмады. Ағылшын әкімшілігі Ольстердің көп бөлігін басып алып, оны өңдеу үшін пресвитериандық Шотландиялықтар мен Солтүстік Англиялықтарды қоныстандырудың тиімді мүмкіндігін көрді. Ағылшындар ескі Гелдік тәртіпті жою, кландық жүйені және көбінесе қиындық тудыратын басшыларды жою мақсатына жетті. Кинсаль шайқасының нәтижесі қазіргі ирландтық мәдениеті мен өмір салтына зиян келтірді, өйткені ескі Гелдік жүйе ақыры құлап түсті. Гелдік аристократия Еуропаға қашқанда, олар ағылшын билігі толтырған билік вакуумын қалдырды.