Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үнді мұхитындағы цунамилер туралы ескерту жүйесі Үнді мұхитының жағалауындағы елдердің халқына жақындап келе жатқан цунамилер туралы ескерту беру мақсатымен құрылды. Бұл цунами ескерту жүйесі 2000 жылдардың ортасынан бері қолданылып келеді.
The Indian Ocean Tsunami Warning System was set up to provide warning to inhabitants of nations bordering the Indian Ocean of approaching tsunamis. The tsunami warning system has been in use since the mid 2000s.
Өмірбаян
2004 жылы Үнді мұхитында болған жер сілкінісі және одан туындаған цунами Үнді мұхитында ескерту жүйесін құруға себеп болды. Бұл апат салдарынан шамамен 250 000 адам қаза тапты немесе хабарсыз жоғалып кетті. Көптеген сарапшылар тиімді ескерту жүйесі болғанда апаттың салдарын азайтуға болар еді деп санайды. Мысалы, Тынық мұхитында табыспен жұмыс істейтін, Гавайиде орналасқан Тынық мұхиты цунамилерін ескерту орталығы бар. Егер адамдар алдағы қауіп туралы білгенде, кейбір аймақтарда қауіпсіз жерге үлгеруге жеткілікті уақыт болар еді. Цунамидің зиянын тиімді түрде азайтудың жалғыз жолы – ерте ескерту жүйесі. Теңіз қоршаулары сияқты басқа шаралар толқындардың тек бір бөлігіне ғана тиімді, ал ескерту жүйесі жағалаудан белгілі бір қашықтықта пайда болған барлық толқындарға қарсы қызмет етеді.
A warning system for the Indian Ocean was prompted by the 2004 Indian Ocean earthquake and resulting tsunami, which left approximately 250,000 people dead or missing. Many analysts claimed that the disaster would have been mitigated if there had been an effective warning system in place, citing the well established Hawaii based Pacific Tsunami Warning Center, which operates in the Pacific Ocean. People in some areas would have had more than adequate time to seek safety if they were aware of the impending catastrophe. The only way to effectively mitigate the impact of a tsunami is through an early warning system. Other methods such as sea walls only work for a percentage of waves, but a warning system is effective for all waves originating outside a minimum distance from the coastline.
Құрылыс
Үнді мұхиты цунамилері туралы ескерту жүйесі 2005 жылдың қаңтар айында Жапонияның Кобе қаласында өткен Біріккен Ұлттар Ұйымының конференциясында Халықаралық ерте ескерту бағдарламасына жасалған алғашқы қадам ретінде келісілді. Nanometrlolics (Оттава, Канада) және RESULTS Marine Private Limited (Үндістан) компаниялары 17 сейсмикалық VSAT станциясын және екі орталық тіркеу станциясын жеткізіп, сәтті орнатты. Бұл станциялар сейсмикалық оқиғалар туралы ескертуді SMS және электрондық пошта арқылы ғалымдарға екі минут ішінде автоматты түрде жіберуге мүмкіндік береді. ЮНЕСКО-ның басшылығымен жүйе 2006 жылдың маусым айының соңында қолданысқа енгізілді. Жүйеге 25 сейсмографиялық станция кіреді, олар 26 ұлттық цунами ақпарат орталығына ақпарат жібереді, сондай-ақ алты терең теңіз цунами бағалау және есеп беру (DART) буйы бар. Дегенмен, ЮНЕСКО жүйені тиімді ету үшін үкіметтер арасындағы одан әрі үйлестіру және орталықтардан қауіп төндіретін азаматтарға ақпарат жеткізу әдістері қажет екенін ескертті. Сенсорлық деректерді Гавайдағы АҚШ Тынық мұхиты цунамилері туралы ескерту орталығы және Жапония метеорологиялық агенттігі өңдейді, ал ескертулер қауіп төнген елдерге жіберіледі және халыққа қолжетімді болады. Ұлттық үкіметтер азаматтарды түрлі тәсілдермен ескертеді, оның ішінде ұялы желі арқылы хабар тарату, SMS хабарламалар, радио және теледидар хабарлары, арнайы платформалар мен мешіттердегі дыбыс күшейткіштері, сондай-ақ дыбыс күшейткіштері бар полиция көліктерінен дабыл беру арқылы.
The Indian Ocean Tsunami Warning System was agreed to in a United Nations conference held in January 2005 in Kobe, Japan as an initial step towards an International Early Warning Programme. Nanometrlolics (Ottawa, Canada) and RESULTS Marine Private Limited, India, delivered and successfully installed 17 Seismic VSAT stations with two Central Recording Station to provide the seismic event alert to the scientists through SMS and e mail automatically within two minutes. The system became active in late June 2006 following the leadership of UNESCO. It consists of 25 seismographic stations relaying information to 26 national tsunami information centers, as well as six Deep ocean Assessment and Reporting of Tsunami (DART) buoys. However, UNESCO warned that further coordination between governments and methods of relaying information from the centers to the civilians at risk are required to make the system effective. Sensor data is processed by the U. S. Pacific Tsunami Warning Center in Hawaii and the Japan Meteorological Agency, and alerts are forwarded to threatened countries and also made available to the general public. National governments warn citizens through a variety of means, including Cell Broadcast messages, SMS messages, radio and television broadcasts, sirens from dedicated platforms and mosque loudspeakers, and police vehicles with loudspeakers.
Төтенше жағдайлар кезіндегі қызмет көрсету
2006 жылғы Пангандаран жер сілкінісі мен цунами кезінде жүйе әлі іске қосылмаған еді. Индонезия үкіметі ескерту орталықтарынан цунами туралы ескертулер алды, бірақ азаматтарына ескертуді жеткізуге қабілетті жүйесі болмады. Жер сілкінісінен кейін кем дегенде 23 000 адам цунамиден қорқу себебімен немесе үйлері қирағандықтан жағалаудан эвакуацияланды. Бірақ, толқындардың биіктігіне қарамастан, шамамен 700 адам қаза тауып, 9000 адам жарақат алды. 2012 жылғы Үнді мұхитындағы оқиғалар кезінде жүйе Андаман және Никобар аралдарындағы тұрғындарды сегіз минут ішінде ескертті. Ачехтегі кейбір цунами ескерту дабылы жер сілкінісіне жақын болған электр желісінің істен шығуына байланысты 20 минутқа кешікті, ал Банда Ачехтегі эвакуациялық жолдар көлікпен тығырылды. Жүйеде жанартаудың атқылауынан туындайтын цунамилерді болжау мүмкіндігі болмады. 2018 жылғы Сунда бұғазындағы цунамиден кейін Индонезия үкіметі осы кемшілікті жою үшін теңіз деңгейін өлшейтін сенсорларды орнатты.
The system was not yet operational during the 2006 Pangandaran earthquake and tsunami. The Indonesian government did receive tsunami warnings from the warning centers but did not have a system to relay the alert to its citizens. At least 23,000 people did evacuate the coast after the quake, either fearing a tsunami or because their homes had been destroyed. Waves as high as still resulted in about 700 fatalities and 9,000 injuries. In the 2012 Indian Ocean sequence, the system alerted the Indian islands on Andaman and Nicobar within eight minutes. Some tsunami warning sirens in Aceh were delayed by about 20 minutes due to failure of the electrical grid caused by the proximity of the earthquake, and evacuation routes in Banda Aceh were jammed with traffic. The system had no means to predict tsunamis from volcanic eruptions. After the 2018 Sunda Strait tsunami, the Indonesian government installed sea level sensors to fill this gap.