Кіріспе

Шаттисгарх – музыка мен би дәстүрі дамыған, тайпалық мәдениеті күшті үнді мемлекеті. Шаттисгарх штаты көне тайпалық тарихынан бастау алған, халық музыкасының терең тамырларымен әйгілі.

Тарих

Географиялық тұрғыдан Үндістанның орталығында орналасқан Чхаттисгархтың үнді халық музыкасының бай және тарихи мәдениеті бар. Бұл музыка қаланың мұрасымен тығыз байланысты және тиісті билермен өте тығыз байланыста. Чхаттисгарх музыкасының тарихы халықтың үштен бірін құрайтын тайпалық тұрғындармен байланысты. Бұл тайпалардың ішінде Камар, Канвер, Гонд, Бирхи, Байга, Пандо, Уранв, Корва, Халба және Бинжвар бар. Олардың әрқайсысы Чхаттисгархтың тарихы мен халқының маңызды бөлігін құрайды. Чхаттисгарх музыкасының тарихы бойында бидің рөлі өте маңызды болған. Бұл себебі музыка, әсіресе халық музыкасы, Чхаттисгархтың мұрасында діни және рәсімдік мағынаға ие болған. Чхаттисгархтағы халық билері құдайларға құлшылық ету түрі ретінде орындалады және маусымдардың ауысуын белгілейді. Бұл дәстүрдің тамыры тереңде жатыр. Чхаттисгарх штаты Үндістандағы тайпалық қауымдастықтардың ең ерте пайда болған жерлерінің бірі болып саналады, оның тарихы Бастерде 10 000 жыл бұрын басталған. Әрбір қауымның өзіне тән мәдениеті, рәсімдері, дәстүрлері мен әдет-ғұрыптары бар, сондықтан Чхаттисгархтың әртүрлі аймақтарында музыканың сан алуан түрлері кездеседі. Чхаттисгарх музыкасының тарихы соншалықты ұзақ болғандықтан, оның түпнұсқа авторларын және лириктерін анықтау өте қиын. Керісінше, уақыт өте келе ән салу және ауызша хабар тарату арқылы осы өлеңдердің сақталып қалуына мүмкіндік болды.

Әдебиет және мәдени маңызы

Үндістандағы музыканың терең мәдени маңызы, оның табиғатпен байланысынан және табиғатта қалыптасуынан туындайды. Чхаттисгар штатының негізгі философиясы – табиғатты барлық адамзат қоғамының өмірлік аспектісі ретінде бағалау, ол барлық қауымдастықтардың өмір сүруі мен дамуы үшін маңызды. Чхаттисгар халық мұрасында табиғат адамзаттың табиғатқа тәуелділігінің біздің одан ажырамас байланысымыздың белгісі деген жалпы сенім арқылы көрінеді. Бұдан әрі, әлемдегі барлық тайпалар, қоғамдар мен ұлттар арасындағы бірлік және байланыс тұжырымы табиғатты байланыс символы ретінде бейнелеу арқылы күшейеді. Бұл мұра Чхаттисгарда халық мәдениеті деп белгілі. Табиғатпен тығыз байланыстың арқасында Чхаттисгардың халық әндері адамдардың ішкі сезімдерін және эмоцияларын оятуға тырысады. Бұл әндердегі басты эмоция – адамдардың кез келген шектеулерден немесе қиындықтардан құтылу сезімі. Осылайша, музыка – Чхаттисгардың мәдени мұрасының маңызды бөлігі, және ол осы еркіндікке жету құралы ретінде қарастырылады. Чхаттисгардағы музыканың мәдени маңызы ауызша тарату арқылы сақталған және уақыт өте келе бізге жеткен көптеген танымал әндерде көрінеді. Бұл әндер халық мұрасында (мысалы, Махабхарата сияқты эпикалық оқиғаларды қайта айтуда) немесе салтанатты шараларда (неке және маусымдардың алмасуы сияқты маңызды оқиғаларда) қолданылады, сондай-ақ үлкен эмоцияларды (өлім, бостандық, үміт) бейнелейді. Көптеген халық әндері орындалу уақытын маусым мен ауа райына байланысты анықтайды. Мысалы, Саунахи әні жаңбырлы және ылғалды маусымда орындалса, Барамаси әні 12 ай бойы, ал Фаг әні Басант әнінің бір бөлігі ретінде орындалады.