Кіріспе

Сүтқоректілер түрі

Қаңғыбас шымтезек (Sorex vagrans), сондай-ақ, саяхалайтын шымтезек деп те аталады, Солтүстік Америкаға тән орташа өлшемді шымтезек. Бұрын тау шымтезегі мен Оризаба ұзынқұйрықты шымтезегі бір түрге жатады деп есептелген.

Сипаттама

Қаңғыбас шымшықтар көбінесе ақ немесе сұр түсті құрсақтары бар қызыл-қоңыр түсті болады, бірақ жағалаудағы популяциялары әлдеқайда қараңғырақ болуы мүмкін, тіпті денесінің жоғарғы бөлігі қара түсті болуы да мүмкін. Олардың ұзын құйрығы бар, оның астыңғы жағы кейде, әсіресе жас жануарларда, ашық түсті болады. Олар сол аймақта кездесетін басқа шымшықтарға ұқсас болғанымен, тау шымшығынан кішірек өлшемімен, қысқа құйрығымен және артқы аяқтарындағы сүргіш жастықшаларының аз санымен ерекшеленеді. Оны Троубридж шымшығынан бас сүйегі пішінінің ең ұсақ ерекшеліктері арқылы анықтауға болады, бірақ соңғы түрінің ересектерінде құйрығының астыңғы жағы көбірек айқын болады. Қыс айларында оның жүні қара қоңыр түске енеді, қыста тірідей қатып қалғанына ешқандай дәлел жоқ.

Мінез-құлық

Қаңғыбас құрттар негізінен құрттар, өрмекшілер, жәндіктер және басқа да ұсақ омыртқасыз жануарлармен қоректенеді, бірақ сонымен қатар кейбір өсімдік материалдарын да жейді. Жоғары метаболизм деңгейіне байланысты, олар өз дене салмағынан 160%-дан астам тамақ күн сайын жейтіні хабарланған. Олардың басты жауы – сұлулар, тіпті қарақұмырсқалар да. Олар көбінесе тышқандар жасаған жолдарды пайдаланады.

Көбею

Қаңғыбас шыршылар негізінен сәуір мен маусым аралығында көбейеді, бірақ туу ақпан айында да, қыркүйек айында да болуы мүмкін. Жүктілік мерзімі жиырма күнге созылады, нәтижесінде 2-ден 8-ге дейін балапандар туады. Ана шыршы бір жылда үш ретке дейін тууы мүмкін. Балапандар түксіз және көзі жоқ күйінде туады, салмағы өте аз. Олар өмірінің алғашқы апталарында тез өседі, екі аптада жүні дами бастайды, үш аптада көздерін ашады және туғаннан кейін 16-25 күн аралығында ана сүтінен айырылады. Қаңғыбас шыршының орташа өмір сүру ұзақтығы алты айдан аспайды деп есептеледі. Дегенмен, олар одан да ұзақ өмір сүре алады; көптегендері он жеті айдан астам өмір сүрсе, кейбіреулері екінші қыстың қылышынан аман өтіп, екі жасқа жетеді.