Кіріспе

Құс түрі

Жақана (Jacana jacana) – Жаканидтер тұқымдасына жататын, Анд тауларының шығысында Оңтүстік Американың көп бөлігінде, сондай-ақ Панаманың батысында және Тринидадта кездесетін су құсы. Бұл Жаканидтер тұқымдасының осы деңгейде кең таралған жалғыз түрі. Жақаналардың ұзын саусақтары мен тырнақтары су өсімдіктерінің арасымен жүруге көмектеседі. Жақаналардың көптеген түрлері сияқты, анасы атасынан ірілеу болады және бір уақытта 4-5 атадан тұратын гарем құрайды.

Этимология

"Жакана" сөзі тупи тіліндегі ñaha'nã сөзінен шыққан, ол "өте дауысты құс" деген мағынаны білдіреді.

Өсіру

Жакана төрт қара дақты қоңыр жұмыртқасын суда жүзетін ұяға салады. Еркек, басқа жаканалар мен фаларопалар сияқты, шайқаушылар тұқымдасының кейбір өкілдері сияқты, жұмыртқаны күтуге жауапты, әр қанатының астында және кеудесінде екі жұмыртқадан ұстайды. Аналықтары көп күйеулі болады және төртке дейін күйеуінің ұяларын қорғауға көмектеседі.

Сипаттама

Бұл көзге шалынатын және оңай танылатын құстар. Олар ұзын, бірақ аналықтары аталықтарынан ірілеу. Ересектердің арқасы мен қанат жапқыштары қоңыр, ал денесінің қалған бөлігі көбінесе қара. Ұшқанда жасыл сары түсті қауырсындары анық көрінеді. Сондай-ақ, қанаттарының алдыңғы жиегінде сары сүйекті тікендер байқалады, ол өзін және балаларын қорғану үшін пайдалана алады. Сары мүңкісі қызыл басты еске түсіретін қызыл қалқанға дейін созылады және қызыл етті жұмсақ бөлігі бар, ал аяқтары мен өте ұзын саусақтары күлгіштей сұр түсті. Жас құстардың бастапқыда толығымен ақ ішкі жағы болады және оларды әрқашан қауырсындарындағы ақ түс арқылы тануға болады.

Таксономия

Жалпы алты түршесі бар, олардың ішінде ең көп тараған түрі – J. j. jacana. Басқа бірнеше түршелер ұқсас, бірақ Батыс Панама мен Солтүстік Колумбияда кездесетін J. j. hypomelaena түршесінің барлық қызыл қоңыр реңі қарамен алмастырылған, ал Батыс Эквадордағы J. j. scapularis түршесінің қызыл қоңыр иықтарында қара қауырсындары бар, ал сыртқы қанат қауырсындары ақ.

Кіші түрлер

J. j. hypomelaena (Gray, 1846): Батыс-орталық Панамадан Солтүстік Колумбияға дейін
J. j. melanopygia (Sclater, 1857): Батыс Колумбиядан Батыс Венесуэлаға дейін
J. j. intermedia (Sclater, 1857): Солтүстік және Орталық Венесуэла
J. j. jacana (Linnaeus, 1766): Тринидад, Оңтүстік Колумбия және Оңтүстік Венесуэла, Гвиана арқылы оңтүстікке қарай, Шығыс Боливия, Солтүстік Аргентина және Уругвай
J. j. scapularis (Chapman, 1922): Батыс Эквадор және Солтүстік-батыс Перу
J. j. peruviana (Zimmer, 1930): Солтүстік-шығыс Перу және Солтүстік Бразилия
Бұл түр әртүрлі шулы дірілдеу үнділерін шығарады.

Диета

Жакананың тағамы - жәндіктер (мысалы, қоңыздар, шегірткелер және шыңғырлауықтар), басқа омыртқасыздар (мысалы, кенелер мен моллюскалар), шағын балықтар, суда қалқып жүзетін өсімдіктерден немесе су бетінен терілген тамырлар мен тұқымдар.