Кіріспе

Англо-бур соғысы кезінде британдықтар Блумфонтейнды басып алғаннан кейін (1900 жылы 13 наурызда) Хайльброн Оранж еркін мемлекетінің тәуелсіз бур республикасының астанасы деп жарияланды. Блумфонтейннің құлауынан кейін бірнеше апта өткен соң Хайльброн да басып алынды, ал президент Стейн астананы солтүстік Фри-Стейттегі тағы бір қала – Фрэнкфортқа көшірді. 1900 жылы 18 мамырда Оранж еркін мемлекеті жеңіліске ұшырады, Ұлыбритания оны аннексиялап, «Оранж өзені колониясы» деп атады. Көптеген бур саясаткерлері бағынудан бас тартты. Хайльбронды қоршаған аймақ партизандық қызметке толы болды. Осы бурларды талқандау үшін британдық жоғарғы басшылығы партизандық армияны олардың азық-түлік көзінен бөліп алуға тырысты. Бур шаруалары қиратылды және Хайльброн сияқты концлагерьлер бур әйелдері, балалары және бур саясаткерлеріне көмек көрсеткен соғысқа қатыспаған жұмысшыларды орналастыру үшін салынды. Лагерьлер нашар жоспарланғандықтан, мыңдаған бур азаматтары аштықтан, аурулардан және суықтан қаза тапты. Қара халық та зардап шекті. Бүгінде Хайльброн концлагері жеке мектеп ретінде пайдаланылады. Қалалық зиратта лагерь құрбандарын еске алуға арналған ескерткіш орнатылған. Қаланың тарихының алғашқы жылдарында бірнеше еврей азаматтары қаланың дамуына маңызды үлес қосты. Сондықтан Хайльбронның көптеген көшелеріне белгілі еврей азаматтарының есімдері берілген. Ескі синагог «Риемланд мұражайы» деп аталған мұражайға айналдырылды.

Хайльброн теміржол вокзалы

Хайльброн темір жолы алғаш рет 1899 жылы төселді және Вольвехук байланысымен қосылады. Кейіннен бұл желі Петрус Стейн мен Линдлиге дейін созылды. Ескі құмтас ғимарат облыстық мұра нысаны болып табылады.

НГ шіркеуі

Гейлброн қауымы алғаш рет 1874 жылы құрылды, ол Кронстадтан бөлініп шықты. Голланд реформаторлық шіркеуінің құмтастан салынған ғимараты 1885 жылы пайдалануға берілді, ал іргетасы 1880 жылы президент Брэнд салды. Оның аумағында Англо-бур соғысында қаза болған Хайлброн қалалық тұрғындарына арналған ескерткіш орналасқан.

Вейльбах фермасының Леупорт

Англо-бур соғысы кезінде Хайльброн бірнеше күн бойы Азат Мемлекеттің астанасы болды. 1894 жылы үйлердің бірін шотланд құрылыс шебері Йохан Фредерик Вейльбах және оның әйелі Катарина Йоханна үшін салған. Англо-бур соғысы кезінде бұл үй көптеген басқа үйлер сияқты өртенбеді. Хайльброн қаласындағы қолбасшы полковник Дельзеаль Йоханның әйелі мен 12 баласы сол үйде тұрып жатқанын және оларға зиян келтірмеуді бұйырған. Уинстон Черчилль соғыс кезінде британдық офицерлердің базасы ретінде пайдаланылған Лиувпорт шаруашылығына сапар жасады. Шаруашылықтар провинциялық мұра нысандары болып табылады.

Ана мен бала ескерткіші

Ана мен бала ескерткіші 1899-1902 жылдар аралығында Англо-бур соғысы кезінде Хейлброн қаласындағы британдық концлагерінде қайтыс болған 787 бур әйелдері мен балаларының құрметіне орнатылған. Үлкен зират осы трагедияның қатты еске салғышы болып табылады.

Вехткоп майдан орындары, ескерткіш және мұражай

Вегкоп шайқасы Мзиликазидің Матебеле тайпасы мен Хендрик Потгитердің Вуртреккерлері арасында Хейлброн қаласының жанында өтті. 1836 жылдың 16 қазанында шамамен 6 000 Матебеле жауынгері Вехткоптағы Вуртреккерлердің лагеріне шабуыл жасады. Шайқас болды, нәтижесінде 430 Матебеле және екі Вуртреккер қаза тапты.

Риймланд мұражайы

Риемланд мұражайы ежелгі еврей синагогында орналасқан, ол өзінің тарихында қала тарихына еврейлердің әсерін көрсетеді. Мұражай Риемландтың алғашқы аңшыларының, сондай-ақ алғашқы жаяу шаруалар мен қоныс салушылардың тарихын айтады.

Гейлброн әдебиетте

Хайлброн доктор Леонард Лотзофтың өмірбаяндық "Сүт төгілді" кітабында айтылған.