Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Companion (полякша: towarzysz, көпше: towarzysze) – 16 ғасырдан бастап 1795 жылы құлағанға дейін Польша-Литва одағының әскеріндегі кіші әскери шенді атты әскер немесе жаяу әскер офицері.
Companion (Polish: towarzysz , plural: towarzysze) was a junior cavalry officer or knight officer in the army of the Polish–Lithuanian Commonwealth from the 16th century until its demise in 1795.
Атауы
XX ғасырда towarzysz орыс тіліндегі товарищ (tovarishch, "жолдас") сөзімен бірдей мағынаны алды, әскери мағынасы қолданыстан мүлдем кетіп қалды. "Мырза" (pan) сияқты мәдени тіркестерді пайдалануға қарсылық болды, ал коммунистік режим towarzysz ("жолдас") немесе obywatel ("азамат") сөздерін қолдануға ынталандырды.
During the 20th century, towarzysz assumed the same meaning as the Russian товарищ (tovarishch, "comrade"), with the military meaning fading in use. Use of cultural expressions such as pan ("sir") was frowned upon and the communist regime encouraged use of towarzysz ("companion") or obywatel ("citizen").
Польша-Литва одақтастығы
Польша-Литва одақтастығының әскери қызметінде (1775 жылғы реформаларға дейін) серік әдетте 5 жылдан кем уақыт әскерде қызмет еткен, атты әскерде атпен жүретін, өзінің ат үстіндегі серіктерімен (ат әскері) және еркін қызметшілерімен (гусарлар, казактар – қарулы серік, Пятигорцы, Гайдуктар) немесе бірде-бір серігімен және өте аз еркін қызметшілерімен (жеңіл ат әскері, мысалы, валахиялық, Лисовчиктер, Литва татарлары) жасақтар/компаниялар болып ұйымдастырылған. Оның жалақысы қызмет еткен ат әскері түріне байланысты болды, гусарлар, казактар – қарулы серіктер жасақтарында болды ма, жоқ па. Ол әдетте командирі, ротамейстер (ротмистр) және мемлекетпен жасасқан әскери келісімшарты бойынша белгіленген "серіктері" (почет) құрамында 1 мен 4 аралығында адамдарды (почтовы немесе пахоликтер) өзімен бірге әкелген. Ол оларды қару-жарақпен, азық-түлікпен қамтамасыз етіп, аттар мен қару-жараққа күтім жасау, жем-шөп табу, лагерь құру және жабдықты жөндеу үшін жауапкершілік алған. Жеңіл ат әскерінде серік әдетте өте кішкентай серіктер тобымен шайқасқан. Олар ат әскерінің шығу тегіне байланысты ерекшеленді, ауыр ат әскеріне – (Қанатты гусарлардың гусар серігі), орташа ат әскері жасағына – казак серігі (1648 жылдан кейін атауы өзгерді – қарулы серік), жеңіл ат әскері жасағына – жеңіл серік және т.б. қосылған-қосылмағанына қарай. Ең бай және беделді серіктер Қанатты гусар жасақтарынан шыққандар еді, бірақ олардың шығындары ең жоғары болды және 17 ғасырдың аяғына қарай арта түсті.
In the military of the Polish–Lithuanian Commonwealth, (until the 1775 AD reforms) companion was usually a noble who served in the Army for a period of time, usually less than 5 years, as a horseman with his mounted retainers (cavalry) and free servants (hussars, cossack – Armoured companion, Petyhorcy, Hajduk), or with none or one retainer and very few free servants (light cavalry e. g. Wallachian, Lisowczyks, Lithuanian Tatars), organized into banners/companies. His pay was relative to the type of cavalry unit he served, whether in (hussars, cossack – armoured companion), banners. He usually brought between 1 and 4 men (pocztowy or pacholiks) with him in his "retinue" (poczet) prescribed by his current military contract with his commander, the rotameister (rotmistrz), and the state. He armed, provisioned and commanded his retainers, and his free servants, that provided care for horses and weapons, forage, set up camp and mended equipment. In the light cavalry, a towarzysz usually fought with a very small poczet. They were differentiated based on their horse unit origin, depending on whether they joined a heavy cavalry unit – (Towarzysz husarski of the Winged hussars), a medium cavalry banner – towarzysz kozacki (name change after 1648 AD – Armoured companion), a light cavalry banner – towarzysz lekkiego znaku etc. The richest and most prestigious were towarzysze that came from the winged hussar banners, but their own expenses' burden was the most excessive and grew as the 17th century progressed.
1775 жылдан бастап
1775 жылғы реформалардан кейін поляк-литвалық жеңіл атты әскерін жаңғыртқан towarzysz көбінесе найзагер болып, Ұлттық атты әскердегі ең кіші бөлімше – Pulk Jazdy Przedniej немесе Ұлтастың басқа да түрлі гвардиялық атты әскер полктерінің басшысы еді.
After 1775 reforms that modernized Polish Lithuanian cavalry towarzysz was usually a lancer and head of the smallest unit in the National Cavalry, Pulk Jazdy Przedniej or other various guard cavalry regiments of the Commonwealth.
Габсбургтер империясы
Габсбург империясында Польша-Литваның екінші бөлінісінен кейін 1781 жылы Towarzysz pocztowy бөлімшесінің ұйымдасқан құрылымын сақтай отырып, Galizische Adelige Leibgarde [de] деген атпен поляк үлгісіндегі кавалериялық полк құрылды.
In the Habsburg Empire, after the Second Partition of Poland–Lithuania, in 1781 a Polish style cavalry regiment under the name Galizische Adelige Leibgarde [de] was organized, preserving the Towarzysz pocztowy unit organization.
Ресей империясы
Ресейде, Польша-Литваның үшінші бөлінісінен кейін 1797 жылы екі поляк негізді кавалериялық полк құрылды: Коннопольский полкі және Литва атты татарлар полкі, олар towarzysz pocztowy ұйымының үлгісімен ұйымдастырылды.
In Russia, after the Third Partition of Poland–Lithuania in 1797, two Polish based cavalry regiments were organized: Konnopolski Regiment and Lithuanian Horse Tatar Regiment [ru] along the lines of towarzysz pocztowy organization.
Пруссия патшалығы
Пруссияның Фридрих Вильгельм II және Фридрих Вильгельм III басқаратын Пруссия армиясында, поляктар, литвалықтар және татарлардың Пруссия жерлеріндегі "товарыш" атты әскері үлгісінде ұйымдастырылған бірнеше атты әскері полктері болды, соның ішінде 1799 жылы құрылған "Товарыш" полкі аталды. Полк "товарыш" және оларға қарасты адамдар құрылымын, сондай-ақ поляк уландарының найзасын негізгі қару ретінде сақтап келді, бірақ бұл полк 1806 жылғы Пруссияның күйреуінен аман қалмады, көптеген әскерлері аттары мен қаруларымен бірге Варшава Герцогтығының армиясына қосылды. Дегенмен, басқа поляк негізіндегі полктер 1807 жылы улан полктеріне айналдырылып, Пруссияның соңына дейін Пруссия улан полктерінің негізін құрады.
In the Prussian army under Frederick William II of Prussia and Frederick William III of Prussia, there were several cavalry regiments organized along the lines of towarzysz cavalry from the Polish, Lithuanians and Tatars in Prussian lands, with one cavalry regiment being called Towarzysz Regiment [de], organized in 1799. The regiment retained towarzysz and retainers structure and a Polish uhlan lance as the primary weapon, but this regiment did not survive Prussian collapse of 1806, where most men went into the army of the Duchy of Warsaw along with their horses and weapons. However other Polish based regiments were converted to Uhlan regiments in 1807 and formed the basis for Prussian uhlan regiments until the end of Prussia.