Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің канонерлік қайығы
осы атпен аталған басқа да кемелер

Үшінші USS Water Witch – Америка Құрама Штаттарының Азамат соғысы кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштеріндегі ағаш қабықты, бүйір дөңгелекті канонерлік қайық. Ол 1855 жылы Парагвай тарапынан атқыланған кеме ретінде ең жақсы танымал. 1864 жылы ол Конфедерация Әскери-теңіз күштеріне түсті, және кейіннен CSS Water Witch деген атпен осы күштерге қосылды.

Іске қосу және ерте пайдалану

"Су сиқыршысы" кемесі 1851 жылы Вашингтон әскери-теңіз кемежайында құрастырылып, 1852–53 жылдары лейтенант Томас Джефферсон Пейдж басқаруымен қолданысқа кірді. 1853 жылдың 8 ақпанында канонерлік қайық Норфолктан (Вирджиния штаты) Оңтүстік Американың оңтүстік бөлігінің Атлантикалық жағалауы мен континенттің сол бөлігін суландыратын өзендерді зерттеу және картографиялық сапарға шықты. Келесі бірнеше жылда ол Парагвай, Аргентина және Уругвай өзендерін зерттеді. 1855 жылдың ақпанында шағын бу кемесі Рио-де-ла-Плата бассейнін зерттеу кезінде Парагвайдың Итапиру бекінісінен атқыланды. Оқтан оның экипажының бір мүшесі (бастық Сэмюэл Чейни) қаза тауып, өзендегі зерттеу миссиясы тоқтап қалды. Дегенмен, канонерлік қайық 1856 жылға дейін Оңтүстік Американың оңтүстік-шығыс жағалауындағы басқа аймақтардағы миссиясын жалғастырды. 1856 жылдың 8 мамырында жөндеу үшін Вашингтон әскери-теңіз кемежайына оралды және 12-сы күні қызметтен босатылды. Кеме 1858 жылдың жазында қысқа мерзімге қайта қолданысқа кірді, бірақ оның келесі маңызды активті қызметі сол жылдың 17 қыркүйегінде тағы бір қайта қолданысқа кіргеннен кейін басталды. Ол Флаг-офицер Уильям Б. Шубриктің басшылығымен Парагвай экспедициясының құрамында Оңтүстік Америка жағалауына бағытталды, 1855 жылы болған оқиға үшін Парагвайдан кешірім сұрап, өтемақы алу мақсатында. 1859 жылдың қаңтарында "Су сиқыршысы" мен "Фултон" Парагвайдың астанасы Асунсьонға келді. Әскери кемелердің қолдауымен американдық комиссар Джеймс Б. Боулин парагвайлықтармен келіссөздер жүргізді. Экспедиция нәтижесінде Парагвай АҚШ-тан қанағаттанарлық кешірім сұрады, қаза тапқан "Су сиқыршысы" экипажының отбасына өтемақы төледі және АҚШ-қа тиімді сауда шартын ұсынды. Парагваймен туындаған мәселелер шешілгеннен кейін "Су сиқыршысы" аймақтағы зерттеу миссияларын қайта бастады. Бұл жұмыс, АҚШ-тағы қызметтен уақытша тоқтаулармен араласып, Азамат соғысының басталуына дейінгі күзге дейін жалғасты. 1860 жылдың 1 қарашасында кеме жөндеу үшін Филадельфия әскери-теңіз кемежайында қайтадан қызметтен босатылды.

Азаматтық соғыс

Ол 1861 жылғы 10 сәуірде, генерал Борегардтың Форт Самтерді бомбалауынан екі күн бұрын Солтүстік пен Оңтүстік арасындағы қарулы қақтығысты бастағаннан кейін қайтадан активті қызметке кірісті. Флорида штатының Ки-Уэст қаласынан бағыт алып, 2 мамырда Флорида штатының Пенсакола қаласынан шығатын шығанақты блокадалау эскадрильясына қосылды. Ол жердегі алғашқы міндеті – хабарламаларды жеткізу және блокададағы кемелерді Ки-Уэст базасына тасымалдау болды. Сондай-ақ, ол Кубаның Гавана қаласына пошта тасыды. Бірақ сол жазда оның қызмет орны Миссисипи өзенінің сағасына жақын ауданда өзгертілді. Бұл міндет 1862 жылдың басына дейін жалғасты. Осы аралықта ол Миссисипи өзенінің сағасына бірнеше рет барлау миссияларын жүргізді. Мұндай бір шабуыл кезінде Федералды флоттың кемелеріне Конфедерацияның «Манассас» шабуылдық кемесі мен қайта жаңартылған «Айви» канонерлік қайығы шабуыл жасады. «Water Witch» кемесі «Айви» кемесімен қысқаша ұрысқа түсті, бірақ «Ричмонд» кемесіне зақым келтірген «Манассас» кемесімен кездеспеді. Одақтың кемелері қайтадан шығып, Конфедерация әскерлері өзеннің жоғары ағысына қайтып кетті, ал «Манассас» кемесі зақым алды. 1862 жылғы 20 қаңтарда Перс шығанағын блокадалау эскадрильясы екіге бөлініп, Батыс Перс шығанағын блокадалау эскадрильясы және Шығыс Перс шығанағын блокадалау эскадрильясы құрылды. «Water Witch» соңғы ұйымға бекітілді, ал оның операциялық аймағы Алабама мен Флориданың шығанақ жағалаулары болды. Ол көбінесе Мобил, Алабама және Пенсаколада қызмет етті, сонымен қатар хабарлама жеткізу және пошта тасымалдау міндеттерін де орындады. 1862 жылғы 5 наурызда канонерлік қайық Конфедерацияның «Уильям Мэллори» шхунасын бес сағат бойы қуалай келе, күнінің соңында блокаданы бұзуға тырысқан кемені ұстады. Сәуір айында тағы бір жөндеу жұмыстары басталды, ол қыркүйекке дейін жалғасты. 6 қыркүйекте ол қайтадан қызметке кірістіріліп, контр-адмирал Сэмюэл Ф. Дюпонттың Оңтүстік Атлантика блокадалау эскадрильясына қосылуға бұйрық берілді. Ол 18 қыркүйекте Оңтүстік Каролина штатындағы Порт-Рояльға келді және айдың соңында Флориданың солтүстік-шығысындағы Сент-Джонс өзенінде блокадалық станцияға орналасты. 1 қазанда «Water Witch», «Cimarron» және «Uncas» кемелері өзенмен жоғары көтеріліп, Сент-Джонс-Блаффқа дейін Конфедерацияның батареяларын барлауға барды. Олар ауыр калибрлі батареямен атысты, бірақ оңтүстік жақтың дәл атысынан кейін тез қайтып келді. Келесі күні Федералды әскерлер қонып, конфедерациялық әскерлерді оқшаулау үшін ішкі жерге қарай жылжыды. Содан кейін оңтүстік жақтың әскерлері қаруларын асығыс тастап кетті, ал «Water Witch» 3-ші күні кешке бұрынғы Конфедерациялық позицияларды қарсылықсыз басып алуға қатысты. Келесі бірнеше күнде әскери кеме өзеннің жоғары ағысына кемелерді және өзен баржаларын жою мақсатымен шабуылға қатысты. 17 қазанда ол Порт-Рояльге оралып, қайтадан хабарлама жеткізуші кеме ретінде қызметін жалғастырды. Ол 1863 жылдың ақпан айына дейін Оңтүстік Атлантика блокадалық эскадрильясында қызмет етті, содан кейін бұзылып, жөндеу үшін солтүстікке сүйретілуге мәжбүр болды. Ол сол жылдың көктемінде жөндеу жұмыстарын аяқтап, 14 маусымда Порт-Рояльге оралды. Ол Оңтүстік Каролина, Джорджия және Флориданың солтүстік жағалауларындағы бірнеше нүктелерде блокадалық міндеттерді орындады, бірақ көбінесе Оссабау саундта, Оссабау аралы мен Джорджия материгі арасында, Саваннаның оңтүстігіне қарай 15 миль жерде болды. Бұл оның 1864 жылға дейін негізгі қызмет орны болып қала берді. Сол жылдың 3 маусымындағы түнде бірінші лейтенант Томас П. Пелоттың басқаруымен Конфедерациялық теңіз әскерінің қайық күштері Оссабау саундта қысқаша шайқастан кейін «Water Witch» кемесіне шабуыл жасап, оны басып алды, нәтижесінде Одақтың кемесінде екі адам қаза тауып, 12 адам жараланды. (13 офицер мен 49 сарбаз тұтқынға алынды). Конфедерациялық әскерлерде 6 адам қаза тауып, 17 адам жараланды. Екі жақта да африкалық американдықтар қаза тапты, Конфедерацияның өзен ұшқышы Мозес Даллас және Одақтың сарбазы Еремия Силлс. Одақтың қашып құтылған жалғыз адамы Питер Макинтош есімді «контрабандашы» болды. Кеме кейін Конфедерация флотына қосылды, онда ол «Water Witch» атауын сақтап қалды. Лейтенант В. В. Карнс, CSN, Оңтүстікке қызмет еткен кезінде кемені басқарды. Оны Саваннаға арнайы тапсырмамен жіберу жоспарланған, бірақ ол 19 желтоқсан 1864 жылы конфедерациялықтар қайтадан ұстап алуды болдырмау үшін өртеп жібергенге дейін Уайт-Блаффта (Грузия) қалды. Кейіннен Карнс Джорджия штатының Колумбус қаласына CSS «Jackson» кемесін басқаруға жіберілді.