Кіріспе

Американдық өнер жинаушы (1848-1931)

Генри Уолтерс (26 қыркүйек 1848 - 30 қараша 1931) – өнер жинаушы және қайырымды, Балтимор қаласындағы Уолтерс өнер галереясының (қазіргі Уолтерс өнер мұражайы), Мэриленд штатының негізін қалаушы. Ол 1931 жылғы өсиетімен мұражайды халықтың пайдасы үшін қалаға сыйға берді. 19-ғасырдың соңынан бастап Уолтерс көп уақытын Нью-Йорк қаласында өткізді, 1903 жылдан бастап Манхэттендегі Метрополитен өнер мұражайының атқару комитетінде қызмет етті. 1913 жылы ол екінші вице-президент болып сайланды және өмірінің соңына дейін осы лауазымды иеленді. Әкесі Уильям Томпсон Уолтерс (1820-1894) сияқты, ол теміржол саласындағы кәсіпкер болды және әкесі құрған Атлантикалық жағалау жолы теміржолының президенті қызметін атқарды (1894-1902).

Ерте өмір және білім

Уолтерс 1848 жылы Уильям Томпсон Уолтерстің (1820–1894), кейіннен Atlantic Coast Line темір жолын құрған кәсіпкердің отбасында дүниеге келді. Генри 1869 жылы Вашингтон қаласындағы Джорджтаун университетін бітірді. Ол 1869 жылдан 1872 жылға дейін Гарвард университетінің Лоуренс ғылыми мектебінде аспирантурада оқыды.

Мансап

1889 жылы Уолтерс Солтүстік Каролина штатының Уилмингтон қаласына көшіп, Atlantic Coast Line Railroad компаниясының бас директоры болып жұмыс істеді. 1894 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Уолтерс компания президенті болып сайланды және компания штаб-пәтерін Солтүстік Каролинадан Нью-Йоркке көшірді. Оның басшылығымен теміржол Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін қарқынды өсті. 1902 жылы Уолтерс Луисвилл және Нэшвилл теміржолын да басқаруға алды. Нью-Йоркте Уолтерс Солтүстік Каролинаның Уилмингтон қаласында танысқан екі досы – Пемброк пен Сара Джонспен бірге тұрды. Екеуі де өнерге қызығушылық танытты, ал олардың үйі коллекцияларымен толы болды. Уолтерс Балтиморға тек Safe Deposit and Trust Company компаниясының кеңесіне қатысу үшін ғана қайта оралатын. 1919 жылы Пемброк Джонс қайтыс болғаннан үш жыл өткен соң, Уолтерс 1922 жылы жесір Сара Джонсқа үйленді. Олар Манхэттендегі үйінде өнер коллекцияларымен қоршалған күйде өмір сүруді жалғастырды. Уолтерс 1931 жылы қайтыс болды. 1894 жылы әкесі қайтыс болғанда, ол өзінің коллекциясын Генри Уолтерске мұра етіп қалдырды, ол сатып алу ауқымын едәуір кеңейтті. Ол Римдегі сарайдың 1700-ден астам экспонатын сатып алды. 1900 жылдың қыркүйегінде Генри Бальтимордың Маунт-Вернон ауданындағы әкесіне тиесілі мүлікке жапсарлас үш үйді сатып алып, толық коллекцияны орналастыру және көрсету үшін пайдаланды. Ол бұл жерді 1909 жылы жұртшылыққа ашылған Уолтерс өнер галереясы ретінде палаццо стиліндегі ғимаратқа айналдырды. Уолтерс сондай-ақ Балтимор қаласына төрт қоғамдық жуынатын үйін сыйға тартты. Уолтерс ваннасы №2 1979 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. Уолтерс қоғамда білім беру мақсатындағы мұражай құруды жоспарлады, бірақ бастапқыда әкесінің коллекциясына шағын қосымдар енгізді. 1897 жылы ол бастапқыда парсы тіліне жататын, бірақ қазір үнді тіліне жататын 15 ғасырлық Құранды сатып алды, бұл қолжазбалар коллекциясын бастауға себеп болуы мүмкін. 1900 жылы Уолтерс Рафаэльдің "Шамшаңдық Мадоннасын" сатып алды, ол Боргезе және Бонапарт отбасыларының коллекцияларынан өтті. АҚШ пошта қызметі бұл суретті 2011 жылғы Рождестволық маркасында бейнеледі. 1902 жылы ол американдық коллекционерлік тарихында бұрын-соңды болмаған масштабта сатып алуды жүзеге асырды: ол Римдегі Палаццо Акорамбонидің мазмұнын сатып алды. Жинақта маңызды туындылар көп болды, олардың көпшілігі оларға жатқызылған авторлардан басқа авторларға тиесілі екені анықталды, ал кейбіреулері сол кезде танымал емес суретшілерге тиесілі болды. Соңғы санатқа Эль Греконың "Франциск стигманы қабылдауы" картинасы кірді. Жинақтың археологиялық қазыналарының арасында Калпурний Пизонес отбасымен байланысты жерлеу камерасынан жеті керемет саркофаг болды. Уолтерс коллекцияны сол кездегі шамамен 1 миллион долларға тең 5 миллион итальян лирасына сатып алуға келісті. Ол 19 ғасырлық коллекцияны Ингрестің 1903 жылы сатып алынған "Рафаэльдің никесі" және "Кардинал Биббиенаның немересі" сияқты ерте туындыларымен кеңейтті. Уолтерс француз импрессионизмін ұнатпаса да, ол 1903 жылы американдық суретші Мэри Кассаттың екі туындысын, соның ішінде Клод Монедің "Көктем" картинасын сатып алды. Уолтерс Нью-Йоркте де, шетелде де сатып алу арқылы коллекциясын толықтыруды жалғастырды. Ол мысырлық, ежелгі Таяу Шығыс және ислам өнерін, сондай-ақ бірқатар маңызды классикалық және батыс ортағасырлық заттарды жинады. Бұлардың ішінде Сент-Денис аббат шіркеуінен алынған Ескі Келісімдегі билеушілердің екі әк тас басы да бар. 1903 жылдан бастап Уолтерс Метрополитен өнер мұражайының атқару комитетіне мүше болды. 1913 жылы ол өмірінің соңына дейін екінші вице-президент болды. Оның бірнеше мұражай комитеттеріндегі тәжірибесі Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін коллекциялау бағытын өзгертуіне әкелген болуы мүмкін. Ол әртүрлі салаларды көрсететін туындыларды алудан гөрі, маңызды тарихи және көркемдік маңызы бар заттарға көбірек назар аударды.

Өлім

Уолтерс 1931 жылы қайтыс болды және ғимаратты және оның ішіндегі барлық заттарды Балтимор қаласының мэрі мен қалалық кеңесіне "халыққа пайдасы тию үшін" қалдырды. Уолтерс өнер мұражайы мемлекеттік мекеме ретінде алғаш рет есігін 1934 жылғы 3 қарашада ашты.