Кіріспе

Калифорния, Орегон және Вашингтон штаттарындағы портовый жұмысшылардың ереуілі

1934 жылғы Батыс жағалауындағы портовый жұмысшылар ереуілі (сондай-ақ 1934 жылғы Батыс жағалауындағы портовый жұмысшылар ереуілі деп те аталады, сонымен қатар осы атаулардың көптеген нұсқалары бар) 83 күнге созылды және 1934 жылдың 9 мамырында АҚШ-тың Батыс жағалауындағы барлық порттардағы портовый жұмысшылар жұмыстан бас тартуымен басталды. Халықаралық портовый жұмысшылар қауымдастығы (ILA) ұйымдастырған ереуіл "Қанды бейсенбіде" екі жұмысшының қаза болуымен және одан кейінгі Сан-Францискодағы жалпы ереуілмен жекеленді, ол ірі портовый қаладағы барлық жұмысты төрт күнге тоқтатты және ақырында Батыс жағалауындағы портовый жұмысшылар ереуілінің шешілуіне әкелді. Ереуілдің нәтижесі АҚШ-тың Батыс жағалауындағы барлық порттардың кәсіподаққа бірігуі болды. 1934 жылғы Сан-Францискодағы жалпы ереуіл, 1934 жылғы Америка жұмысшылар партиясы бастаған Толедо Автолайт ереуілі және 1934 жылғы Америка коммунистік лигасы бастаған Миннеаполис жүк тасушылар ереуілі 1930 жылдардағы өнеркәсіптік кәсіподақтардың өркендеуіне ықпал етті, оның көп бөлігі Өнеркәсіптік ұйымдар конгресі арқылы ұйымдастырылды.

Өмірбаян

1916 жылғы Батыс жағалауындағы портолық ереуіл – Батыс жағалауындағы портолық жұмысшылар арасындағы ұйымдық біртіктің алғашқы мысалы болды. Ереуіл ILA үшін ауыр жеңіліспен аяқталды, ал жұмыс берушілер ILA-ның портолық қатысуын жоюға тырысты. Батыс жағалауындағы порттардағы портолықтар Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдардан бастап ұйымдастырылмаған немесе компаниялық кәсіподақтармен өкілдік еткен, ол кезде кеме компаниялары мен стивидорлық фирмалар бірнеше сәтсіз ереуілден кейін ашық есік саясатын енгізген. Сан-Франциско порты, сол кезде жағалаудағы ірі порт, мүшелік кітаптарының түсіне байланысты «көк кітап» жүйесі деп аталатын компаниялық кәсіподақ басқаратын жұмысқа орналастыру орталығы арқылы өтуді қажет етті. Әлемдік жұмысшылар индустриялық одағы 1920 жылдары Теңіз көлік жұмысшылары одағы арқылы портолықтарды, теңізшілерді және балықшыларды ұйымдастыруға тырысты. Олардың ең ірі ереуілі – 1923 жылғы Сан-Педро теңіз ереуілі сол портта кеме қатынасын тоқтатты, бірақ Америкалық легионның бұйрықтары, жаппай тұтқындаулар және өздігінен қорғану әрекеттерімен басылды. 1919 жылы Сиэтлде және 1922 жылы Портлендте басқа да «Wobbly» басшылығымен ереуілдер болды. Батыс жағалауындағы портолықтар мен теңізшілер 1917 жылы жалпы ереуілден кейін құрылған және өзін «Бір үлкен одақ» деп атаған австралиялық синдикалистік қозғалысымен де байланыста болды. Коммунистік партия 1920 жылдардың соңында аймақта белсенді болып, теңіз жұмыскерлерінің барлық санаттарын бір кәсіподаққа – Теңіз жұмыскерлерінің индустриялық одағына (MWIU) біріктіруге тырысты, бұл Үшінші кезеңде революциялық кәсіподақтар құруға бағытталған күш-жігердің бір бөлігі болды. MWIU Батыс жағалауында көп жетістікке қол жеткізбеді, бірақ ол IWW-тің бірқатар бұрынғы мүшелерін және шетелде туған белсенділерін тартты. Австралияда туып, АҚШ-қа келгеннен кейін портолық болған Гарри Бриджес коммунистік партияға мүше екендігі үшін бірнеше рет айыпталды. Белсенділер «The Waterfront Worker» газетін шығарды, онда портолықтардың ең маңызды талаптарына назар аударылды: әр бригадада көбірек адам, жеңілдеу жүк және тәуелсіз кәсіподақ. Бұл топтың бірқатар мүшелері Коммунистік партия мүшелері болғанымен, топ тұтастай алғанда партиядан тәуелсіз болды: ол Халықаралық теңізшілер одағын (ISU) әлсіз, ал Шығыс жағалаудағы Халықаралық портолықтар қауымдастығын (ILA) сыбайлас жемқор деп сынға алғанымен, MWIU-ді қабылдамады, керісінше, әр портта белсенділердің шағын топтарын құруға шақырды, бұл индустрияны кәсіподақтандыруға бағытталған баяу, сақтықпен жүзеге асырылатын қозғалыстың алғашқы қадамы болды. MWIU партия белсенділері Батыс жағалауындағы портолықтардың көпшілігі ILA-ға өткен кезде жойылып кетті. Консервативті ILA басшылығы президент Франклин Д. Рузвельт әкімшілігі құрған делдалдық кеңес арқылы жұмыс берушілермен әлсіз «джентльмендік келісімге» келгенде, Бриджес мүшелерді оны қабылдамауға жетектеді. Ереуілдегі негізгі мәселе – кәсіподақты мойындау болды: кәсіподақ жабық дүкен, бүкіл жағалау бойынша келісімшарт және кәсіподақ жұмысқа орналастыру орталығын талап етті. Жұмыс берушілер дауды төрелік етуге ұсынды, бірақ кез келген төрелік туралы келісімнің шарты ретінде кәсіподақтың ашық есік саясатына келісуін талап етті. Портолықтар төрелік ету ұсынысын қабылдамады.

Жерлеу рәсімі мен жалпы ереуіл

Келесі күні бірнеше мың ереуілші, отбасылары мен оларды қолдағандар "Қанды бейсенбіде" қаза болған Николас Бордоуз бен Говард Сперридің Маркет-стриттегі бір жарым шақырымнан астам жерге созылған жаназа шеруіне қатысты. Полиция оқиға орнында мүлдем болған жоқ. Бұл шеру Сан-Франциско тұрғындарына зор әсер етті, бұрын "ең радикалды жұмысшылардың шағын тобының болашақ арманы" болған жалпы ереуіл, енді практикалық және іске асырылатын мақсатқа айналды. Келесі бірнеше күнде Сан-Франциско аймағындағы көптеген кәсіподақтар жалпы ереуілге дауыс бергеннен кейін, 14 шілдеде Сан-Францисконың Еңбек кеңесі жалпы ереуіл жариялау туралы шешім қабылдады. Осы кезде "Тимстерлер" екі күннен бері жұмыстан бас тартып отырды. Сан-Франциско қаласының мэрі Анджело Росси төтенше жағдай режимін енгізді. Кейбір федералды шенеуніктер, әсіресе Еңбек министрі Фрэнсис Перкинс, күмәнмен қарады. Рузвельт кейінірек, Гавайиға бағытталған "Хьюстон" кемесімен келе жатқанда, кейбір адамдар оны "барлық туларымен және екі рет оқталған қаруларымен Сан-Франциско шығанағына бұрып, ереуілді тоқтатуға" шақырғанын еске алды. Рузвельт бұл ұсыныстан бас тартты. Жалпы ереуіл 16-сы күні басталды, оған шамамен 150 000 жұмысшы қатысты. 17-сі күні полиция 300-ден астам "радикалдарды, бүлдірушілерді және коммунистерді" қамауға алды, сондай-ақ ереуілмен байланысты ұйымдардың жиһаздарын және жабдықтарын жүйелі түрде қиратты. Сол күні Ұлттық қалпына келтіру басқармасының басшысы, генерал Хью С. Джонсон, UC Берклиде сөйлеген сөзінде жалпы ереуілді "үкіметке қауіп" деп айыптады. Ереуіл төрт күнге созылды. Бірінші күні кәсіподаққа мүше емес жүк көлік жүргізушілері қосылды, кинотеатрлар мен түнгі клубтар жабылды. Азық-түлік жеткізілімі ереуіл комитетінің рұқсатымен жалғасты, бірақ көптеген шағын бизнес жабылып, ереуілшілерді қолдау белгілерін іліп қойды. Портленд пен Сиэтлдегі кәсіподақтар да жалпы ереуіл бастайды деген хабарлар күшейді.

Шабуылдың аяқталуы

Жалпы ереуіл шақыру күтпеген нәтиже берді: ол жалпы ереуіл комитетіне, оның құрамы ұзақ мерзімдік деңізшілер ереуіл комитетіне қарағанда әлдеқайда аз белсенді болды, теңіз ереуілін тиімді басқару құқығын берді. Еңбек кеңесі жалпы ереуілді тоқтату туралы шешім қабылдағанда, сонымен бірге кәсіподақтар барлық даулы мәселелерді төрелік арқылы шешуге келісуді ұсынды. Ұлттық деңіз кемелері кеңесі жұмыс берушілердің төрелік ету туралы ұсынысын ереуілдегі деңізшілерге ұсынғанда, ол Вашингтон штатындағы Эверетттен басқа барлық порттарда мақұлданды. Бірақ бұл ереуілдегі теңізшілерді қиын жағдайға түсірді: жұмыс берушілер ISU-мен төрелікке барудан бас тартты, егер ол ереуілдегі флоттарда сайлауда жеңіске жетпесе. Барлық теңізшілер арасында ынтымақты уағыздаған және төрешілікті жеңілсіз көрген Бриджес деңізшілерден деңізшілердің дауысы үшін кешірім сұрады, ал ISU президенті оларды "финк кітаптарын" сақтап, өртеп жіберуге шақырды – олар компаниялық кәсіподаққа төленген жарнаның тізімдері еді. 1934 жылдың 17 шілдесінде Калифорния Ұлттық гвардиясы Джексон көшесінің екі басын Драммнан Фронтқа дейін автоматтармен қаруланған жүк көліктерімен жапты, бұл SFPD қорғауымен теңізшілердің өнеркәсіптік кәсіподағының штаб-пәтеріне және 84-ші Embarcadero-дағы ILA асханасына жасалған қарақшылық шабуылдарына көмектесу үшін жасалды. Содан кейін Үшінші және Төртінші көшелер арасындағы Хауард көшесіндегі Жұмысшылар мен бұрынғы әскерилер лигасының штаб-пәтеріне қарақшылық шабуыл жасалды, нәтижесінде 150 адам тұтқындалды және ғимараттар толығымен қиратылды. Жұмыс берушілер тобы, Өнеркәсіптік қауымдастық, полициямен бірге өз агенттерін жіберді. Бұдан әрі 1223 Fillmore көшесіндегі Жұмысшылардың ашық форумында және қала әкімдігіне қарама-қарсы орналасқан кітап дүкені мен Коммунистік партияның бас кеңсесі орналасқан Батыс жұмысшы ғимаратында қарақшылық шабуылдар жасалды, ол толығымен қиратылды. Сонымен қатар, 121 Haight Street жұмысшы мектебіне және Валенсия көшесінің 741 нөміріндегі Миссиялық жұмысшылар үйіне шабуыл жасалды. Полиция өкілі "бәлкім, коммунистер жарнама үшін өздері шабуылдарды ұйымдастырған шығар" деген пікір білдірді. Сол кездегі Ұлттық қалпына келтіру басқармасының басшысы генерал Хью Джонсон сөз сөйлеп, жауапты жұмысшы басшыларын "осы зиянды ықпалды өз қатарынан егеуқырлар сияқты қууға" шақырды. Америка азаматтық бостандықтар одағының адвокаты ұрланып, сақадалданды, ал Сан-Хоседе өзін-өзі қорғайтын топтар он үш радикалды ұстап алып, көршілес округтің шерифіне тапсырды, олар оларды басқа округке тасымалдады. Аламэда округінің Хейвард қаласында біреу мэрия ғимаратының алдына "Қызылдар сақ болыңдар" деген жазуы бар дарға асу тірегін орнатты. Пьемонт қаласында, барлық жағынан Оклендпен қоршалған жоғары тұрғын үйлерде, полиция бастығы бай кеме иелерінің үйлеріне шабуыл жасалатыны туралы хабарламаға дайындық жүргізді.

Салдары

Сан-Францискодағы ең беделді адамдардың бірі ереуілдің аяқталуын жұмыс берушілердің жеңісі деп есептесе, көптеген порт жұмысшілері мен теңізшілер олай ойламады. Жұмысқа оралған жұмысшылардың наразылығы мен жұмыс орындарындағы жағдайға байланысты спонтанды ереуілдер басталды, порт жұмысшілері мен жүк тасымалдаушылар олардың талаптарын қолдады. Жұмыс берушілер осы талаптардың көпшілігін қабылдады, бұл жұмысшыларға жұмыс берушілерден тым ауыр жүктерді жеңілдетуді талап етуге одан да көбірек сенімділік берді. Порт жұмысшілері басқа талаптарды да қоя бастады: айына 120 сағаттан астам жұмыс істегендерге айыппұл салды, бригада жетекшісіне "қара нәсілді бауырларға қарақалдық жасады" деп шағымданып, жұмыс берушілерді ереуілшілерді жұмыстан шығаруға мәжбүр етті. Басқа одақтар одан да әрі барып, Теңіз өрт сөндірушілері Hearst газетін сатып алған кез келген мүшесін жазалауды ұсынды. 1934 жылдың 12 қазанындағы төрелік шешім ILA-ның билігін бекітті. Шешім бойынша залды одақ пен жұмыс берушілердің өкілдерінен құралған комиссия басқарса да, одаққа диспетчерді таңдау құқығы берілді. Порт жұмысшілері жұмыс берушілер залдан жіберілген жұмысшыны жұмысқа алмаса, ереуілге шығуға дайын болғандықтан, ILA көп ұзамай кемежайдағы жұмысқа орналасуды бақылады. Жұмыс берушілер одақ жағалауды "советтендіруге" тырысып баққандықтарына наразылық білдірді. Жұмысшылар жұмыс берушілердің оларды арзан еңбекпен пайдаланып, қауіпсіз емес жағдайда жұмыс істеуге мәжбүр ететінін айтты. Одақ көп ұзамай "жедел ереуіл" тактикасын қолданып, жұмыс берушілерден қауіпсіз жұмыс жағдайлары мен жақсы жалақы сияқты көптеген жеңілдіктерді мәжбүрлеуге қол жеткізді. Сонымен қатар, төреші 1935 жылғы келісімге сәйкес, наразылық ереуілдерге тыйым салынғанын айтса да, одақ мүшелері басқа одақтардың пикет желісін кесіп өтуден бас тартты. Порт жұмысшілері одақ ұйымдастыруға тырысып жатқан одаққа қосылмаған қоймаларға арналған "қызған жүкті" де жүктеуден бас тартты. ISU-да жалдау залдарына қатысты одақтың өкілдерінің философиялық қарсылығына қарамастан, осындай билік болды. ISU бұл билікті ереуілшілерді өнеркәсіптен қуу үшін пайдаланды. Теңізшілер мен порт жұмысшілері одағы арасындағы қақтығыс келесі жылдары күшейді және күрделенді, өйткені Бриджес еңбек және саяси мәселелер бойынша Тынық мұхиты теңізшілері одағымен үздіксіз күресті, олардың көпшілігі екі жылдан кейін 1936 жылғы Тынық мұхиты жағалауы теңізшілерінің ереуілі кезінде көтерілді. ILA-ның Батыс жағалауы 1937 жылы Халықаралық одақтан бөлініп, кейіннен Халықаралық порт жұмысшілері және қоймашылар одағы болып өзгерді, одақтың қойма жұмысшыларын ұйымдастыруға бағытталған "ішкі жаққа қарай жорығынан" кейін Халықаралық порт және қойма одағы (ILWU) деп қайта аталды. Төрелік шешім порт жұмысшілерінің сағаттық еңбекақысын тоқсан бес центке дейін көтерді (1934 жылғы 0,95 доллар қазіргі доллармен шамамен <есептелген сомаға> тең), ереуіл кезінде талап етілген сағаттық доллардан сәл кем. Сонымен қатар, ол Батыс жағалауында қолданылатын келісімшартты да алды.

Мұра

ILWU "Қанды бейсенбіні" әр жылғы 5 шілдеде Батыс жағалауындағы барлық порттарды жауып, Ник Бордоуз, Говард Сперри және ереуіл кезінде полиция тарапынан қаза болған барлық басқа жұмысшыларды еске алу арқылы жалғастыруда. ILWU Италияның Эфиопияға басып кіруі, Испания азамат соғысына фашистік араласу, Оңтүстік Африканың апартеид жүйесі және Ирак соғысы сияқты мәселелерге қарсы саяси наразылықтар үшін жиі жұмысты тоқтатқан. "Қанды бейсенбі" атты деректі фильм ереуіл тарихын баяндап, бүкіл елдегі PBS телеарналарында көрсетілді және 2010 жылы "Ең үздік тарихи фильм" номинациясы бойынша Лос-Анджелес аймақтық "Эмми" сыйлығына ие болды.