Кіріспе

Иілгіш бұтақтар немесе озистерді тоқу арқылы жасалған заттар.

Викер – жиһаз бен себеттер сияқты өнімдерді жасауға қолданылатын тоқу әдісі, сондай-ақ осы өнімдерді жіктеуге арналған анықтама. Бұл тарихқа белгілі ең көне жиһаз жасау әдісі, 5000 жылға дейін созылады. Викер алғашқы рет ежегіт Египетінде тіркелген, ол кезде иілгіш өсімдік материалдарынан жасалған, бірақ қазіргі заманда кез келген иілгіш, оңай тоқылатын материалдан жасалады. "Викер" немесе "вишер" сөзінің скандинавиялық тегі болған деп саналады: швед тілінде "вика" сөзі "бүктеу" дегенді білдіреді. Викер дәстүрлі түрде сабын, ратан, қамыс және бамбук сияқты өсімдік тектес материалдардан жасалады, бірақ бұл термин синтетикалық талшықтардан тоқылған өнімдерге де қолданылады. Викер жеңіл, бірақ берік, сондықтан оны веранда мен аула жиһаздары сияқты жиі жылжытылатын заттарға пайдалануға қолайлы. Rushwork және wickerwork – Англияда қолданылатын терминдер. Типикалық тоқу үлгісі Wiener Geflecht, Вена тоқу деп аталады, өйткені ол 18 ғасырда Венада ойлап табылып, кейіннен Thonet кофеханасының креслосында кеңінен қолданылды.

Тарих

Бұрынғы Египетте "қамыс пен батпақ шөптерінен" жасалған жиек туралы деректер бар. Орта таптағы отбасылар көбінесе кішкентай үстел сияқты бірнеше ғана бұйымға қол жеткізе алатын. Алайда, бай перғауындардың қабірлерінде жұмыс істеген археологтар "көкшелер, себеттер, парик сақтауға арналған қораптар мен орындықтар" сияқты жиектен жасалған әртүрлі заттарды тапты. Жиек танымалдылығы бұрынғы Египеттен және Парсыдан бұрынғы Римге жетті. Помпейде жиектен жасалған себеттер заттарды тасу үшін қолданылды. Рим стилінде жиектен жиһаз жасалынды, ол ауа райының қиын жағдайларына төтеп беретін және көптеген стильдерге бейімделетін болатын. Сонымен қатар, жиек орындықтарын тоқу үшін механикалық процесті ойлап тапқандар болды.

Киім жуатын себеттер Еуропада бұрын да, қазір де танымал.

Өндiру

Табиғи қайыс беріктігімен, тұрақтылығымен және шебер қолөнерші жасай алатын жоғары деңгейдегі әдемілігі мен жайлылығымен кеңінен танымал. Қолданылатын материалдар өсімдіктің кез келген бөлігі болуы мүмкін, мысалы, қамыс немесе ратан сабақтарының өзегі, немесе бидай сияқты өсімдіктердің толық қалыңдығы. Танымал материалдардың ішінде қамыс және бамбук та бар. Табиғи қайыс жақсы күйде сақтау үшін күтімді қажет етеді. Қайыс синтетикалық материалдардан немесе олардың қоспасынан да жасалуы мүмкін. Жиһаз, мысалы, орындықтар, банкеттер, табуреткалар және басқа отыру құралдарында, әдетте, қатайтылған материалдан рама жасалады, содан кейін икемді материал рамаға тоқылып, оны толтырады. Себет сияқты кішкентай бұйымдарда нығайтуға арналған рама қажет болмайды, сондықтан бүкіл бұйым қайыс материалдан тоқылады. Синтетикалық түрлеріне қағазға оралған жоғары керілуге төзімді сым (20 ғасырдың басында патенттелген Ллойд Лум әдісін қолдана отырып) және пластик немесе шырыш жатады. Синтетикалық қайыстар көбінесе сыртқы қолдану үшін артықшылыққа ие ("кез келген ауа райына төзімді қайыс"). Осы соңғы нұсқаларда қолданылатын рама материалы алюминийді қамтиды.

Этимология

"Викер" сөзі орта ағылшын тіліндегі "wiker" сөзінен келген, ол скандинавиялық түбірге ие "тал" немесе "жусан" деген мағынаны білдіреді.