Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мадагаскардың бұрынғы валютасы
Former currency of Madagascar
Франк (ISO 4217 коды MGF) 2005 жылдың 1 қаңтарына дейін Мадагаскардың валютасы болды. Ол 100 сантимге бөлінді. Малагаси тілінде франк сөзіне сәйкес келетін термин – ираймбиланжа, ал бес малагаси франкі – ариарь деп аталады.
The franc (ISO 4217 code MGF) was the currency of Madagascar until 1 January 2005. It was subdivided into 100 centimes. In Malagasy the corresponding term for the franc is iraimbilanja, and five Malagasy francs is called ariary.
Тарих
Мадагаскарда алғашқы айналымға шыққан франктар француз франктары болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде олар төтенше жағдайларға байланысты шығарылған құжаттармен толықтырылды, оның ішінде 0,05-ден 2 франкқа дейінгі номиналдағы карточкаларға жабыстырылған пошта маркалары да болды. 1925 жылғы 1 шілдеде француз үкіметі Мадагаскар банкін құрды. Валюта Мадагаскар банкі арқылы шығарылды және француз франкімен бірдей бағамалды құрады. Айналымда француз монеталарымен шығарылған банкноттар ғана болды. Комор аралдары Франциядан бөлінгеннен кейін, эмиссиялық банк атауы Banque de Madagascar et des Comores болып өзгертілді. 1945 жылғы 26 желтоқсанда Мадагаскар-Комор CFA франкі (XMCF) Мадагаскар франкінің орнына келді, соның нәтижесінде басқа CFA франктары құрылды. 1948 жылға дейін CFA франкінің құны 1,7 француз франкіне тең болды, бірақ француз валютасының құнсыздануынан кейін бағам 1 CFA франкі = 2 француз франкіне дейін өсті. 1960 жылы жаңа француз франкі енгізілген кезде, бағам 1 CFA франкі = 0,02 француз франкіне тең болды. Франциядан тәуелсіздік алғаннан кейін, банкноттарды шығару құқығы 1961 жылғы 31 желтоқсанда Малагаш эмиссия институтына берілді. CFA франкі 1963 жылғы 1 шілдеде Мадагаскар франкімен алмастырылды. Ол француз франкіне француз қазынасы кепілдік берген CFA франкімен бірдей құнмен (1 FRF = 50 MGF) байланысты болды. Номиналдар франк және ариарь есімдерімен көрсетілді, мұнда 5 франк = 1 ариарь. Мадагаскар 1972 жылы CFA франк аймағынан шықты және Мадагаскар франкі айналымға жарамсыз деп жарияланды. 1974 жылға дейін банкноттарды Малагаш эмиссия институты шығарды, содан кейін бұл функцияны Мадагаскардың Ұлттық банкі (Banque Centrale de Madagascar) өз міндетіне алды. Француз франкіне байланыстылық 1982 жылға дейін сақталды, содан кейін девальвациялар сериясы басталды. Нәмісапында, 1994 жылдың мамыр айында франк еркін айналымға жіберілді. 1995 жылғы 1 маусымда айырбас бағамы 1 FRF = 777 MGF құрады. 2005 жылғы 1 қаңтарда ол 5 франкқа тең ариарьмен алмастырылды. Ол кезде айырбас бағамы 1 EUR = 11,531 MGF (бір евро = 6,55957 FRF) болды.
The first francs to circulate in Madagascar were French francs. These were supplemented during the First World War by emergency issues, including issues of postage stamps fixed to pieces of card in denominations of 0.05 up to 2 francs. The Banque de Madagascar was created on 1 July 1925 by the French government. The currency was issued by the government owned Banque de Madagascar and was pegged at par to the French franc. Only banknotes were issued with French coins continuing to circulate. When the Comoro Islands became a separate French territory, the name of the issuing bank was changed to Banque de Madagascar et des Comores. The Madagascar Comores CFA franc (XMCF) replaced the franc of Madagascar on 26 December 1945, with the creation of the other CFA francs. The CFA franc was worth 1.7 French francs until 1948 when a devaluation of the French currency increased the rate to 1 CFA franc = 2 French francs. When the new French franc was introduced in 1960, the rate became 1 CFA franc = 0.02 French francs. After independence from France, the privilege to issue banknotes was transferred to the Institut d'Émission Malgache on 31 December 1961. The CFA franc was replaced by the Malagasy franc on 1 July 1963. It was pegged to the French franc with the same value as the CFA franc (1 FRF = 50 MGF), guaranteed by the French treasury. Denominations were given both in francs and ariary, with 5 francs = 1 ariary. Madagascar left the CFA franc zone in 1972 and the Malagasy franc was declared inconvertible. Banknotes were issued by the Institut d'Émission Malgache until 1974 when the Banque Centrale de Madagascar (Central Bank of Madagascar) took over that function. The peg to the French franc was kept until 1982 when a series of devaluations began. Finally, the franc was floated freely in May 1994. On 1 June 1995 the exchange rate had dropped to 1 FRF = 777 MGF. On 1 January 2005 it was replaced by the ariary at a rate of 5 francs to the ariary. By then, the exchange rate was 1 EUR = 11,531 MGF (with one euro = 6.55957 FRF).
Монеталар
Мадагаскардың алғашқы монеталары 1943 жылы Бос Франция тарапынан шығарылды. Бұл Лотарингия кресінің символы бейнеленген қоладан жасалған 50 сантим және 1 франк монеталары болды. 1948 жылы алюминийден жасалған 1 және 2 франк монеталары енгізілді, содан кейін 1953 жылы алюминийден жасалған 5 франк және алюминий қорытпасынан жасалған 10 және 20 франк монеталары шығарылды. 1965 жылдан бастап франк және ариарь есімдерімен монеталар шығарыла бастады.
The first Malagasy coins were issued in 1943 by the Free French. These were bronze 50 centime and 1 franc coins bearing the Cross of Lorraine symbol. In 1948, aluminum 1 and 2 franc coins were introduced, followed by aluminum 5 francs and aluminum bronze 10 and 20 francs in 1953. From 1965, coins were issued denominated in both francs and ariary.
Банкноттар
1914 және 1917 жылдар аралығында 5, 10 және 20 франк банкноттарының қолжетімділігіне қатысты туындаған төтенше жағдайлардан кейін, 1925 жылы 5, 10, 20, 50, 100 және 1000 франк номиналындағы ерекше мадагаскарлық банкноттар енгізілді. 1940-50 жылдары ең төменгі үш номинал монеталармен алмастырылды, ал 1950 жылы 5000 франк банкноттары айналымға түсті. 1961 жылдан бастап франк және ариарь валюталарында банкноттар шығарыла бастады. Франция евроға көшкеннен кейін Мадагаскар да франкты жоюға шешім қабылдады. 2003 жылдың 31 шілдесінен бастап шығарылған банкноттарда ариарь және франк есімдері болғанымен, ариарь ірі әріптермен және басым орынмен көрсетілді. 2007 жылдан бастап жаңа банкноттарда франк валютасы туралы ешқандай сілтеме қалмады және олар тек ариарьпен көрсетілді. Ариарь 2005 жылдың 1 қаңтарында Мадагаскардың ресми валютасы ретінде франкты 5 франкқа тең бағамен алмастырды.
Following emergency issues between 1914 and 1917 related to the availability of 5, 10 and 20 franc notes, distinct Malagasy notes were introduced in 1925 in denominations of 5, 10, 20, 50, 100 and 1000 francs. The lower three denominations were replaced by coins in the 1940s and 50s, with 5000 franc notes introduced in 1950. From 1961, banknotes were issued denominated in both francs and ariary. Following France’s switch to the euro, Madagascar decided it was time to phase out the franc as well. While still denominated in both ariary and francs, on notes issued since 31 July 2003, the former is emphasized with larger fonts and predominant placement. Beginning in 2007, new notes no longer contain references to the franc as a currency and are instead denominated solely in ariary, which replaced the franc as the official currency of Madagascar on 1 January 2005, at a rate of 5 francs per ariary.