Формула-1-ге қарсы жаңа жарыс шампионатының тарихы
Grand Prix World Championship
GPWC: Формула-1-ге балама жарыс чемпионаттары тарихы. 2001 ж. құрылған, Bernie Ecclestone-мен келісімдерге қол жеткізуге бағытталған. FOCA және FISA арасындағы қақтығыстар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұсынылған автожарыстар чемпионаты
Proposed auto racing championship
Гран-при әлем чемпионаты (GPWC) – Формула-1-ге басыбайлы болу немесе оны алмастыру мақсатымен ұсынылған бірнеше баламалы әлем чемпионаты автожарыстар сериясын білдіреді. 2001 жылы құрылған GPWC компанияларға 1997 жылғы Конкорд келісімін ұзарту мәселесінде Берни Экклстоунмен келіссөздер жүргізуге көмектесу құралы ретінде жасалған. Осы келісім шарттарына сәйкес командалар Формула-1-де жарысады.
The Grand Prix World Championship (GPWC) refers to a number of proposed alternative world championship auto racing series to rival or replace Formula One. Founded in 2001, the GPWC was created as a tool to assist the companies in bargaining with Bernie Ecclestone for an agreeable extension to the 1997 Concorde Agreement, the contract by whose terms the teams compete in Formula One.
Өмірбаян
1979 жылы Формула-1 үшін ережелерді қабылдайтын орган болған FIA-ға бағынысты ұйым – Commission Sportive Internationale таратылды және оның орнына Fédération Internationale du Sport Automobile, немесе FISA құрылды, ол да сол функцияны атқарды. FISA командалардың мүддесін қорғайтын Формула-1 конструкторлар қауымдастығымен (FOCA) бірнеше рет қақтығысты. FOCA-ның сол кездегі бас директоры Берни Экклстоун, ал заң кеңесшісі Макс Мосли болды, ал FISA президенті – Жан Мари Балестр еді. Екі ұйым арасындағы келіспеушіліктер, FISA-FOCA соғысы деп аталды, нәтижесінде бірнеше жарыс тоқтатылды. Goodyear Формула-1-ден толығымен бас тартуға дайын еді, бұл спорт үшін коммерциялық тұрғыдан салмақты соққы болар еді, сондықтан Экклстоун команда менеджерлерімен, Балестрмен және басқа да FISA өкілдерімен кездесу ұйымдастырды. Кездесу Францияның Париж қаласындағы Place de la Concorde алаңындағы FIA кеңсесінде өтті. 1981 жылдың 19 қаңтарында, он үш сағатқа созылған келіссөздерден кейін, барлық тараптар бірінші Конкорд келісіміне қол қойды. Келісім Париж алаңының атымен аталып, Халықаралық Автомобиль Федерациясы, Формула-1 командалары және Формула-1 әкімшілігі арасындағы шарт. Ол командалардың жарыстарға қатысу және теледидардан түсетін кірістер мен жүлде қорынан үлес алу шарттарын анықтайды. 1995 жылы FIA Экклстоуннан жыл сайынғы төлемді алғанда, FOA-ға 14 жылға Формула-1-дің коммерциялық құқықтарын берді. Формула-1 кейіннен 1987, 1992 және 1997 жылдары Конкорд келісімін тағы бірнеше рет ұзартты. Алайда, 1997 жылы McLaren, Tyrrell және Williams командалары келісімге қол қоймады, себебі Экклстоун коммерциялық мүмкіндіктерді кеңейтуге рұқсат бермеді. Соңғы түзетулерден кейін 1998 жылы үш команда да келісімге қол қойды.
In 1979, the Commission Sportive Internationale, an organization subordinate to the FIA which was at that time the rule making body for Formula One, was dissolved and replaced by the Fédération Internationale du Sport Automobile, or FISA, which would serve the same function. FISA clashed repeatedly with the Formula One Constructors Association (FOCA), which represented the teams' interests. FOCA's chief executive at the time was Bernie Ecclestone and his legal advisor was Max Mosley, while the president of FISA was Jean Marie Balestre. The two organizations' disagreements, which came to be known as the FISA–FOCA war, resulted in several races being cancelled. Goodyear threatened to withdraw entirely from Formula One, an event which would have been commercially disastrous for the sport, so Ecclestone organized a meeting of team managers, Balestre, and other FISA representatives at the offices of the FIA in the Place de la Concorde, Paris, France. On 19 January 1981, after thirteen straight hours of negotiation, all parties present signed the first Concorde Agreement, named after the plaza in Paris where the discussions took place. The Concorde Agreement is a contract with the Fédération Internationale de l'Automobile, Formula One teams and Formula One Administration that dictates the terms by which the teams compete in races and take their share of the television revenues and prize money. In 1995, the FIA granted commercial rights of Formula One to FOA for a period of 14 years in exchange for an annual payment from Ecclestone. Formula One subsequently signed another extensions of the Concorde Agreement in 1987, 1992 and 1997. However, McLaren, Tyrrell, and Williams did not sign the agreement in 1997 citing Ecclestone for not allowing more commercial opportunities to be made available. A subsequent amendment led to the three teams signing the agreement in 1998.
Құрылу
GPWC Holdings компаниясы 2001 жылдың қараша айында BMW, DaimlerChrysler, Fiat, Ford және Renault автомобиль өндірушілерімен құрылды. Компанияның алғашқы директорлары Буркхард Гошель (BMW), Юрген Хубберт (DaimlerChrysler), Паоло Кантарелла (Fiat), Вольфганг Рейцль (Ford) және Патрик Фур (Renault) болды. Компания Нидерландыда тіркелді, ал Кантарелла GPWC төрағасы қызметін атқарды. Автомобиль өндірушілердің барлығы бастапқыда Формула-1 автокөлік жарысында ұзақ мерзімді қалуға міндеттенді. Формула-1 командаларының басшылары (Arrows командасының басшысы Том Уолкиншоуды қоспағанда) 2001 жылдың 27 қарашасында Женевада өткен презентацияда GPWC-ге таныстырылды. GPWC неміс медиа тобы Kirch Media-мен байланысып, егер медиа құралы қолданыстағы командаларға төленетін Формула-1 коммерциялық құқықтарының үлесін арттыра алмаса, GPWC 2008 жылы өздерінің тәуелсіз бәсекелес жарыс сериясын құратынын мәлімдеді. Автомобиль өндірушілер Ferrari-ге 50 миллион доллар көлемінде бір реттік аванс ұсынды, осы арқылы коммерциялық кірістен 4% қосымша бонуспен GPWC-ге қосылуға тырысты. Kirch Bankers автомобиль өндірушілеріне бәсекелес сериялар жоспарлары тоқтатылған жағдайда бизнесіне 30% үлесті ұсынды. 2002 жылдың маусым айында Кантарелла отставкаға кетіп, оның орнына DaimlerChrysler автомобиль бөлімінің басшысы Юрген Хубберт келді. Ferrari президенті Лука ди Монтеземоло Fiat-ты өкілдік етті, ал Ford компаниясының Global Product Development вице-президенті Ричард Парри Джонс 2002 жылдың мамырында қызметтен кеткен Рейцльдің орнына келді. GPWC-нің болашағы 2005 жылдың қаңтар айының ортасында FIAT-тың F1 командасы Ferrari Экклстоунмен құпия келісімге келгенін және Конкорд келісімін 100 миллион АҚШ доллары көлемінде бір реттік төлеммен ұзартуға қол қойғанын жариялаған кезде күмәнді ахуалға түсті. Экклстоун бастапқы 40 миллион долларлық (АҚШ) ұсыныс кері қайтарылғанына қарамастан, қалған командалардың жақын арада осы қадамды қайталап, келісімге келетінін күтті. Алайда, шамамен сол уақытта Honda және Toyota GPWC-мен бірлесіп жұмыс істеуге қызығушылық танытты.
GPWC Holdings was founded in November 2001 by car manufacturers BMW, DaimlerChrysler, Fiat, Ford and Renault. The initial directors of the company were Burkhard Goeschel (BMW), Juergen Hubbert (DaimlerChrysler), Paolo Cantarella (Fiat), Wolfgang Reitzle (Ford) and Patrick Faure (Renault). The company was registered in the Netherlands and Cantarella served as the chairman of the GPWC. The car manufacturers were all originally committed to remain Formula One motor racing for the long term. Formula One team principals (excluding Arrows team principal Tom Walkinshaw) were introduced to the GPWC in a presentation held in Geneva on 27 November 2001. GPWC contacted German media group Kirch Media, saying that if the media outlet was unable to increase the share of Formula One commercial rights payable to existing teams, GPWC would form their own independent rival racing series in 2008. The car manufacturers proposed a $50 million one off advance to Ferrari in an effort to join the GPWC with an additional bonus of 4% from commercial revenue. Kirch Bankers offered the car manufacturers a 30% stake in their business with the condition that plans for the rival series were dropped. A reorganisation occurred in June 2002 when Cantarella resigned and was succeeded by the head of the car division of DaimlerChrysler Juergen Hubbert. The president of Ferrari Luca di Montezemolo would represent Fiat with Group Vice President Global Product Development of Ford Richard Parry Jones taking over from Reitzle's position after leaving in May 2002. The future of the GPWC was cast into doubt in mid January 2005 when Ferrari, FIAT's F1 team, announced it had secretly come to terms with Ecclestone and signed an extension to the Concorde Agreement for a one off payment amounting to 100 million dollars (US). Ecclestone expressed his expectation that the remaining teams would shortly follow suit despite the initial 40 million dollar (US) offer being retracted. However, at around the same time Honda and Toyota showed interest in working together with GPWC.
2010 жылға арналған ұсынылатын бөлініп шығу сериясы
FIA-ның 2010 жылғы маусымға қатысты бір жақты ереже өзгертулерін, соның ішінде ерікті бюджеттік шектеулерді жариялауынан кейін, FOTA командалары Формула-1-ден шығу қаупін тудырды. 2009 жылғы 18 маусымда FOTA 2010 жылдан бастап өздерінің жеке жарыс сериясын құратынын растады. Төрт сағаттық кеңестен кейін командалар: «Жаңа чемпионатқа дайындық жұмыстарын бастаудан басқа біздің қолымызда таңдау жоқ» деді. ФИА командалардың бұл әрекетіне былай деп мәлімдеме жасады: «FOTA спорттың мүддесі үшін келісімге келе алмағанына көңіліміз қалды, бірақ біз таңғалған жоқпыз». 2009 жылғы 23 маусымда FOTA командалардың өз турнирін ұйымдастыруға жеткілікті қаржысы жоқ деген FIA-ның мәлімдемесіне қарсы тұру үшін, жаңа серияның алдын ала күнтізбесін жариялап, қауіпті одан әрі күшейтті. Күнтізбеге 2009 жылғы маусымда Гран-при өткізген трассалардың бір бөлігі (мысалы, Сингапур), соңғы жылдары Гран-при өткізбеген трассалар (мысалы, Херес) және ешқашан Формула-1 Гран-присі өтпеген трассалар енді. Кейбір трассалар, соның ішінде Монреаль, FIA-ның Формула-1 күнтізбесінен алып тастаған трассалардың қатарында болды (2009 жылғы маусымнан бастап). Алайда, 2009 жылғы 24 маусымда FOTA Формула-1-ді жалғастыру үшін FIA-мен келісімге келді. Бірақ, 8 шілдеде FOTA командаларына 2010 жылғы маусымға ресми түрде қатыса алмайтындары хабарланды. 1 тамызда FIA жаңа Конкорд келісіміне қол қойылғаны туралы жарияланды, бұл дағдарысқа нүкте қойып, спорттың 2012 жылға дейінгі болашағын қамтамасыз етті.
Following the FIA's announcement of unilateral rule changes for the 2010 season including voluntary budget limits, the FOTA teams had threatened to pull out of Formula One. On 18 June 2009, FOTA confirmed that they were to form a breakaway series starting in 2010. The teams were quoted saying "We've no alternative than to commence preparation for a new championship," following their four hour long meeting. The FIA responded to the teams' move in a statement, saying: "We are disappointed but not surprised by FOTA's inability to reach a compromise in the best interests of the sport." On 23 June 2009, FOTA took the threat further by leaking a provisional calendar for a breakaway series in order to counter claims by the FIA that the teams lacked the sufficient funding to organize their own tournament. The schedule included 17 races made up of some circuits that were currently hosting a Grand Prix in the 2009 Season (such as Singapore), some circuits that had not held a Grand Prix in recent years (such as Jerez), and some that have never held a F1 Grand Prix. Some circuits were ones that have been controversially removed from F1 calendars by the FIA, including Montreal having been removed from the 2009 Season. However, on 24 June 2009, FOTA reached an agreement with the FIA to continue with F1. However, on 8 July, the FOTA group of teams were informed that they were not yet officially entered for the 2010 season. On 1 August, it was announced that the FIA had signed the new Concorde Agreement, bringing an end to the crisis and securing the sport's future until 2012.