Кіріспе

Адам анатомиясында Orbicularis oris бұлшық еті – ауызды айналдыра орналасқан еріндердің күрделі бұлшық еттерінің жиынтығы. Бұрынғыдай нағыз сфинктер емес, себебі ол өзара торысқан, төрт тәуелсіз квадранттан тұрады және сырттан дөңгелек көрінеді. Бұл бұлшықет сондай-ақ, барлық қола және кейбір ағаштан жасалған үрмелі аспаптарды ойнау кезінде де қолданылады. Бұл бұлшықет жирылғанда ауызды жабады және еріндерді қысқарып, алға қарай шығарады.

Құрылымы

Orbicularis oris – Orbicularis oculi сияқты қарапайым сфинктер бұлшық емес; ол ауыз тесігін қоршаған көптеген бұлшық ет талшықтарынан тұрады, бірақ олардың бағыты әртүрлі. Ол ішінара бет бұлшықтарынан – ерінге бекітілгендерден, ішінара еріндік талшықтардан құралған. Бұлардың ішінде маңызды бөлігі буцинатордан шығып, orbicularis бұлшығының терең қабатын құрайды. Буцинатор талшықтарының бір бөлігі, яғни бұлшық еттің орта тұсына жақын орналасқандары, ауыз бұрышында кесіседі, жоғарғы жақ сүйегінен шыққандары төменгі ерінге, ал төменгі жақ сүйегінен шыққандары жоғарғы ерінге жетеді. Буцинатордың ең үстіңгі және ең төменгі талшықтары ерін арқылы бір жақтан екінші жаққа кесіспестен өтеді. Бұл қабаттың үстінде екінші қабат орналасқан, ол екі жағынан caninus және triangularis бұлшықтарымен қалыптасады, олар ауыз бұрышында бір-бірін қиып өтеді; caninus-тан төменгі ерінге, ал triangularis-тан жоғарғы ерінге, олар теріге орталық сызыққа жақын бекітіледі. Бұларға қоса, quadratus labii superioris, zygomaticus және quadratus labii inferioris талшықтары жоғарыда сипатталған көлденең талшықтармен араласып, көбінесе көлбеу бағытта орналасқан. Ерінге тән талшықтар көлбеу болып келеді және терінің астыңғы бетінен шырышты қабыққа дейін, ерін қалыңдығы арқылы өтеді. Соңында, бұлшық етті жоғарғы жағынан жоғарғы жақ сүйегімен және мұрынның septum-ымен, ал төменгі жағынан төменгі жақ сүйегімен байланыстыратын талшықтар бар. Жоғарғы ерінде олар екі жолақтан тұрады: бүйірлік және орталық, олар орталық сызықтың екі жағында орналасқан; бүйірлік жолақты m. incisivus labii superioris жоғарғы жақ ерінінің альвеолярлық жиегінен, бүйірлік кескіш тіске қарама-қарсы шығады және ауыз бұрышындағы басқа бұлшықеттермен жалғасады; орталық жолақты m. nasolabialis жоғарғы еріннің мұрын septum-ының артқы бөлігімен байланыстырады. Екі медиалдық жолақ арасындағы кеңістік ерінде, мұрын septum-ының астында көрінетін philtrum деп аталатын ойысқа сәйкес келеді. Төменгі ерінге қосымша талшықтар орталық сызықтың екі жағында m. incisivus labii inferioris сырғанағын құрайды; ол мандибульден, менталиске жақын орналасқан жерден шығып, ауыз бұрышында басқа бұлшықеттермен араласады.

Клиникалық маңызы

Кейде нәрестелер осы нақты бұлшық еттің бір немесе екі жағынсыз дүниеге келеді, соның салдарынан беттің зардап шеккен жағы сәл көңілсізденеді.