Кіріспе

Британдық жеңіл броньды танктер отбасы

Тасымалдағыш жүргізуші мен командирді алдыңғы қатарда қатар отырғызды, жүргізуші оң жақта. Ford V8 бүйінді клапанды қозғалтқышы төрт жылдамдықты беріліс қорабымен көліктің ортасына орналастырылды, ал соңғы жетегі (коммерциялық Ford осі) артқы жақта болды. Серпімділік және жүріс бөлігі Хорстманн серпімдерін пайдалана отырып, Vickers жеңіл танктері сериясында қолданылғанға негізделген. Бағытты басқару тік руль арқылы жүзеге асырылды, ол көлденең осьтің айналуымен қозғалды. Шағын бұрылыстар алдыңғы дөңгелектерді тасымалдайтын көлденең құбырды бүйірінен жылжытып, жолды деформациялап, көлікті сол жаққа қарай итерді. Рульді одан әрі жылжыту тиісті жолды тежеп, тығыз бұрылыс жасауға мүмкіндік берді. Командирдің орнының алдындағы корпус Брен жеңіл пулеметінің (немесе басқа қару-жарақтың) қарапайым саңылау арқылы атуына мүмкіндік беру үшін алға қарай созылған. Қозғалтқыштың екі жағында жолаушыларды тасымалдауға немесе жүк орналастыруға арналған орын болды. Бастапқыда, мақсатына қарай сәл өзгешеленетін бірнеше тасымалдағыш түрлері болды: "Орташа пулемет тасымалдағышы" (Vickers пулеметімен), "Брен пулемет тасымалдағышы", "Скаут тасымалдағышы" және "Кавалерия тасымалдағышы". Бір модельді өндіруге басымдық берілді және 1940 жылы Universal дизайны пайда болды; бұл тасымалдағыштардың ең көп өндірілгені болды. Ол бұрынғы модельдерден корпустың артқы бөлігінің тікбұрышты пішіндес болуымен және экипажға арналған кеңірек орынмен ерекшеленді.

Өндіріс

Көліктің өндірісі 1934 жылы басталды және 1960 жылы аяқталды. Универсалды дизайн енгізілгенге дейін көліктерді Aveling and Porter, Bedford Vehicles, Ford of Britain, Morris Motors Limited, Sentinel Waggon Works және Thornycroft компаниялары өндірді. Универсал енгізілгеннен кейін, Ұлыбританияда өндірісті Aveling Barford, Ford, Sentinel, Thornycroft және Wolseley Motors жүзеге асырды. 1945 жылға қарай барлық үлгілердің шамамен 57 000 данасы, оның ішінде 2 400 ерте үлгісі өндірілді. Универсалды көліктер әртүрлі нұсқаларда одақтас елдерде де өндірілді. Ford Motor Company of Canada компаниясы Ford C01UC Universal Carrier деп аталатын шамамен 29 000 көлік құралын өндірді. Олардың шағын бөлігі Австралияда (шамамен 5 000) өндірілді, онда корпус Викторияның бірнеше аймақтарында және Оңтүстік Австралия теміржолының Аделаидадағы шеберханаларында жасалды. Жаңа Зеландияда да шамамен 1 300 дана өндірілді. Universal Carriers Америка Құрама Штаттарында GAE және GAEA V8 Ford қозғалтқыштарымен одақтас елдердің пайдалануы үшін өндірілді. Шамамен 20 000 дана өндірілді.

Пайдалану тарихы

Универсалды тасымалдаушы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде британдық және Достас әскерлерінің барлық майдандарында қолданылды, Шығыс майданынан бастап Исландияны оккупациялауға дейін. Теория мен саясат бойынша, тасымалдаушы "өрт құбатын жеткізуге" арналған еді және экипаж жаяу шайқасқа түсуі керек болған, бірақ практикада жағдай басқаша болды. Ол машиналық мылтықтар, танкіге қарсы мылтықтар, минометтер, жаяу әскерлер, жабдықтар, артиллерия және бақылау құралдарын тасымалдай алатын. 1941 жылы 21, ал 1943 жылға қарай батальонға 33-ке дейін жетті. 1940-1941 жылдары британдық бронедивизиясында 109 тасымалдаушы болды; әрбір мотобатальонда 44 болды. Британдық тасымалдаушы взводы бастапқыда он универсалды тасымалдаушыдан тұрды, олар үш тасымалдаушы бөліміне бөлінді, әр бөлімі үш универсалды тасымалдаушыдан және взвод штабында тағы бір универсалды тасымалдаушы (15 кВт GS жүк көлігімен бірге) болды. Әр универсалды тасымалдаушыда сержант, мылтықшы және механик-жүргізуші болды. Әр бөлімдегі бір тасымалдаушыға сержант, ал қалған екеуіне капралдар басшылық етті. Барлық универсалды тасымалдаушылар Брен мылтығымен қаруланды, сондай-ақ әр тасымалдаушы бөлімінде Бойз танкіге қарсы мылтығы болды. 1941 жылға қарай тасымалдаушы взводының күші төрт тасымалдаушы бөлімге дейін артты; әр тасымалдаушы бөліміндегі бір тасымалдаушы 2 дюймдік миномет тасыды. 1943 жылға қарай әр универсалды тасымалдаушы төрт адамнан тұратын экипажға ие болды: сержант, механик-жүргізуші және екі мылтықшы. Бойз танкіге қарсы мылтығы PIAT танкіге қарсы құрылғысымен ауыстырылды. Универсалды тасымалдаушының қаруларын тасымалдаушының ішінде де, сыртында да қолдануға болады. Тасымалдаушы взводы жеңіл қару-жарақтарының саны жағынан мылтық ротасынан басым болды. +Тасымалдаушы бөлімінің құрамы (1943 жылдан кейін) МіндетіЛейкіОруларЕскертпелерЖүргізушіҚұрамаСтенМотоциклмен жабдықталғанТасымалдаушы 1КомандирСержантМылтықДрайвер-механикҚұрамаМылтықОру қаруыҚұрамаБрендМылтықЛанс-корпоралМылтықNo.38 Сымсыз жиынтықТасымалдаушы 2КомандирКорпоралМылтықДрайвер-механикҚұрамаМылтықОру қаруыҚұрамаБрендМылтықҚұрамаМылтық36 оқпен 2 дюймдік минометТасымалдаушы 3КомандирКорпоралМылтықДрайвер-механикҚұрамаМылтықОру қаруыҚұрамаБрендМылтықҚұрамаМылтық және PIATТөтенше жағдайларда артиллерия тракторы ретінде жұмыс істеу үшін, 1943 жылдан бастап 6 фунттық танкіге қарсы QF пушкасын буксирлеуге мүмкіндік беретін тіркеме қосылды. Әдетте, 6 пдр тракторы ретінде қолданылатын "Лойд" тасымалдаушысы осы қызметті атқарды.

Германия

Жаулап алынған Universal Carrier тасымалдаушыларын неміс әскерлері түрлі мақсаттарда пайдаланды. Барлығы шамамен 60 No.2 Bren тасымалдаушысы және Бельгия армиясының Vickers Utility тракторлары жарылыс машиналарын жасауға өңделді. Ірі жарылғыш заряд тасымалдайтын бұл машиналар қашықтан басқарылып, жаудың бекіністеріне жақындатылып, жарылып, өзімен бірге нысананы да жоятын. 1942 жылы Севастополь қамалған кезде осы екі түрінен жиырма тоғызы қолданылды. Олар советтік окоптар мен бекіністерін жоюда белгілі бір табысқа жетті, бірақ көптеген машиналар артиллериямен қиратылды. Тағы басқалары нысанаға жетпей тұрып минаға түсіп немесе техникалық бұзылуларға байланысты жоғалып кетті. Немістер үшін бұл шетелдік машиналарды пайдаланудағы қиындық – қосалқы бөлшектердің жетіспеушілігі болды.

Нұсқалар

Carrier-дің кеңінен өндірілуі әртүрлі елдерде бірнеше түрлерінің жасалуына, өндірілуіне және/немесе қолданылуына жағдай жасады.

Аргентиналық

1960 жылдардың соңында немесе 1970 жылдардың басында алты 1968 үлгісіндегі зеңбірексіз қару орнатылған бір T16 жүк көлігінен өздігінен жүретін артиллерия жасауға талпыныс жасалды.

Неміс тілі

2 см Flak 38 auf Fahrgestell Bren(e): Ұсталған Bren тасымалдаушысының қозғалтқыш бөліміне орнатылған, бір түтікшелі неміс 2 см Flak 38 зениттік пушкасы. 3.7 см Pak auf Fahrgestell Bren(e): 1940 жылы немістер ұстаған, қайта пайдаланған және 3.7 см Pak 36 танкіге қарсы пушкамен жабдықталған Bren тасымалдаушысы. Panzerjäger Bren 731(e): Немістер ұстаған Bren тасымалдаушылары, үш Panzerschreck танкіге қарсы ракеталық гранататар тасымалдауға арналған тіреуіштермен жабдықталған; қару Bren тасымалдаушысынан атылмаған, тек тасымалданған.

Италиялық

1942 жылы Италия армиясының (Regio Esercito) өтініші бойынша Fiat тұтқынға алынған Universal Carrier-ден көшірілген прототиптік тасымалдағыш жасады; ол Fiat 2800 немесе CVP 4 деп аталды. Өндіріске түскен көліктер болды ма, жоқ па, әлі белгісіз. Италиялықтар шайқаста қолға түсірген Bren тасымалдағыштарына көбінесе Бреда М37 пулеметтері орнатылған.

Дұға ететін мантис

"Елбасын" – кедергілерден асып өтетін, төменгі силуэтті көлік құралын жасауға жасалған әрекет. Карден-Ллойд шассиіне негізделген бір адамдық конструкция қабылданбады, бірақ ойлап табушыға екі адамдық нұсқасын жасау ұсынылды. Бұл нұсқа 1943 жылы "Универсал" шассиі негізінде салынды. Корпусы жүргізуші мен жатып атуға арналған пулеметшіге орналасуға жеткілікті орын бар, жабық металл қораппен ауыстырылды. Артқы бөлігінен айналатын бұл қорапты көтеруге болады. Жоғарғы бөлігінде екі "Брен" пулеметі бар пулемет мұнарасы орналасқан. Мақсаты – "Елбасынды" қабырғаға немесе тік қоршауға жақындатып, пулеметті көтеріп, кедергінің ар жағынан қауіпсізденіп ату болатын. 1944 жылы сынақтардан кейін ол қабылданбады. "Елбасынның" бір данасы Танк мұражайында сақтаулы.