Кіріспе
Фламанд суретшісі Жоррис Хофнагель немесе Георг Хофнагель (1542 жылы Антверпенде дүниеге келген, 1601 жылғы 24 шілдеде Венада қайтыс болған) – фламанд суретшісі, гравюрашы, миниатюра шебері, суретші және саудагер. Ол табиғат тарихына қатысты иллюстрациялар, топографиялық көріністер, жарықтандырулар және мифологиялық туындылармен танымал. Ол қолжазбаларды жарықпен бояудың соңғы шеберлерінің бірі болды және топографиялық сурет өнерінің дамуына зор үлес қосты. Оның қолжазбалардағы жарықтандырулары мен әшекейлік дизайндары 16-шы ғасырдың соңында Солтүстік Еуропада гүлдерден жасалған натюрморт жанрының дербес жанр ретінде қалыптасуына маңызды рөл атқарды. Оның ботаникалық және жануарлар суреттеріндегі дерлік ғылыми дәлдік кейінгі Нидерланд суретшілерінің ұрпақтарына үлгі болды. Осы табиғатты зерттеу арқылы ол табиғат тарихының дамуына да үлес қосты, осылайша протоғылыми зерттеулердің негізін салушы болды.
Joris Hoefnagel or Georg Hoefnagel (1542, in Antwerp – 24 July 1601, in Vienna) was a Flemish painter, printmaker, miniaturist, draftsman and merchant. He is noted for his illustrations of natural history subjects, topographical views, illuminations and mythological works. He was one of the last manuscript illuminators and made a major contribution to the development of topographical drawing. His manuscript illuminations and ornamental designs played an important role in the emergence of floral still life painting as an independent genre in northern Europe at the end of the 16th century. The almost scientific naturalism of his botanical and animal drawings served as a model for a later generation of Netherlandish artists. Through these nature studies he also contributed to the development of natural history and he was thus a founder of proto scientific inquiry.
Алғашқы жылдар
Йорис Хофнагель – алмаз және сәнді заттар, мысалы, гобелендер сатушы Якоб Хофнагель мен оның әйелі Элизабет Везелердің, Антверпен монета соғу шебері Йорис Везелердің қызы болған. Әкесі оның отбасылық бизнесті жалғастыруын қалағандықтан, ол жан-жақты гуманистік білім алды. Ол ана тілі голланд тілінен өзге бірнеше тілде сөйлей білді, өлең жаза және түрлі музыкалық аспаптарда ойнай білді. Хофнагель өзінің бір туындысында өзін суретші ретінде өздігінен үйреткенін айтқан. Алайда, ерте фламанд биографы Карел ван Мандердің сөзіне сүйенсек, ол алғашқы сурет сабақтарын Ханс Болдан 1570-1576 жылдар аралығында, Антверпенді тастап кеткенге дейін алған. Ханс Болмен оның оқушылығы туралы құжаттар жоқ. Ханс Бол, болжам бойынша, Хофнагельді миниатюралық сурет салумен таныстырған.
Саяхат
Ол 1560 жылдан 1562 жылға дейін Францияда өмір сүрді, онда Бурж және Орлеан университеттерінде білім алды. Осы жерде ол, әдетте, алғашқы ландшафттық суреттерін салған болуы мүмкін. 1563 жылы діни қозғалыстарға байланысты Францияны тастап, Антверпенге қайтып келді. Содан кейін көп ұзамай Испанияға кетіп, 1563 жылдан 1567 жылға дейін онда тұрып, отбасылық істермен айналысты. Ол Испаниядағы әртүрлі орындардың эскиздерін жасады және Испанияның негізгі колониялық сауда порты – Севильяға ерекше қызығушылық танытты, онда ол көптеген экзотикалық жануарлар мен өсімдіктерді көруге мүмкіндік алды. 1567 жылы Антверпенге оралды, бірақ арасында туған қаласына қызметтік мәселелермен барған болуы мүмкін. 1568 жылы Англияға сапар шекті және бірнеше ай Лондонда тұрып, басқа фламанд бизнесмендерімен достық қарым-қатынас орнатты.
Жер аудару
1576 жылы Сегіз жылдық соғыс кезінде испан әскерлері Антверпенді тонағанда, отбасының көптеген мүліктері қарақшылыққа ұшырады, содан кейін Йорис Хофнагель туған қаласын тастап кетті. 1577 жылы ол досы, картограф Абрахам Ортелиуспен бірге Рейн арқылы Франкфурт, Аугсбург және Мюнхен қалаларына, содан кейін Венеция мен Римге сапар шекті. Екеуі Римнен оңтүстікке қарай Неапольге дейін саяхаттап, түрлі ежелгі орындарды көрді.
Бейнелеу және топографиялық жұмыстар
Англияға сапары барысында ол Виндзор қамалы және Нонсуч сарайы сияқты патшалық сарайлардың суреттерін салған, бұл суреттер Англиядағы реалистік пейзаж акварелінің ең алғашқы үлгілері саналады.
Эмблемалар
Англияда Хофнагель Patientia (толық атауы: Traité de la Patience, Par Emblêmes Inventées et desinées par George Hoefnagel à Londres, L’an 1569) атты емблематикалық суреттер жинағын да жасаған, олар шыдамдылық пен азап шегу тақырыбына назар аударды. Бұл туындының жанрлық ерекшелігі кейінгі Нидерланд елтаңбалық кітаптарын дамытуға ықпал етті. Patientia сонымен қатар Антверпен баспашысы Кристофер Плантеннің айналасындағы шеңберде танымал болған неостоикалық философияның ықпалын көрсетті. Сериядағы бір эмблемасы Patiente cornudo (сабырлы шаңқа) деп аталады. Онда неке адалдығын бұзған әйел мен оның алданып қалған күйеуінің, яғни ‘сабырлы шаңқаның’ жазалануы бейнеленген. Католик шіркеуі ерлі-зайыптылардың екеуін де неке адалдығын бұзу қылмысына кінәлі деп есептеді. Күйеуінің қолы байлаулы, ал басына екі үлкен бұтақ, олардың бұтақтары үлкен бұғы мүйіздеріне ұқсайды. Бұтақтардың үстіне арқанмен ілінген қоңыраулар ілінеді. Ер адам әйелдің үстінде отырғанда, оның басы жамылғымен жабылған, ал беті шашымен жасырылған. Ол күйеуін сарымсақпен қамшылайды. Олардың артында жұптың қылмысын жариялайтын дабылшы бар. Оның қолында керней мен таяқ бар. Хофнагель бұл көріністі "Civitates orbis terrarium" атты Севильяға көрінісінде қайталайды. Севилья көрінісіне белден жоғары жалаңаш есекке мініп отырған әйел қосылды. Ол да жазаланатын әйел. Көріністе жұпты "мүйізді" (шаңқаланған) күйеуіне сілтеме жасай отырып, саусақтарын "V" пішінде ұстап, күлдіретін тұлғалар бар.