Кіріспе

Артур Любиннің 1964 жылғы фильмі "Тамаша мырза Лимпет" – 1964 жылы Warner Bros. студиясы түсірген және Теодор Пратттың 1942 жылғы "Мырза Лимпет" романы негізіндегі американдық ойынды-анимациялық комедия. Фильм Генри Лимпет есімді, сөйлейтін балыққа айналып, АҚШ Әскери-теңіз күштеріне нацистік суасты қайықтарын іздеуге және жоюға көмектесетін адам туралы. Басты рөлді Дон Кноттс ойнайды. Ойынды түсіруді Артур Любин, ал анимацияны Билл Титла, Роберт МакКимсон, Хоули Пратт және Джерри Чиникуи Warner Bros. Cartoons студиясында жүзеге асырды. Музыкаға Сами Фэйн мен Гарольд Адамсонның бірлесіп жазған "Мен балық болсам", "Тілегіңе сақтықпен қара" және "Deep Rapture" әндері кіреді. Фильмге сын көздер әртүрлі баға берді. Бұл Warner Bros. Cartoons студиясының 1963 жылғы мамыр айында жабылуына дейінгі соңғы жобасы болды.

Сюжет

Оқиға 1963 жылы басталады, онда Джордж Стикл (теңіз офицері) мен адмирал Харлок мұхиттағы дельфиндердің ерекше қасиеттерін талқылайды және бұрынғы құпия агент Генри Лимпеттің осы қабілеттерді жаратылыстарға үйретіп отырғанын күдіктенеді. Оқиға 1941 жылдың қыркүйегінде, Пёрл-Харборға шабуыл жасалғанға дейін басталады. Ұялшақ бухгалтер Генри Лимпет балықты өте жақсы көреді және өзі де балық болғысы келеді. Оның досы Джордж Стикл АҚШ Әскери-теңіз күштерінде механик болып жұмыс істейді. Лимпеттің әйелі Бесси өте патриот, Лимпет әскерге жазылуға тырысады, бірақ нашар көруі және басқа да себептермен 4F санатында тіркеледі. Джордж демалыста болғанда, ол Лимпет пен Бессиге барады, олар Кони аралына саяхаттайды, онда Лимпет түсіндіріле алмайтын себептермен суға түсіп балыққа айналады. Ол су бетіне шыға алмайды және жүзе алмайды, сондықтан Бесси мен Джордж оның суға батып кеткенін ойлайды. Әйнегін киген балық Лимпет алғашқы қиындықтары кезінде жаңа қабілетті ашады: оның "тромбы" деп аталатын күшті су астындағы дауысы. Ол мизантроп шағаламен, Крустимен дос болады. Бір әйел балықты құтқарып, оған "Ледифиш" деп ат қояды (оның есімдер туралы түсінігі жоқ). Пёрл-Харборға шабуылдан кейін Лимпет әскери-теңіз конвойын жақын жердегі неміс суасты қайығына бағыттайды. Әскери-теңіз күштеріне үнемі көмектесуді қалаған Лимпет конвоймен байланысып, Джорджты кездесуге шақырады. Джорджтың көмегімен Лимпеттің әскери-теңіз күштеріне жоғары шен беріледі және ол Бессиге жалақысын жібереді. Ол "тромбы" арқылы сигнал беру арқылы әскери-теңіз күштеріне неміс суасты қайықтарын табуға көмектеседі және Атлантика шайқасында одақтастардың жеңісіне үлкен үлес қосады. Соңғы миссиясында, нацистер "тромбты" іздейтін торпеда жасағанда, ол жартылай қаза табады және әйнегін жоғалтқаннан кейін одан әрі қиындыққа тап болады. Ол Крустиді "навигаторы" ретінде пайдаланып, аман қалады және торпедаларын қайта бағыттап суасты қайықтарын батырады. Шайқас аяқталғаннан кейін ол Бессимен қоштасу үшін Кони аралына жүзіп келеді, ол оған жаңа әйнек беріді. Содан кейін ол Ледифишпен бірге жүзіп кетеді. Фильмнің соңында, 1963 жылы Джордж пен адмирал Лимпетке дельфиндерді оқытып жатыр ма деп сұрау үшін теңізге шығады.

Өндіріс

Фильм 1942 жылы жарық көрген Теодор Пратттың романы негізінде түсірілген. Сценарийді Джон Роуз бен Джонатан Брюэр жазды, ал Роуз продюсерлікпен айналысты. Дон Кноттс 1962 жылдың наурыз айында түсуге келісті. Ол фильмді «Энди Гриффит Шоуынан» демалыс алғанда түсіруді жоспарлаған. Бұл оның фильмдегі алғашқы басты рөлі болды. Любин фильмді шілде айында түсіруге келісім берді, ал түсірулер сол айда Уорнер студиясының артқы алаңында өтті. Дон Кноттс пен Элизабет МакРей («Лимпет» және «Ледифиш» рөлдерінде) екеуі де Энди Гриффиттің «Мейберри» франшизасында жұмыс істеді, тиісінше, Барни Файф сержант рөлінде және Гомер Пайлдың досы, Гомер Пайлдың кейінгі маусымдарындағы Лу Энн Пуви рөлінде ойнады.

Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар кезінде «лимпет» деп аталатын мина болды, бұл магниттер арқылы нысанаға бекітілетін теңіз минасының бір түрі. Олардың сыртқы құрылысы моллюсктердің бірі – лимпетке ұқсағандықтан осылай аталды. «Дас Лимпет» – неміс теңіз күштері Дон Кноттстың кейіпкерін анықтау үшін қолданған атау. «Альфред А. Каннингем» эсминеці осы фильмде көрсетілді. Фильм түсірілімінде «Гальвестон» крейсері де пайдаланылды, ол фильмде «Лос-Анджелес» деп аталды. «Лос-Анджелес» крейсерін өндіріс алдындағы жоспарлау кезінде пайдалануға ұсынған, бірақ 1963 жылдың соңында, негізгі түсірілім басталғанға дейін, қызметтен шығарылған. Бұл екі рет анахронизм, себебі «Лос-Анджелес» 1945 жылдың соңына дейін пайдалануға берілмеген, ал «Гальвестон» бағытталатын зымырандармен жабдықталған крейсерге айналдырылды. Ол 1960 жылдардағы конфигурациясын, алынып тасталған зеңбірек орнындағы үлкен радарлар мен зымыран ұшқыштарын анық көрсетеді. Анимациялық тізбектерді Роберт МакКимсонның басшылығымен Warner Bros. Cartoons студиясы жасады. Бұл студияның 1963 жылдың көктемінде уақытша жабылуына дейінгі соңғы жобасы болды, сондай-ақ олар жұмыс істеген санаулы Looney Tunes емес туындылардың бірі еді. Кони-Айленд пирсі, теңіз көріністері және басқа да су көріністері Warner Brothers студиясының 16-шы павильонында түсірілді. 16-шы павильондағы резервуарда 2,5 миллион галлон су бар.

Шығару

Фильмнің премьерасы 1964 жылдың 20 қаңтарында Флорида штатының Спринг-Хилл қаласындағы "Weeki Wachee Springs Underwater Theater" су асты театрында болды. Фильм 1964 жылдың 28 наурызында кең экранға шықты. Кноттс фильмді "өте-өте жақсы" деді.

Қабылдау

Шығарғаннан кейін "The Incredible Mr. Limpet" фильміне ара-ара пікірлер айтылды. Rotten Tomatoes сайтында 10 рецензия негізінде 40% мақұлдау көрсеткіші берілді. Лос-Анджелес Таймс газеті фильм "көп күлкіні" және "бір-екі тамшы жасты" тудыратынын айтты. Diabolique журналы оны "ұзақ созылған, бюджеттік шектеулерге тап болған, бірақ тартымды, және Франсис фильмдерін еске түсіретін, өте ұнатуға болатын оқиға" деп сипаттады.

Үй медиасы

"The Incredible Mr. Limpet" фильмі 1990 жылы Warner Home Video компаниясымен VHS форматында шығарылды. 1994 жылдың 3 желтоқсанында фильм қайтадан VHS форматында жарық көрді. 2002 жылдың 1 қазанында DVD форматында шығарылды. 2012 жылдың 7 тамызында Warner Home Video компаниясы фильмді жоғары сапада Blu-ray дискісінде шығарды және 2020 жылдың 24 наурызында Warner Archive Collection арқылы DVD-ні қайта шығарды.

Жасалған фильмнің қайта түсірілімі

Жоба 1996 жылы Стив Рудник пен Лео Бенвенутиді «The Incredible Mr. Limpet» фильмінің қайта түсірілімі үшін сценарийшілер ретінде шақырғанда бастау алды. 1997 жылы Джим Кэрри бас рөлге қатысу үшін келіссөздер жүргізді және 1998 жылдың ақпанында Стив Одекерк сценарийші және режиссер ретінде жұмысқа қабылданды. Кноттс ремейк жоспарларынан хабардар болды, оны өзінің өмірбаяндық кітабында жазды және қолдауын білдірді. Джим Кэрридің қозғалыстарын цифрлық түрде балық денесіне бейімдеу үшін 10 миллион долларға жуық ақша анимациялық сынақтарға жұмсалды, бірақ нәтижелер күтілгендей болмады. 1999 жылдың наурызында Одекерк шығармашылық дауларға байланысты жобадан шықты. 2000 жылдың сәуірінде Warner Bros. «Beavis and Butt-Head» және «King of the Hill» атты мультсериалдардың авторы Майк Джаджты режиссер және қосымша сценарийші ретінде тағайындады, ал Робин Уильямс, Крис Рок, Майк Майерс және Адам Сэндлер бас рөлге үміткер болып қарастырылды. Фильм түсірілімі 2001 жылдың басында басталуы жоспарланған, бірақ жоба белгілі бір себептермен іске аспады. 2009 жылдың маусымында «Enchanted» фильмінің режиссері Кевин Лима жобаға режиссер ретінде тартылғаны жарияланды. 2010 жылы Зак Галифианакис бас рөлге келіссөздер жүргізіп жатқаны хабарланды. 2011 жылдың наурызында Ричард Линклейтер жобаны басқару үшін келіссөздерге кірісті және 2014 жылдың қаңтарында режиссер ретінде тағайындалды. Сол айда Фемке Вольтинг пен Томми Паллотта жобаның дизайны мен анимациясымен айналыса бастады, ал Галифианакис басты кейіпкерді сомдауы тиіс болды. 2014 жылдың 8 шілдесінде Джон Хамм, Дэнни Макбрайд, Сара Сильверман, Кевин Харт, Джош Гад, Киган Майкл Ки және Джордан Пил фильмдегі түрлі рөлдерге келіссөздер жүргізіп жатқаны хабарланды. 4 тамызда Линклейтер өзінің келесі фильміне көңіл бөлгендіктен жобадан бас тартты («That's What I'm Talking About», 2016 жылы «Everybody Wants Some!!» деген атпен шықты).

Комикстердің адаптациясы

Dell Movie Classic: The Incredible Mr. Limpet (тамыз 1964) фильмінің классикасы.