Пәкістанның Деражат аймағының тарихы мен мәдениеті
Derajat
Пәкістанның орталық аймағы – Деражат: тарихы, мәдениеті, географиясы. Деравал халқының тілі – Деравали диалектісі (Хиндки). Dera Ghazi Khan, Dera Ismail Khan қалалары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пәкістанның тарихи және мәдени аймағы
Historical and cultural region in Pakistan
Дережат (пәнджәби / урду: ), "дера" сөзінің көпше түрі, Пәкістанның орталық бөлігінде орналасқан мәдени аймақ, Пәнджәб, Хайбер-Пахтунхва және Белуджистан провинцияларының қабаттасатын аймағында жатыр. Дережаттың шығысында Инд өзені, батысында Сүлеймен таулары шектеседі. Аймақтағы екі ірі қала – Дера Гази Хан (оңтүстік-батыс Пәнджәб) және Дера Исмаил Хан (оңтүстік Хайбер-Пахтунхва). Белуж қалалары – Дера Бугти, Дера Алла Яр және Дера Мурад Джамали оңтүстік-батысқа қарай Дережатқа жақын орналасқан. Дережат халқы деравалдар деп аталады, ал олардың сөйлейтін сараики тілінің түрлері жиынтығы Деревали диалектісі деп аталады, бұл жерде оны Хиндки деп те атайды. Пашту және балучи тілдері Дережаттың солтүстік және батыс бөліктерінде кең таралған.
Derajat (Punjabi/Urdu: ), the plural of the word 'dera', is a cultural region of central Pakistan, located in the region where the provinces of Punjab, Khyber Pakhtunkhwa, and Balochistan meet. Derajat is bound by the Indus River to the east, and the Sulaiman Mountains to the west. The two major cities in the region are Dera Ghazi Khan (southwestern Punjab) and Dera Ismail Khan (southern Khyber Pakhtunkhwa). The Baloch towns of Dera Bugti, Dera Allah Yar and Dera Murad Jamali are adjacent to Derajat towards the southwest. The people of Derajat are called Derawal, and the varieties of Saraiki they speak are collectively called Derawali dialect, also known locally as Hindki. Pashto and Balochi languages are spoken in the northern and western parts of Derajat, respectively.
Топография
Дережат – Инд өзені мен Сүлеймен таулары арасындағы жазық дала. Ол 29°30′ және 34°15′ солтүстік ендік, ал 69°15′ және 72′ шығыс бойлық аралығында жатыр. Атауы үш Дереден шыққан: Дере Исмаил Хан, Дере Фатех Хан және Дере Гази Хан. Ол солтүстікке қарай Шейх Бадин ұлттық паркі мен Шейх Бадин тауларына дейін созылып, Марват жазығынан бөліп тұрады, ал оңтүстікке қарай Джампур қаласына дейін жалғасып, ұзындығы 325 миль, ені 50 мильді құрайды.
The Derajat is a level plain between the Indus River and the Sulaiman Mountains, lying between 29°30′ and 34°15′ N. and 69°15′ and 72′ E., the name derives its name from, the three Deras : Dera Ismail Khan, Dera Fateh Khan, and Dera Ghazi Khan. It extends north to the Sheikh Badin National Park among the Sheikh Badin range, which divides it from the Marwat plain, and south to the town of Jampur, having a length of 325 miles and breadth of 50 miles.
Тарих
Деражат өзінің тарихи аймақ ретінде XV ғасырда балучтардың қоныс аударуына қарызды. Мултан Ланга султандығының сұлтан Хусейн шаһы, өзінің кең Інду өзенінен ар жағындағы иеліктерін (қазіргі Пәнджаб және Хайбер провинциялары) ұстай алмағандықтан, балучтардан жалдамалы әскер шақырып, осы аумақтарды Малик Сохраб Додайға жеке иелік ретінде берді. Маликтың ұлдары – Ғази хан, Исмаил хан және Фатех хан өздерінің есімдерімен аталатын үш "Дера" немесе "қоныс" құрды.
The DeraJaat owes its existence as an historical area to the Baloch immigration in the fifteenth century. Sultan Husseyn Shah of Langah Sultanate in Multan, being unable to hold his vast trans Indus possessions, (of nowadays Punjab and Khyber provinces) called in Baloch mercenaries, and assigned these territories to Malik Sohrab Dodai in jagir. Malik's sons, Ghazi Khan, Ismail Khan and Fateh Khan, founded the three Deras or 'settlements' named after them.
Моғол дәуірі
Бабар 1526 жылы Солтүстік Үндістанды жаулап алғанда, Хуттар оған бағынды, ал ол қайтыс болғаннан кейін Держат оның ұлы, Кабул билеушісі Камран Мирзаның билігіне қарады. Хумаюн тұсында балухтардың қоныс аударуы артып, олар Нахарларды бірте-бірте оңтүстікке ысырып жіберді. Барлық балух тайпалары Дера Гази Ханда шамамен он бес буын билік құрған Хут Навабтарының билігін мойындады, олар кезекпен «Малик» және «Гази Хан» атағын алды. Дера Исмаил Ханды Хут-Баллух басшылары басқарды, олар атадан балаға Исмаил Хан атағын мұра етіп алды, сондай-ақ Инд өзенінің шығысындағы Дарья Хан мен Бхакарды да иеленді. XVIII ғасырдың басында Хуттар өз үстемдігін жоғалтып, Синдтің Калхора әулетіне жеңіліп қалды.
On Babar's conquest of Northern India in 1526 the Hooths submitted to him, and at his death the Derajat became a dependency of his son Kamran Mirza, the ruler of Kabul. Under Humayun the Baloch immigration increased, and they gradually pushed the Nahars farther south. All the Baloch tribes acknowledged the overlordship of the Hooth Nawabs, who ruled for about fifteen generations at Dera Ghazi Khan, taking alternately the style of 'Malik' and `Ghazi Khan.' At Dera Ismail Khan ruled the Hooth Baloch chiefs, who bore the title of Ismail Khan from father to son and also held Darya Khan and Bhakkar, east of the Indus. Early in the eighteenth century the Hooths lost their supremacy, being overwhelmed by the Kalhora dynasty Kalhoras of Sind.
Моғолдан кейінгі кезең
1739 жылы Надир шаһ моғолдарды жеңіп, Инд өзенінің батысындағы барлық аумақтарды бағындырғаннан кейін, ол Вазир Махмуд хан Гуджарды Калхора басшысының билігінде Дера Гази ханның губернаторы етіп тағайындады, ол да оның қарауында болды. Ахмад Шах Дуррани тұсында, құлдырап бара жатқан Калхоралар Дера Гази ханға ие болу үшін таласты, бірақ Махмуд хан Гуджардың нақты губернатор болғаны көрінеді. Оның орнын 1779 жылы қаза тапқан туысы басты, ал Дурранилер содан кейін отыз екі жылға тікелей губернаторларды тағайындады. Осы уақытта 1770 жылы Дера Исмаил ханның соңғы Хуут басшысы тақтан түсірілді, ал оның жерлері де Кабулдан басқарылды. 1794 жылы Хумаюн Шах Заман Шах Дурраниден оның патшалығын тартып алуға тырысты, бірақ ол жеңіліп, Синд Сагар Доабтың губернаторы Мұхаммед Хан Садозайдың қолына түсті.
In 1739 after Nadir Shah had defeated the Mughals and acquired all the territory west of the Indus, he made the Wazir, Mahmud Khan Gujar, governor in Dera Ghazi Khan under the Kalhora chief, who also became his vassal. Under Ahmad Shah Durrani the Kalhoras, now in a state of decadence, contended for possession of Dera Ghazi Khan, but Mahmud Khan Gujar appears to have been its real governor. He was succeeded by his nephew, who was killed in 1779, and the Durranis then appointed governors direct for a period of thirty two years. Meanwhile, the last of the Hooth chiefs of Dera Ismail Khan had been deposed in 1770, and his territories also were administered from Kabul. In 1794 Humayun Shah attempted to deprive Zaman Shah Durrani of his kingdom, but he was defeated and fell into the hands of Muhammad Khan Sadozai, governor of the Sind Sagar Doab.
Тілдер
Дережаттағы басты тілдер – сараики, пашто және балучи тілдері. Бұған қоса, урду және ағылшын тілдері де қолданылады.
The main languages in Derajat are Saraiki, Pashto, and Balochi. In addition, Urdu and English are also used.