Кіріспе

Түрік-американдық математик

Халил Мете Сонер – Анкарада туған түрік-американдық математик. Сонердің қазіргі зерттеу салалары – сызықтық емес дербес дифференциалдық теңдеулер, Гинцбург-Ландау типті жүйелердің асимптотикалық талдауы, тұтқырлық шешімдері және математикалық қаржы.

Білім

Анкара ғылым орта мектебін бітіргеннен кейін, ол университеттік білімін Анкарадағы Таяу Шығыс техникалық университетінде бастады, кейін 1977 жылы Стамбулдағы Боғазичи университетіне ауысты. 1981 жылы ол математика және электр инженериясы бойынша бакалавр дәрежесін бірдей алып, екеуі де бірінші орында болды. Сонер кейін АҚШ-тың Род-Айленд штатындағы Провиденс қаласындағы Браун университетінде ғылыми стипендия бойынша оқыды, онда ол қолданбалы математикадан ғылым магистрі (1983) және доктор (1986) дәрежелерін алды.

Мансап

1985 жылы Сонер Миннеаполистегі Математика және қолданбалы ғылымдар институтында ғылыми қызметкер болды, ал 1986-1998 жылдары Питтсбургтегі Карнеги Меллон университетінің математика ғылымдары кафедрасында доцент, сосын профессор қызметін атқарды. 1997-1998 жылдары ол Стамбұл қаласындағы Феза Гюрсей негізгі ғылымдар институтында ғылыми қызметкер және Стамбұл қаласындағы Боғазичи университеті мен Париж қаласындағы Париж университетінде математика бойынша қонақ профессор болды. 1998 жылдан бастап екі жыл бойы Сонер Принстон университетінің Операциялық зерттеулер және қаржылық инженерия кафедрасында «Пол М. Уайтс `55» қаржы және инженерлік ғылымдарының профессоры болды. Содан кейін ол Коч университетіне ауысып, 2007 жылдың қыркүйегіне дейін Әкімшілік ғылымдар және экономика колледжінің деканы болып қызмет етті. 2007 жылдан 2009 жылға дейін Сабаңжы университетінде қаржы профессоры болды. 2009 жылдан 2019 жылға дейін ол Цюрихтегі ЭТХ-да қаржы математикасының профессоры болды. Қазіргі уақытта ол Принстон қаласында. Сонер Венделл Флемингпен бірлесіп, тұтқырлық шешімдері және стохастикалық басқару тақырыбында «Бақыланатын Марков процестері және тұтқырлық шешімдері» (Springer Verlag) атты кітап жазды, ол 1993 жылы жарық көрді. 2004 жылы Thomson Science оны математика саласындағы ең көп сілтемеленген зерттеушілердің қатарында көрсетті. Ол сызықтық емес бөлшектік дифференциалдық теңдеулер, тұтқырлық шешімдері, стохастикалық оңтайлы басқару және математикалық қаржы салаларында мақалалар жазды немесе бірлесіп жазды.

Марапаттар

Ол 2002 жылы TÜBITAK TWAS ғылыми сыйлығын алды, 2009 жылы ERC Advanced Investigators Grant грантын, 2014 жылы Александр фон Гумбольдт қорының зерттеу сыйлығын алды және 2015 жылы SIAM мүшесі болып сайланды.

Жеке өмір

Оның Мехмет Әли деген ұлы бар.