Кіріспе
Стивен Эриксонның романы "Deadhouse Gates" – канадалық жазушы Стивен Эриксонның эпикалық фантастикалық романы, "Құлағандар кітабы" сериясының екінші кітабы. "Deadhouse Gates" алғашқы кітаптан, "Ай бақшаларынан" кейін жалғасады және үшінші кітаптағы, "Мұз естеліктеріндегі" оқиғалармен бір уақытта өтеді. Роман алғаш рет Ұлыбританияда 2000 жылдың 1 қыркүйегінде саудалық қағаздық мұқабамен, ал 2001 жылдың 1 қазанында көптеген оқырмандарға арналған қағаздық мұқабамен жарық көрді. АҚШ-тағы алғашқы басылымын Tor Books баспасы 2005 жылдың 28 ақпанында қатты мұқабамен, ал 2006 жылдың 7 ақпанында көптеген оқырмандарға арналған қағаздық мұқабамен шығарды. Бұл сериядағы жалғыз роман, онда Ұлыбритания және АҚШ басылымдары бірдей мұқабаны пайдаланады; АҚШ-тың басқа кітаптарында әртүрлі суретшілердің және стильдегі мұқабалар қолданылады. Романға жағымды және оң пікірлер айтылды, сыншылар оның атмосферасын, жеңіл кіріспесін және сюжетін жоғары бағалады. Кейбір сыншылар кітаптың басқа континентте қайта басталуын сынға алды.
Deadhouse Gates is an epic fantasy novel by Canadian writer Steven Erikson, the second in his series Malazan Book of the Fallen. Deadhouse Gates follows on from the first novel, Gardens of the Moon, and takes place simultaneously with events in the third novel Memories of Ice. The novel was first published in the United Kingdom as a trade paperback on 1 September 2000, with a mass market paperback edition followed on 1 October 2001. The first United States edition was published in hardback by Tor Books on 28 February 2005 with a mass market paperback edition following on 7 February 2006. This is the only novel in the series where the UK and US editions share the same cover; the other US books use a different cover artist and style. It received mixed to positive reviews, with critics praising the tones, the softer introduction, and the plot. Some critics criticized the way the book starts again in another continent.
Сюжетке кіріспе
Deadhouse Gates "Ай бақшасы" оқиғасынан кейін бірнеше ай өткен соң басталады. Алдыңғы кітаптағы сияқты, бір-біріне жақын орналасқан кейіпкерлер тобын бақылағаннан өзгеше, Deadhouse Gates-тегі кейіпкерлердің тағдыры бір уақытта жүздеген, тіпті мыңдаған шақырымға созылып кетеді. Малазан империясы ақсүйектерді тазалауға ұшырайды, олардың көпшілігі Жеті қала субконтинентінің жағалауындағы Отатарал аралының кеніштеріне жіберіледі. Бірақ Жеті қала "Шаңырақ" деп аталатын көтеріліспен шарпылып, Раракудың қасиетті шөлінен келген пайғамбарша Шаик басшылық етеді. Қалалар басылып алынғандықтан, Хиссар қаласындағы Малазан әскері Арен континенттік астанасына құрлық арқылы қауіпсіз жолмен эвакуациялауды жоспарлайды. Викканың Кроу кланынан шыққан легендарлы Колтен бастаған Малазан 7-ші армиясына 50 мың босқынды 1500 шақырым қашықтықтағы қауіпсіз жерге жеткізу міндеті тапсырылады. Бұл тарихи жорық "Иттер тізбегі" деп аталып, Жеті қаланың аңыздарының бір бөлігіне айналады. Сонымен қатар, қастандықшы Калам қауіпті миссияға шығады, ал Генабакистен келген саяхатшылар тобы Жеті қалаға өздерінің құпия мақсаттарымен келеді.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Deadhouse Gates "Ай бақшалары" романы аяқталғаннан кейін бірнеше ай өткен соң басталады, бірақ екі романның арасында кейіпкерлердің аз бөлігі ғана және оқиға орындарының ешқайсысы толыққанды байланысты емес. Серияның үшінші романы "Мұздың естеліктері" романының оқиғасы "Өлі үйдің қақпалары" романының оқиғасымен ішінара келіседі.
Пролог және Рараку
Фелисин Паран, алдыңғы романның басты кейіпкері Ганос Паранның кіші қарындасы және императрица Ласиннің жаңа көмекшісі Тавор Паран, Ласиннің бәсекелес билік орталықтарын жою ниетімен ақсүйектерді тазалауына ілігіп қалады. Фелисин қылмыскер Бодинмен және соғыс құдайы Фенердің қауымнан шығарылған жоғары жұбысы Хеборикпен танысады. Үшеуі де Жеті қала құрлығының жағалауындағы отаральдық кеніне жіберіледі, онда Фелисин өзінің денесін құлдардың өздері тағайындаған көшбасшысы Бенетке үштікті қорғау үшін ұсынады және есірткі durhang-қа тәуелді болады. Темде, Икариум, жартылай Жагут өлімсіз ойлап табушы және жауынгер, өзін-өзі жойғысы келген өткені естелігінен алынып, әлемді қорғау үшін, Маппо Рунт, Трелл жауынгерінің серігінде саяхаттайды, ол Икариумның ашуын бақылап, соңында бақылауға алуға құпия тапсырылған. Екеуі де Солетакендер мен Д’иверлер арасындағы шайқасқа түседі, олардың бірі бір ғана жануардың, ал екіншісі көптеген жануарлардың кейпін қабылдай алады, Треморлорға, қасиетті Рараку шөліндегі Азат үйге, қолдардың жолымен жүреді, ол Көтерілуді және ақырында құдайлықты ұсынуы мүмкін. Екеуі шайқастан өтіп, көлеңке бас жұбысы Искарал Пуст ғибадатханасында паналады, ол ақылдан безген болуы мүмкін. Осы арада Виккан соғыс басшысы Колтейн Малазан империясының 7-ші армиясына басшылық етеді, ол жеті қаладағы Малазан азаматтарын жүздеген лигалар қашықтықтағы Арендегі империялық континенттік астанаға жаяу жетелеуге тапсырылады, жеті қаланың Ша’ик рухымен шабыттанған күтілетін көтерілісінен қорғау үшін. Құрлықтың жоғары жұбысы Пормкуал Ареннің өзінде паналануға дайындықтандырып, теңіз конвойынан бас тартады. Император тарихшысы Дюикер 7-ші армиямен бірге жетеді. Темде, Ай бақшасындағы оқиғалардан кейін скрипкашы, Калам, Крокус және Апсалар (бұрынғы Кешіріңіз) Жеті қаланың бірі Эрглитанға келеді. Олардың бастапқы миссиясы Апсаларды туған ауылына қайтару еді, бірақ Калам мен Скрипкашы енді жеті қаланың көтерілісін пайдаланып, оның өсіп келе жатқан күшін тежеу үшін императрицаны өлтіруді жоспарлайды. Фидлер Тано Рух шақырушысымен кездеседі, ол сиқырлы сөздерді орындау үшін ән пайдаланатын жұбы, ол Бриджбернерлерге Көтерілуді сыйлайтын күш әнін ұсынады, олар жеті қаланы алу үшін өз империясының арсыз соғысында абыроймен күрескен деп санайды. Жеті қаланың тумасы Калам Малазан билігіне қарсылық білдірушілермен байланыс жасайды және көтерілістің Апокалипсисін бастайтын Дрижнаның Киелі кітабын Раракудағы Ша’икке жеткізуге келіседі. Каламды Қызыл Жұқаға адал капитан Лостара Йил іздейді, ол оның тапсырмасын ашады. Йил Каламды Ша’икке ертіп барады, оған Аян кітабын тапсырып, апториандық жын-шайтанның қорғаушысын сыйлайды және Калам кеткеннен кейін оны өлтіреді, Ша’икке қараушылар Леоман Флейл және Тоблакайға қарамастан. Фидлер, Крокус және Апсалар Рараку арқылы жеке-жеке сапар шегіп жүргенде, Апсалар естеліктерінде оны кешірім ретінде иеленген қастандықшылардың қамқоршы құдайы Арқанның бұрынғы император Келленвадтың қастандықшысы Биші болғаны және Келленвад пен Биші жаңа Уоррен мен Көлеңке үйіне құдайлық билікпен көтеріліп, Ласениннің қастандық әрекеттерінен құтылған болуы керек екені расталады.
Шұңқыр
Бодин мен Хеборик Дуикердің көмегімен құлдар көтерілісі кезінде кендерден қашуға келіседі, Фелисинге олармен бірге келуге мүмкіндік береді, ол да келіседі. Жағалауға бет алғанда Хеборик зор жаде бағанасын табады, ол ірі тұлғаның саусағы екенін анықтайды, қолының қалдықтарымен оған тиеді, бұл оның құдайы Фенерді өлмелі әлемге шақырады. Фенер қашып кетеді, Хебориктың қолы қайта денеленеді, оның Денул кеңістігін отатаралдың сиқырды басатын қасиеттерімен біріктіреді. Дюикер Кулп сиқыршысын Малазан кемесімен отатарал аралынан үштікті алып келуге жібереді, бірақ олар сулы кеңістікке тартылып, Силандаға көтеріледі, онда бассыз Тисте Андиі ескекшілері бұйрықтарды орындауға қабілетті екенін көреді, ал капитан кабинасында Тисте Эдурдың денелері болуы мүмкін. Содан кейін олар аты-жөні белгісіз нысананы қуатын Bonecaster Hentos Ilm бастаған Logros T’lan Imass жауынгерлерімен кездеседі, олар адамдарға Куралд Эмурлан, Тисте Эдур Ескі кеңістігінде екендерін хабарлайды. Т’лан Имасс кеңістіктегі жарықты жабу үшін өзін құрбан етеді, олардың бірін алады, бірақ адамдар өздері шығу жолын табу үшін қалдырылады. Пуст Икариум мен Маппоға Ша’ик қайта тірілтілетінін айтады, Раракуты қоршап тұрған құмнан жасалған қабырға айналып өтеді, желдер көмілген жолдарды, құрылыстарды және шөлдің бұрын жағалау болғанын көрсетеді. Олар оны іздеуге кетеді, бірақ орнына дауылдардан, көтерілісшілердің қуғынынан және пішін өзгертушілер шайқасынан өткен Скрипкашы, Крокус және Апсаларды табады. Олар Пуст ғибадатханасына оралады, онда оның қызметшісі Сервант Апсалардың әкесі екені белгілі болады, ол Ай бақшасының басындағы Шатыр Иттерінің шабуылынан қалай құтылғанын білмейді. Скрипкашы, Крокус, Апсалар және Сервант Треморлорға аттанады, ол Ласин билік ететін Малаз қаласындағы Азат үйіне, Өлі үйге жол ашады. Колтейн Хиссардағы көтерілісшілер армиясын жеңіп, 7-ші полкке қолбасшылық етеді, содан кейін Иттер Тізбегі деп аталған Аренге қарай жорық бастайды. Империяның Жоғарғы сиқыршысы Камист Рело Колтейннің босқындарына қарсы екінші армияны басқару үшін көтеріледі. Колтейннің Виккалары Камист Рело тайпаларының біреуін жеңеді, жеті есеге аз болса да, бұл Дюикерді Колтейннің тек қана қашуға ниеттенбегенін түсіндіреді. Босқындар екі армияның арасындағы кең өзенде қалғанда, Колтейн Нетпараның Малазан ақсүйектеріне ерекше қарау көрсетпеуін талап етеді, наразылықтарына қарамастан, ал жарақаттанғандарды тасымалдайтын вагонды өзеннен бірінші өткізеді, осылайша оның саперлері су астында жол салып, босқындардың артынан келе жатқан шаруа армиясы одан өтер кезде жарылыс жасауға мүмкіндік береді, ал Колтейн өз күштерімен босқындар алдындағы армияны жеңеді. Колтейннің сиқыршылары, Сормо Э’нат басшылығымен, жердің рухтарын оған қарсы жіберіп, Семк тайпасының құдайынан жеңіледі. Калам Аптпен бірге Аренге қарай оңтүстікке қарай бет алады, Иль оларды қуалайды. Ол Пормкуалдың Арендегі лагеріндегі көтерілісшілерден Жхисталдың сатқындығы туралы біледі, ол оларға көтерілісшілерді жеңуге көмектескеннен кейін, капитан Кенеб пен оның әйелінің қарындасы Минала, екеуі де жауынгерлер, Аренге қашып бара жатқан Малазан отбасына қосылады.
Иттер тізбегі
Маппо скрипкашыға өзі мен Икариумның Пуст ғибадатханасында ежелгі Домдарға ұқсайтын ою-өрнектерді тапқанын және форманы өзгертетіндердің Қолдар жолының ғибадатхананың өзінде аяқталатынына күдіктенетінін, ал Пусттың өзі мен Икариум оны қорғайды деп үміттенетінін айтады. Қызметші Шәуік қайта туылған деп күдіктенетін жерге кетеді, ал Икариум, Маппо, Фидлер, Крокус және Апсалар оны қуып жетеді, себебі Пуст, Шэдоутрон және Котильон Апсалардың Шәуікті бүлікшілердің пайғамбарының орнына Ласенді өлтіру үшін алмастыруға ниеттенген болуы мүмкін деп күдіктенеді. Кулп Куралд Эмуралладан өзінің Мианас орнына жарық ашуға тырысады, бұл Кулпке жарықты емдеу күшін беретін Soletaken аждаһасының назарын аударады. Аждаһа Силанданы отты ормаққа алып кіреді, ал Кулп, Хеборик, Бодин және Фелисин отта тұрған ормандар арасында қозғалған кезде Рараку маңындағы дүниеге құлайды немесе секіреді. Сторми, Трут және Геслер, Кулптің серіктері, кемеде тұтқындалып қалады. Бодиннің Фелисинді қашып бара жатқанда құтқарып қалуы Хеборик пен Кулпты күдікке салады, ол Фелисинді қорғау үшін Тавор жіберген Талон өлтірушісі екенін мойындайды. Компания Раракудың айналып жатқан құмынан құтылу үшін үңгір желісіне бас салады және Солетакен мен Двиверлер арасындағы қақтығыстың басталуымен бірнеше сағатта жойылған Тлан Имас қаласының Бірінші Империя қаласын табады, сондай-ақ "Қоймалар палубасында" "Жануарлар қорының" тағы бос екендігін көрсететін белгілерді табады. Қаладан шыққаннан кейін олар өзін Наваль Эбур деп таныстырған, бірақ шындығында жалғыз қалған Гриллен екенін көрсететін сиқыршымен кездеседі. Гриллен Кулпты жұтады, бірақ Бодин оны жаралайды және Гриллен қашады. Бодин ауыр жарақаттанады, Фелисин мен Хеборик оны тастап кетеді, тек Леоман мен Тоблакайды Шейхиктің мәйітін күзетіп жүргенде кездеседі; олар оны Шейхик қайта туылған деп таниды, Фелисин оның мантиясын қабылдайды. Судың жетіспеушілігіне байланысты және босқындарды шабуылдаушылар қинаған кезде, Колтен тобы Пхата өзеніне жақындасады. Оның сиқыршылары Нил мен Нетер бір кезде оны жою үшін шабуылдаушылар лагеріне туннель ашады, бұл жерде жер астындағы суды ашады және Семк тайпасының мүшесі өзіне жойылған Семк құдайының бір бөлігін тігіп алғанын біледі. Пхата арқылы өту кезінде Нил мен Нетер Колтеннің ауыр ат әскеріне Камист Релоның жасанды пандусын жүктеуге жеткілікті күш беру үшін егізді құрбан етеді. Оларға түнде пандуста жасырынған өздігінен сапшылар көмектеседі; теңізшілер жараланғандарды жақсы күзетеді және босқындарды күзететін Викан тобы шабуылдаушыларды жояды, бірақ босқындар жоғалмайды, және оларды қуып кету үшін флангтағы тайпаларға шабуыл жасайды. Калам және компания Квик Бен Каламға берген тасты пайдаланып, оларды Императорлық Уорренге, яғни сүйектерге толы, Корболо Домның бүлікші әскерін айналып өту үшін қолданады. Ласиннің тырнақ інжуы бұзылуды байқайды және ол жерде Йилмен кездеседі. Апт Каламның тапсырысы бойынша Корболо Дом әскері айқыштаған 1300 малайзандық балаларды Көлеңке ордасына алып кетеді және бір баланы, Панекті, онымен бірге жүріп, біріктіреді, содан кейін Перл мен Йилді Император ордасына алып кетеді және Перл Семк байланған жауынгерге қарсы шығып, Апт оны өлтіреді. Калам және компания Арендегі ормандан шығып, Каламның досы екенін мәлімдейтін Салк Эланның оны кемемен күтіп тұрғанын біледі. Калам күдікті болса да, оны тексеруден басқа амалы жоқ. Аренге келген соң, Йил басқа Қызыл Бледермен бірге опасыздық жасады деп күдікпен ұсталады. Кенеб қала гарнизонына қосылады.
Өлі үйдің қақпалары және эпилог
Икариум бірінші империяның қираған қаласынан 94,000 жыл бұрын жасалған уақытты өлшейтін құрылғысын табады, бірақ Фидлер мен Маппоның жойылғанына аспандағы құдай немесе құдай жауапты деген уәделерін қабылдайды. Апсалар мен Сервант Скрипкашыны, Крокусты, Икариумды және Маппоны Искаралдың бұзылған орамның шетіне алып келеді, оның жалған қолымен жолға түскендер, бірақ олар оған кіреді, өйткені Сервант оларды үйге әкелу үшін ондағы нәрсені қолдана алады. Олар Азат үйін табады. Икариум үйді пішін алмастырушылар мен зақымдалған Воррен қоршап алғанын біледі және оны қорғауға ұрысуды жоспарлайды. Маппо Азаттың Икариумды басып алуынан қорқады, оны Икариумды күзетуге таңдаған Аты жоқтар бұған көнгізеді. Икариум оның күмәнін сезіп, Маппоға ол үшін өлетінін айтады, ал Маппо Икариумға Бірінші империя қаласы туралы шындықты айтады. Икариум Маппоға оны үйге жіберіп алсын дейді, егер ол оны алса, тіпті бұл мәңгілік түрмеге қамауды білдірсе де. Көлеңкелі иттер үйге жақындаған кезде оларға қосылады, олар оны қоршаған лабиринттегі шайқаста Икариумды жеңгеннен кейін оны алуға тырысады, бірақ Маппо, Фидлер, тіпті Апсалар оны қорғауға қауіп төндіреді, ал Пуст оны келісімінен мәжбүрлейді. Тейірілгіштің ыры мен Трейгаль сауда гильдиясы Квик Беннен жеткізілген оқ-дәрілер формасы өзгергіштерді ұстауға көмектеседі, сонымен қатар Крокустың бокаралласы да, ол компанияға есікті ашқаннан кейін Треморлордың күзетшісі болып табылатын жалғыздыққа ұшыраған жын болып шығады. Треморлордың ішкі бөлігі барлық Азат үйлерінің картасы сияқты, ал Пуст, содан кейін Икариум және Маппо әлемнің басқа бөліктеріне жоғалып кетеді, содан кейін Скрипкашы, Крокус, Қызметші және Апсалар Малаз қаласына барады, онда Deadhouse's Guardian Gothos Икариумның оның ұлы екенін және оның қылмысы Готосты Азаттан босатуға тырысқанда, Готтосты жарақаттаған (Готтос сонда болғысы келгенімен). (Пост кейін үйге бара жатқанда, киімінің ішінде жасырынған, бірақ қол жолына қызығушылық танытпаған Могора жәндікті табады және ғибадатханасының шынайы қақпасының күзетшісі Тлан Имас Бонекастерді өз ордасына тастап кететінін көреді.) Калам Салк-Эланмен кездесіп, "Рэгстоппер" пен бүкіл Арен флотының тәркіленгенін және адмирал Нокты Пормкуал тұтқындағанын біледі, ол теңіз арқылы қашуды жоспарлап отыр. Минала "Таршы" артынан жүретін саудагерге кіргізіп алады, оны Пормкуал өзінің қазынашысына тапсырады. Қазынашы "қарақшылар" ізімен жүріп, Элан мен Калам оның жоспарын бұзатын теңіз жауынгерлерімен жұмыс істейді. Калам капитанға маңызды нәрсені айтпауға тырысып жатқанын түсінеді, сондықтан ол көмек үшін Квик Бенге хабарласады, ол кеме шынымен де шатасудың шатасуына ұшырағанын және белсенді уоррендерден Tremorlor-ға жақындаған кезде Fiddler және компанияға көмек алуға тырысатынын айтады. Кеме Малаз қаласына жетеді және Элан өзінің Перл екенін және Императрица Каламмен сөйлескісі келсе де, тырнақ өз ісіне қамқорлық жасайды және Каламды пышақпен соғып, қаладағы үш тырнақпен бетпе-бет келуге лақтырады, ал Минала оған жетіп, көмектеседі. Апт пен Панек Перлге "Рагстоппердің" капитаны мен экипажын өлтірместен бұрын, кері шегінуге мәжбүр етеді; капитанның серігі оны тоқтатқанға дейін "Картер" деп атайды. Калам Ласениннің жасырынған аудиториясына жетеді, ол оны Бриджбернерлерді әдейі өлтірген деп айыптайды (ол оны мойындамайды), Дужекті заңсыз деп жариялайды (бұл айла-шарғы), Дассем Ульторды өлтіреді (қазақ соғысы), Биші мен Келленвадты өлтіреді (қазақ империясы талап етті), Жеті қаладағы қабілетсіздік (азалау жүріп жатыр); ол оның қорғанысын естігеннен кейін кетеді. Апт пен Фидлер тобы Калам мен Минала Моктың қонысынан кеткен кезде пайда болады және Shadowthrone оларды Каламнан кейін әлі де бар тырнақтардан құтқару үшін оларды көлеңкеге алып кетеді. Апсалар, Крокус және Сервант Апсалардың үйіне, Итко Канға баруды сұрайды; Калам мен Минала Аптқа жаңа көлеңкелік үйге қосылады. Колтейн дворяндардың Убаридті қайтару туралы өтінішіне қарсылық білдіреді; Дюкер мұны жақындап келе жатқан Корболо Дом тәжірибелі генерал және үлкен қауіп екенін, ал Камист Релое тек сиқыршы болғандықтан деп санайды. Колтен бұрынғы құлдарды Жетіінші армияның сарбаздарына айналдырады. Тізбек Ватар өзеніне жеткенде, Силанда сол жерде болады, ал Шторми, Геслер және Ақиқат ең ауыр жарақат алғандарды кемеге алады. Кольтеннің офицерлерінің бірі Геслерді бұрынғы капитан ретінде таниды, ал Геслер оны қайтадан тағайындаса, соққысы келеді дейді, Колтейн оны соққыға жығып, қолынан жарақат алады; Нил Геслер, Шторми және Ақиқаттың жартылай құдайлар екенін түсінеді. Колтейн Корболодан беженшілерді өзеннен өтуге рұқсат беру туралы ұсыныстан бас тартады, бірақ дворяндар мен беженшілер бәрібір өтеді, ал Корболо оларды өлтіру үшін суға жүзетін көпірлерге садақшылар жібереді. Кольтеннің саперлері беженшілердің арасында болады және көптерін құтқарады, сондай-ақ соғыста қаза болған Сормо да. Барлығы 20,000 беженші қаза болады. Колтейн тиімді саперді сержантқа көтереді, бірақ ол капитанды қызметтен шеттетуге рұқсат бергенін біледі. Ватардан өткен баған Жагхут пен оларды қуған Тлан Имас арасындағы соғыстың қалдықтарынан өтеді. Трейгаль сауда гильдиясы Дюжек пен Доружистанның достарынан тамақ пен су әкеліп, Ватарға уоррен арқылы жетеді, сондай-ақ Колтейнге кеудесіне басып құлатуға болатын құтыны береді ("императрицаны ешқашан бағаламаңыз"), ал барлығы Дюжек сатқын емес екенін түсінеді және ол Панион Көрушісіне қарсы бұрынғы жауымен бірге күреседі. Тізбекке қарсы тұрған үш тайпаның бірі қалған екеуіне шабуыл жасайды және Дом армиясына шабуыл жасайды, тайпаларды жеңіп алады, бірақ армияны жеңе алмайды, ал Виканды көптеген шайқаста аман қалғандықтан ең күшті деп жариялайды. Тізбек оңтүстікке қарай жалғасады, Дом күштерімен мазаланбайды; Колтейн беженшілерге Аренге өту үшін бағынышты тайпадан ақы төлеуге бұйрық береді, ал Викан мен жарақат алғандар олардың шегінуін қамтамасыз ету үшін тұрып шайқасады. Колтейн Дюжек оған жіберген құтыны Дюкерге сақтап қалуын талап етеді, өйткені империяның жады сарбаздардан гөрі маңызды. Арен қақпалары беженшілерге ашылады, бірақ Пормкуал армиясы олардың қашуына кедерес келтірмейді. Камист Релое қаланың алдында Колтейнды ұстап, оны дарға асып, бірақ қала қабырғасынан Скуинт оны Дюкердің ынтасымен өлтіреді және мыңдаған қарға оның рухын алып кетуге келеді (эпилогта бұл Викан әйелінің қарнындағы бұрын қозғалмаған сәбиге кіреді). Маллик Рел Пормкуалға Доменің бетіне қарауға шақырады, Таворе флоты күтіп отырған бір апта күтпеуге шақырады, ал армия Релдің ынтасымен қоршалып, капитуляциялайды. Дюкер Релді Жхистал деп атағанда, Кенеб Арендегі Жхистал сатқыны туралы Каламның айтқанын есіне алады және Аренге қашып кетеді. Дом Дюкерді және 10,000 басқа сарбазды дарға асып, Колтейнды дарға асып, бірақ қала қабырғасынан Скуинт оны Дюкердің ынтасымен өлтіреді және мыңдаған қарға оның рухын алып кетуге келеді (эпилогта бұл Викан әйелінің қарнындағы бұрын қозғалмаған сәбиге кіреді). Икариум мен Маппо Азат уорренінен Арен жолында шығып, Дюкердің денесін іздеп жүрген Шторми, Геслер және Ақиқатты көреді, бірақ Доружистаннан Баруктың бокаралласы оны бірінші болып табады және оның рухы бар құтыны алып кетеді. Икариум кітаптағы оқиғалардың көп бөлігін есінен шығарып алды және ол Маппомен саяхатын жалғастырады. Фелисин мен Геборик Леоман мен Тоблакаймен бірге Ша’ик оазисіне барады, Геборик шаңғырланған жандарды тасымалдайды дейді. Фелисин басқаларға қасиетті кітапты ашуға бұйырады: Леоман ештеңе көрмейді, Тоблакай жылайды, ал Геборик оған тиіспейді және оған шабуыл жасағанда, оны қарусыздандырып, лақтырады. Фелисин Ша’ик киімдерін киеді және оның күшінің бір бөлігін пайдаланып, Жоғары магистрлердің ойларын оқиды: Бидитал Ша’икке бала кезінде зорлық көрсеткен, Фебрил оны үш рет улауға тырысқан, ал Л’орик жұмбақ, бірақ барлығы соңында оларға мойынсұнады. Фелисин құдайдың күшін қабылдайды, бірақ ...