Кіріспе

XIII ғасырдағы даниялық ғалым Мартин Дакиялық (Martinus Dacus, Martinus de Dacia, Morten Mogensen, шамамен 1240 – 10 тамыз 1304) – даниялық ғалым және теолог. Ол шамамен 1270 жылы жазылған «De Modis significandi» грамматика туралы маңызды трактаттың авторы.

Өмірбаян

Мортен Могенсен Ютландиядағы Рибе қаласында 1240 жылдардың соңында немесе 1250 жылдардың басында дүниеге келген. Могенсен Парижде теология докторы дәрежесін алды, сондай-ақ Magister artium және Magister theologiae дәрежелерін иеленді. 1290 жылдардан бастап ол Рибе епархиясындағы Рибе соборының каноны, Шлезвиг провинциясының басшысы және Лундтың каноны қызметтерін атқарды. Шлезвигте Могенсен Сивертманрип приходында пасторлық қызмет орнатып, басқарды. Могенсен 1288 жылы Дания королі Эрик VI Менведтің (1286 – 1319 жылдар аралығында билік еткен) корольдік канцлері болып тағайындалды. Лунд архиепискобы Йенс Гранд пен король Эрик VI Менвед арасындағы дау кезінде Могенсен корольдің Папа Бонифаций VIII-ге жақындасуын ұйымдастырды, нәтижесінде 1302 жылы дау шешілді. 1302 жылы ол Париждегі Нотр-Дам соборының капелласына сыйлық берді. 1303 жылы Роскилде соборында алтарь салғызды. Могенсен 1304 жылы Парижде қайтыс болды және Нотр-Дам соборында жерленді.

Атауы

Мортен Могенсен есімінің ортағасырлық латын тілінде Мартинус де Дакия деп берілуінің себебі, орта ғасырларда Дакияның бүкіл Солтүстік аймақты қамтитын бұрынғы діни провинция болғандығында. Бұл атау Дания және Швеция деген жер-атауларының қосындысы, яғни Дания мен Швецияның ортағасырлық латын тіліндегі атаулары.

Басқа дереккөздер

Мартини де Дация Операсы (1961) Генрих Рус редакциясымен Corpus Philosophorum Danicorum Medii Aevi (Копенгаген: G.E.C. Gad) жинағында.