Кіріспе

Америка Азамат соғысының шайқасы

Гувердің саңылауының шайқасы (24 маусым 1863) – Америка Азамат соғысының Таллахома жорығындағы басты шайқас. Онда Одақ генералы Уильям С. Роузкранс генерал Брэкстон Браггтың Конфедерация әскерін Орталық Теннессиден ығыстырып шығарды. Роузкранстың Конфедерация шебінің батыс жағына жасаған шайқауы салдарынан шығыстағы тау жолдары нашар қорғалған еді. Полковник Джон Т. Уайлдердің атты жаяу әскері Гувердің саңылауына шабуыл жасағанда толыққанды күтпегендікке ұшырады. Жеңіс Роузкранстың шеберлікпен жүргізген алдау тактикасымен және жаңа Спенсер қайталайтын мылтығымен жабдықталған Уайлдердің "Жылдам бригадасының" жоғары рухымен байланысты болды.

Өмірбаян

Стоунс-Ривер шайқасынан кейін Камберленд армиясының қолбасшысы генерал-майор Уильям Роузкранс Мурфрисборо, Теннесси аймағында бес айдан астам уақыт қалды. Одақтың одан әрі ілгерілеуін тоқтатуға тырысып, Теннесси армиясының қолбасшысы Конфедерация генералы Брэкстон Брэгг Шелбивиллден Уортраске дейін Қаш өзені бойында бекініс құрды. Конфедерацияның оң жағындағы жаяу әскер мен артиллерия бөлімдері Хайленд Рим арқылы (Бичгроув, Теннесси маңында) Либерти, Гувер және Беллбэкль өткелдерін қорғады. Роузкранстың жоғары жақтағылары Брэгг Виксбургтің қоршауын бұзуға көмектесу үшін көптеген әскерлерді жіберуі мүмкін деп қорқып, оған конфедераттардың позицияларына шабуыл жасауға кеңес берді. Камберленд армиясының бригада командирлерінің бірі, полковник Джон Т. Уайлдер Кентуккидегі федералдық желінің артына шабуыл жасауға Конфедерация генералы Джон Хант Морганның қабілетіне таң қалды. Роузкранс атты әскерін күшейткісі келгенін білгенде, Уайлдер айналағы елді мекендерге шабуыл жасап, жылқы ұрлап, өз жаяу әскер бригадасын атты әскерге айналдыруды ұсынды. Роузкранс оған рұқсат берді. 1863 жылдың сәуір айының ортасына қарай Уайлдер бригадасы толықтай атты әскерге айналды. Наурыз айында Кристофер Майнер Спенсердің жаңа қайта зарядталатын мылтығының көрсетілімін көрген Уайлдер бригадасын осы қарумен қаруландыруға шешім қабылдады. Уайлдер өз әскерлерінің Спенсердің қайта зарядталатын мылтығымен қайта қарулануын толық қолдады, және әрбір әскер 35 долларлық міндеттеме берді. Міндеттемелерді қолында ұстап, Уайлдер оларға қол қойып, туған қаласындағы банктерден несие алды. Көп ұзамай бригада жаңа жеті оқты қайта зарядталатын мылтықтармен жарақтандырылды және белсенді атты қызметке кірісті.

Шайқас

1863 жылғы 23 маусымда Роузкранс Брэггтің оң жағына күштерді шоғырландырып, Шелбивиллге шабуыл жасағандай болу үшін күш салды. Одақ әскерлері тесіктерге қарай жылжыды. 24 маусымда генерал-майор Джордж Х. Томас әскерлері, полковник Уайлдердің «Жылдам бригадасы» бастамасымен Гувердің сағасына шабуыл жасады. Уайлдердің атты әскері алға жылжып, Томас негізгі күштерінен бұрын сағаға жетті. Уайлдердің әскері жаңа Спенсер қайталайтын мылтықтарымен қаруланған еді, және шабуыл жасағанда полковник Дж. Рассел Батлер басқаратын Конфедерацияның 1-ші Кентукки кавалериясы (3-ші Кентукки кавалериясымен біріктірілген) оңай ығыстырылды. Батлер жасағы Гувер сағасының бір шақырымдық бөлігі бойымен кері шегінгенде, генерал-майор Александр П. Стюарт дивизиясының бригадасы, генерал Уильям Б. Бейт бригадасына соқтығысты. Уайлдерге Бейт бригадасы сағаның жоғарғы бөлігін қорғап тұрғаны туралы хабарланған. Бірақ Уайлдер шыңның бос екенін және оның әскері Бейттің лагерін төмендегі аңғарда көре алатынын анықтады. Уайлдер әскерін артқа шақыруға дайындады, бірақ дивизия командирі генерал-майор Джозеф Рейнольдстың артқа шегіну туралы бұйрығына қарамастан. Уайлдер сағаның оңтүстігіндегі төбелерге орналасып, осы өте алдыңғы позицияны ұстап тұруға бел буды. Бейт бригадасы күні бойы қарсы шабуыл жасады, бірақ федералдыларды ығыстыра алмады. Сағадан кері шегінуге бұйрық алғанда, Уайлдер өз позициясын ұстап тұруға болатынын айтып, бас тартты. Осы уақытта генерал Бушрод Джонсон бригадасы келді, енді Бейт пен Джонсон Уайлдерге соңғы шабуылды жоспарлады. Бұл шабуыл да сәтсіз аяқталды, ал сағат 19:00-ге қарай Томас корпусының Ловелл Руссо мен Джон М. Браннан дивизиялары сағаға жетті. Уайлдер генералдар Роузкранс пен Томас өзінің орнына келе жатқанын көргенде, артқа шегіну бұйрығын орындамағаны үшін жазаланады деп ойлады. Оның орнына ол Роузкрансқа барып, бұйрықтарға бағынбағанын түсіндірді, өйткені оның әскері сағаны ұстап тұруға қабілетті екенін білген. Роузкранс қуанды, Уайлдердің қолын қысып: «Осы шешімің үшін Құдайға шүкір. Егер сен осы позицияны беріп қойғанда, оны алу үшін 2000 адамның өмірін жоғалтар едік». Сол сәтте Рейнольдс келді. Ол бір сөз айта алмай тұрып, Роузкранс оған: «Уайлдер дұрыс істеді. Оны жоғарылатыңыз» деді. Федералдылар конфедераттарға 146 адамдық шығын келтірді, ал өздері 61 адамдық шығынға ұшырады. 26 маусым күні түске дейін Стюарт Джонсон мен Бейтке хабар жіберіп, ол кері шегінетінін және олардың да солай істеуі керектігін мәлімдеді. Жаңбырдың салдарынан жылдамдық азайғанмен, Роузкранс алға жылжыды, Брэггті қорғаныс шебінен кері шегінуге және Таллахомаға қарай қозғалуға мәжбүр етті. Таллахомаға жеткеннен кейін Роузкранс Уайлдердің «Жылдам» бригадасын Брэггтің артқы жағындағы темір жолға шабуыл жасау үшін алға жіберді. Елк өзеніндегі теміржол көпірін бұзуға үлкермей, федералдылар Дехерд маңындағы теміржол учаскесін жойды.

Салдары

Брэгг өз күштерін Орта Теннессиден эвакуациялап, Теннесси штатының Чаттануга қаласына шегінді. Роузкранс оның ізінен еріп, 1863 жылдың 8 қыркүйегінде қаланы басып алды. Содан кейін Чикамауга науқанында маневрлер жалғасты. Роузкранс Хувердің ойысындағы жеңісі мен Туллахома науқанының 1863 жылғы жаздағы Виксбург қоршауы мен Геттисбург шайқасы сияқты екі үлкен Одақ жеңісімен қатар тұруына наразы болды.

Союздың шайқас тәртібі

Бригада: полковник Джон Т. Уайлдер 98-ші Иллинойс атты жаяу әскер полкінің командирі Полковник Джон Дж. Фанкхаузер 123-ші Иллинойс атты жаяу әскер полкінің командирі Полковник Джеймс Монро 17-ші Индиана атты жаяу әскер полкінің командирі Лейтенант полковник Генри Джордан 72-ші Индиана атты жаяу әскер полкінің командирі Полковник Абрахам О. Миллер

Конфедерацияның ұрыс тәртібі

Бригада: Бриг. ген. Уильям Б. Бейт жасағы қаза тапты Жаралылар Жоғалғандар 9th Alabama Infantry Battalion 0 5 5 37th Georgia Volunteer Infantry Regiment 3 45 48 Біріктірілген 15th және 37th Теннесси Infantry Regiment 1 5 6 20th Теннесси Infantry Regiment 9 24 33 Caswell's (4th) Georgia Sharpshooter Battalion 4 39 43 Eufala Alabama Battery 2 6 8 Maney's Battery 0 2 2 Барлығы 19 126 145