Жапонияның ең көне аты – «Ва» — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

Жапонияның ең көне жазылған атауы – Wa. Бұл атау б.з. 2-ші ғасырынан бастап қытай және корей жазушылары Киүшүдегі Ва патшалықтарының және ежелгі Ямато патшалығының халқын атау үшін қытай іріптемесін қолданған. 8-ші ғасырда жапондықтар бұл іріптемені [[wikt:和]] іріптемесімен алмастырды.

Тухуа Цзяньвень-цзи

"Түсініктемелердегі тәжірибелер" деп аталатын "Горёо" патшалығы туралы бөлімде Гуо Руэксу (t=郭若虛) былай деп жазады: "Ва патшалығы – бұл сонымен қатар Жапония [t=日本]. Оның бастапқы атауы Wa [t=倭] еді, бірақ олар сол атаудан ұялды. Олар өздерін Жапония [Күннің шығу тегі] деп атайды, себебі олар Шығыстың шетінде орналасқан. Қазір олар Горёоға бағынышты. Бұл, Нанбоку-чо кезеңінде Муромачи сёгунатының Горёоға жіберген көптеген салық миссияларына сілтеме болуы мүмкін. Бұл миссиялардың мақсаты – оңтүстік сарайдың заңдылығын орнату үшін халықаралық мойындылуға қол жеткізу болды, себебі оңтүстік сарайда бастапқыда Жапонияның императорлық регалиясы мен түпнұсқа император Го-Дайго болған. (Соңғы, соғысқа толы Сенгоку кезеңінде әртүрлі даймиолар өздерінің бәсекелестеріне қарсы заңдылық алу үшін Горёоға құрметті сый-тартулар жіберді, тіпті Жосон әулетіне дейін.)

Ва патшалықтары

Киушудегі Ва патшалықтары Ваның Азамат соғысында тіркелген, ол біздің заманымыздың 2-ші ғасырының ортасындағы билік күресінен немесе саяси ахуалдан туындаған. Азамат соғысына дейін 100-ден астам басшылықтар болды. Содан кейін Яматай (Яматай коку) шаман патшайымы Химико басқарған 30-ға жуық әмірлік қалды. Химико бейбітшілікті қайта орнатып, шамамен 180 жылы аймаққа бақылау орнатты.

Шан Хай Цзин

Мүмкін, ва аталымының ең алғашқы қолданылуы Шан Хай Цзинде кездеседі. Географиялық және мифологиялық аңыздар жинағының нақты мерзімі белгісіз, бірақ шамамен б.з.б. 300 жылдан б.з. 250 жылға дейін деп есептеледі. Т=《海內北經》 тарауы Ваны шет елдердің қатарына жатқызады, олардың арасында нақты елдер (мысалы, Корея) де, аңызға толы жерлер де (мысалы, Пенглай тауы) бар. Гай мемлекеті Ұлы Янның оңтүстігінде, ал Воның солтүстігінде орналасқан. Во Ян мемлекетіне қарасты. Чаосиан [Чосон, Корея] Лиеянның шығысында, Хайбей тауының оңтүстігінде жатыр. Лиеян Ян мемлекетіне қарасты. Накагава t=鉅燕 аталымы Ян патшалығын (шамамен 1000 жылдан бастап) білдіреді және Ва ("Жапония алғаш рет осы атпен танылды") Янмен "мүмкін салық төлеу қарым-қатынасын" күйзегенін айтады.

Луньхен

Лунхенг (t=論衡) – Ван Чонгтың шамамен 70-80 жылдары философия, дін және табиғаттану ғылымдары сияқты тақырыптар бойынша жазған эсселер жинағы. Лунхенг кітабындағы t=《儒増》 деп аталатын тарауда «Ва халқы» және t=越裳, Гуандун провинциясының оңтүстік бөлігінде, Анам шекарасына жақын жерде Чжоу әулеті кезінде салық төлеген халық туралы айтылады. Ван Цюн ежелгі Чжоу бронзалық триподтарының зұлым рухтарды қорғауға қабілетті сиқырлы күші туралы аңызға қарсы шығып, былай дейді:
Чжоу дәуірінде жалпы бейбітшілік болды. [Юэшанг] сарайға ақ фазандарды, [жапондықтар] хош иісті өсімдіктерді сыйлады. Егер адам ақ фазанды немесе хош иісті өсімдіктерді жесе, зұлымдықтан сақтана алмайды. Олай болса, бронзалық трипод сияқты ыдыстардың мұндай күші болуы мүмкін бе? Тағы бір t=《恢國》 деп аталатын тарауда Хан императоры Чэннің (б.з.д. 51–7) алдына Вьетнам фазандары мен жапондық шөптер салық ретінде ұсынылғаны жазылған.

Хан кітабы

82 жылғы «Хан Шу» (Хан кітабы) бұрынғы Хан әулетінің (б.з.д. 206 – 24 ж.) кезеңін қамтиды. «Дилижи» 地理志 («География туралы трактат») бөліміндегі Ян жазбасының соңында «[Ва] 100-ден астам [ұлтты] қамтыды» деп жазылған. Лоланнан тыс, теңізде Во халқы тұрады. Олардың құрамында жүзден астам қауым бар. Олардың Қытаймен салықтар мен елшілер арқылы байланыс жасағаны хабарланады. Хан императоры У 108 жылға дейін б.з.д. Корейлік Лэланг әкімшілігін құрды. Тарихшы Эндимион Уилкинсонның айтуынша, «Ва» сөзі алғаш рет «Ханшуда» қолданылып, «вероятно, Кюсю және Корея түбегінің тұрғындарына қатысты. Кейіннен Жапон архипелагының тұрғындарына» сіңірілді.

Вэй туралы жазбалар

297 жылы жазылған, Үш патшалықтың жазбаларының алғашқысы, Цао Вэй тарихын қамтиды (220-265). «Шығыс варварларымен кездесулер» бөлімінде Ва халқы Қытай елшілерінің Жапонияға берген толыққанды есептеріне сүйене отырып сипатталған. Онда Яматаи мемлекеті, шаман патшайым Химико және басқа да жапон тарихына қатысты алғашқы мәліметтер бар. Ва халқы Тайфанг префектурасының оңтүстік-шығысындағы таулы аралдардың ортасында тұрады. Бұрын олардың құрамында жүзден астам қауым болған. Хан әулеті тұсында [Ва елшілері] сарайға келді; бүгінде олардың отыз қауымы елшілер мен жазушылар арқылы [бізбен] байланыс орнатып тұрады. Осы Вэйчжи мәтіні Кореядан Ваға және Жапон архипелагының айналасына теңіз саяхатын сипаттайды. Мысалы:
Жүз ли оңтүстікке сапар шеккенде Ну мемлекетіне жетесіз, оның билеушісі шимако деп аталады, ал оның көмекшісі – хинумори. Мұнда жиырма мыңнан астам шаңырау бар. Цунода бұл ежелгі Ну мемлекеті, жапондық Накоку, қазіргі Кюсюдегі Хаката маңында орналасқан деп санайды. Вадан оңтүстікке қарай 12000 ли жерде Кунакоку [жапонша Кунакоку] мемлекеті орналасқан, ол Кюсюдің оңтүстігіндегі Хиго және Осуми аймақтарында өмір сүрген Кумасо тайпасымен байланысты. Одан әрі:
Патшайымның жерінен шығысқа қарай мыңнан астам ли жерде Ва халқына ұқсас халықтардың басқа да мемлекеттері бар. Оңтүстікке қарай, сондай-ақ, үш-төрт фут бойындағы адамдар тұратын кішкентай арал бар. Бұл жер патшайымның жерінен төрт мың лиден астам қашықтықта. Сонымен қатар, жалаңаш еркектердің және қара тісті адамдардың жері де бар. Бұл жерлерге бір жыл бойы оңтүстік-шығысқа қарай саяхаттап, қайықпен жетуге болады. Вэйчжиде 238 жылы Ва патшайымы Вэй императоры Цао Руиге құрмет көрсету үшін шенеуніктер жібергені, ал ол «Вэйге достық патшайым» деген ресми атағы бар алтын мөрмен және басқа да құнды сыйлықтармен жауап бергені жазылған. Тағы бір мәтінде Ва халқының Xia әулетінің аңызға айналған патшасы Шао Канмен байланысты татуировка жасағаны айтылады. Кіші-үлкеніне қарамастан, барлық еркектер беттерін татуировкамен әшекейлейді және денелерін суреттермен безендіреді. Ежелгі заманнан бері Қытай сарайына келген елшілер өздерін «көрнектілер» деп атаған. Xia билеушісі Шао Канның ұлы, К'уай Чиге билік құру үшін тағайындалғанда, жыландар мен иттің шабуылынан сақтану үшін шашын қырқып, денесін суреттермен безендірген. Балық пен қабықтарды аулау үшін суға түсуді ұнататын Ва халқы да ірі балықтар мен су құстарын қорғау үшін денелерін әшекейлеген. Кейіннен бұл суреттер тек сәндік мақсатта қолданылатын болды. «Көрнектілер» деген сөз қытайша 大夫 (қазіргі заманғы 大夫) деген сөзден аударғанда, жапон императорлық 大夫 дегенді қате түсіндіреді. (Нихонгиде Имоко тайфу болғандығы айтылады.) Вэй тарихының екіншісі, 239-265 жылдар шамасында жазылған Вэйлюэ қазір сақталмаған, бірақ кейбір бөлімдері 429 жылы Пей Сонгжидің «Үш патшалықтың жазбаларына» жазған түсіндірмелерінде келтірілген. Ол Вэйлюэден: «Ва халқы өздерін Тэйбоның ұрпақтарымыз деп есептейді» деген сөзді келтіреді. Тэйбо – Чжоу патшасы Вэннің ағасы, ол тақты немере інісіне өткізіп, У мемлекетін құрған (б.з.д. 585-473). «Ұлы тарихшының жазбаларында» «У Тэйбоның асыл отбасы» деген бөлім бар, ал оның қасиетті орны қазіргі Уси қаласында орналасқан. Зерттеушілер ежелгі У мемлекеті мен Уо Жапония арасындағы мәдени ұқсастықтарды атап өтті, оларға ырымдық тіс тарту, балаларды арқада тасымалдау және татуировка (жапондық Ханива мүсіндерінде қызыл бояумен бейнеленген) жатады.

The c. 297 CE t=魏志, the first of the Records of the Three Kingdoms, covers the history of Cao Wei (220–265 CE). The "Encounters with Eastern Barbarians" section describes the Wa people based upon detailed reports from Chinese envoys to Japan. It contains the first records of Yamatai koku, shaman queen Himiko, and other Japanese historical topics. The people of Wa dwell in the middle of the ocean on the mountainous islands southeast of [the prefecture] of Tai fang. They formerly comprised more than one hundred communities. During the Han dynasty, [Wa envoys] appeared at the Court; today, thirty of their communities maintain intercourse [with us] through envoys and scribes. This Weizhi context describes sailing from Korea to Wa and around the Japanese archipelago. For instance:
A hundred li to the south, one reaches the country of Nu, the official of which is called shimako, his assistant being termed hinumori. Here there are more than twenty thousand households. Tsunoda suggests this ancient t=奴國, Japanese Nakoku, was located near present day Hakata in Kyushu. Some 12,000 li to the south of Wa is t=狗奴國 [Japanese Kunakoku], which is identified with the Kumaso tribe that lived around Higo and Ōsumi Provinces in southern Kyushu. Beyond that:
Over one thousand li to the east of the Queen's land, there are more countries of the same race as the people of Wa. To the south, also there is the island of the dwarfs where the people are three or four feet tall. This is over four thousand li distant from the Queen's land. Then there is the land of the naked men, as well of the black teethed people. These places can be reached by boat if one travels southeast for a year. One Weizhi passage records that in 238 CE the Queen of Wa sent officials with tribute to the Wei emperor Cao Rui, who reciprocated with lavish gifts including a gold seal with the official title "Queen of Wa Friendly to Wei". Another passage relates Wa tattooing with legendary King Shao Kang of the Xia dynasty. Men great and small, all tattoo their faces and decorate their bodies with designs. From olden times envoys who visited the Chinese Court called themselves "grandees". A son of the ruler Shao k'ang of Hsia, when he was enfeoffed as lord of K'uai chi, cut his hair and decorated his body with designs in order to avoid the attack of serpents and dragons. The Wa, who are fond of diving into the water to get fish and shells, also decorated their bodies in order to keep away large fish and waterfowl. Later, the designs became merely ornamental. 'Grandees' translates Chinese c=大夫 (cf. modern c=大夫), which mistranslates Japanese imperial 大夫. (The Nihongi records that the envoy Imoko was a taifu.) A second Wei history, the c. 239–265 CE Weilüe is no longer extant, but some sections are quoted in the 429 CE Annotations to Records of the Three Kingdoms by Pei Songzhi. He quotes the Weilüe, that "[Wa] people call themselves posterity of Tàibó". Taibo was the uncle of King Wen of Zhou, who ceded the throne to his nephew and founded the ancient state of Wu (585–473 BCE). The Records of the Grand Historian has a section titled "Wu Taibo's Noble Family", and his shrine is located in present day Wuxi. Researchers have noted cultural similarities between the ancient Wu state and Wō Japan including ritual tooth pulling, back child carriers, and tattooing (represented with red paint on Japanese Haniwa statues).

Кейінгі ханның кітабы

432 жылы жазылған Хоу Хан Шу (Соңғы Хан кітабы) кітабы Кейінгі Хан әулетін қамтиды (25–220 ж.), бірақ екі ғасырдан кейін ғана жинақталды. "Ва халқы" "Шығыс варварларымен кездесулер" бөліміне енгізілген. Ва тайпасы Тайфанның оңтүстік-шығысындағы таулы аралдарда, мұхиттың ортасында орналасқан, бір жүзден астам қауымдастық құрайды. Император У Чао Сяньды [Солтүстік Кореяны] жеңгеннен (б.з.б. 140–87 ж.) бастап, осы қауымдастықтардың отызға жуығы елшілер немесе хатшылар арқылы Хан әулетімен байланысқа түсті. Әр қауымдастықтың өз патшасы бар, оның лауазымы мұрагерлікпен беріледі. Ұлы Ва патшасы Ямадай елінде тұрады. Вэй Чжи мен Хоу Хан Шудағы Ва туралы бастапқы сипаттамаларды салыстыру, соңғысының туынды екенін анық көрсетеді. Олардың кішкентай, жалаңаш және қара тісті халықтар туралы айтқандары көшірудің тағы бір мысалы. Патшайымның жерін қысып, шығысқа қарай теңіз арқылы мың ли сапардан кейін Куну [狗奴國] ("Ит құлдар еліне") жетесіз, оның халқы Ва халқымен бір текті. Алайда олар патшайымның бағыныштылары емес. Патшайымның жерінен оңтүстікке қарай төрт мың ли қашықтықта кішкентай халықтың еліне жетесіз; оның тұрғындары үш-төрт фут бойында. Кішкентай халықтың оңтүстік-шығысына қарай бір жылдық кеме сапарынан кейін, жалаңаш адамдардың еліне және қара тісті халықтың еліне жетесіз; осы жерде біздің байланыс қызметіміз аяқталады. Бұл Хоу Хан Шу есебінде Вэй Чжиде жоқ жапон тарихына қатысты деректер бар. [57 ж.] Ва елінің Ню [倭奴國] елшісі өзін тафу [大夫] деп таныстырды. Бұл ел Ваның оңтүстік шетінде орналасқан. Куан Ву оған мөр сыйлады. [107 ж.] Аньди (107–125) билігі кезінде Ва патшасы жүз алпыс құлды сыйға берді және императордың қабылдауына рұқсат сұрады. Цунода 1784 жылы Хаката шығанағында t=漢委奴國王 деген жазуы бар алтын мөрдің табылуын атап өтті, бұл әдетте "Хан [бағынышты?] Ва елінің Ню патшасы" деп аударылады.

The c. 432 CE Hou Han Shu (Book of Later Han) covers the Later Han dynasty (25–220 CE), but was not compiled until two centuries later. The 'Wa people' are included under the "Encounters with Eastern Barbarians" section. The Wa dwell on mountainous islands southeast of Tai fang in the middle of the ocean, forming more than one hundred communities. From the time of the overthrow of Chao hsien [northern Korea] by Emperor Wu (B. C. 140 87), nearly thirty of these communities have held intercourse with the Han [dynasty] court by envoys or scribes. Each community has its king, whose office is hereditary. The King of Great Wa resides in the country of Yamadai [邪馬台国]. Comparing the opening descriptions of Wa in the Wei Zhi and Hou Han Shu clearly reveals that the latter is derivative. Their respective accounts of the dwarf, naked, and black teethed peoples provide another example of copying. Leaving the queen's land and crossing the sea to the east, after a voyage of one thousand li, the country of Kunu [狗奴國] ("Country of Dog slaves") is reached, the people of which are of the same race as that of the Wa. They are not the queen's subjects, however. Four thousand li away to the south of the queen's land, the dwarf's country is reached; its inhabitants are three to four feet in height. After a year's voyage by ship to the southeast of the dwarf's country, one comes to the land of naked men and also to the country of black teethed people; here our communication service ends. This Hou Han Shu account of Japan contains some historical details not found in the Wei Zhi. [In 57 CE], the Wa country Nu [倭奴國] sent an envoy with tribute who called himself ta fu [大夫]. This country is located in the southern extremity of the Wa country. Kuang wu bestowed on him a seal. In [107 CE], during the reign of An ti (107 125), the King of Wa presented one hundred sixty slaves, making at the same time a request for an imperial audience. Tsunoda notes support for the Hakata location of Nu/Na country in the 1784 discovery at Hakata Bay of a gold seal bearing the inscription t=漢委奴國王, usually translated "Han [vassal?] King of the Wa country Nu".</blockquote>It should be noted, this period in Chinese history was when China was split roughly into North and South and fiercely competing for legitimacy themselves, and so were eager to accept as many foreign countries and land as many foreign monarchs as possible. The Song Shu gives details Japan visiting Liu Song often, indicating that the Wa kings were desperate for their political legitimization from the Chinese emperors, asking for confirmation of titles every time the throne was succeeded. Liu Song itself has not recognized Japan's exaggerated claims over Baekje, as it had already had diplomatic ties with and in 420 already recognized Baekje's Jeonji as the Grand Suppressor General of the East (鎮東大將軍). Liu Song recognized the emperors as the self proclaimed title Kings of Wa but refused to recognize them by their likewise self proclaimed title of 安東大將軍, which is a position in Grade 2 (二品) in the Liu Song hierarchy, but instead as a grade lower, as Grade 3 (三品) Peacekeeper General of the East. Wang Jianqun (王健群), pointed out that Wa's frequent requests for recognition undermine credence to their claim; many of their self proclaimed titles were rejected and they were given a lower grade title. Noh Jungkuk (노중국) further pointed out many of the Wa requests seem to originate from a monarch who does not even know the situation of the places he claims to rule. He asks for redundant recognition of command over Imna and Gaya which probably describe the same area; he proclaims rulership of Mok han, which had been annexed into Baekje 100 years prior, rendering the Wa claim redundant; and proclaims rule over Jinhan, which was a confederacy whose constituents had been individually annexed into Silla between 200 and 400 years prior. This is also redundant alongside laying claim to Silla (traditionally a bitter enemy with Wa). In 479, as a celebratory gesture and to establish legitimacy through the diplomatic position as granter of titles in the sinosphere, the newborn Southern Qi dynasty would give out titles without being prompted, such as voluntarily entitling the King of Wa to what Baekje was already entitled by Liu Song in 420, the Grand Suppressor General of the East (鎮東大將軍). In 502, the newborn Liang dynasty would make similar celebratory gestures, giving out titles such as Conqueror General of the East (征東將軍) to the King of Wa, while entitling Dongseong of Baekje to Grand Conqueror General of the East (征東大將軍) the same year, unaware that both have deceased.

Бұл кезеңде Қытай шамамен Солтүстік және Оңтүстікке бөлініп, өзінің заңдылығы үшін күшті бәсекелестікке түсті, сондықтан мүмкіндігінше көп шетелдік елдерді және монархтарды қабылдауға тырысты. Сун Шу Жапонияның Лю Сунға жиі сапар шегетінін көрсетеді, Ва патшаларының қытай императорларынан саяси заңдылықты күтуін, таққа отырған сайын титулдарды растауды сұрағанын көрсетеді. Лю Сун өзі Жапонияның Бэкчеге қатысты асыра сілтемелерін мойындаған жоқ, өйткені ол бұрыннан дипломатиялық байланыстар орнатып, 420 жылы Бэкченің Чонджиін Шығыс Ұлы басқыншы генерал (鎮東大將軍) ретінде мойындаған. Лю Сун императорларды Ва патшалары ретінде мойындады, бірақ оларды өздері жариялаған 安東大將軍 атағымен мойындаудан бас тартты, өйткені бұл Лю Сун иерархиясындағы 2-ші (二品) дәрежелі лауазым еді, оның орнына бір дәреже төмен, 3-ші (三品) дәрежелі Шығыс бейбітшіл генерал ретінде мойындады. Ван Цзянькунь (王健群) Ваның жиі танылу туралы өтініштері олардың талаптарына сенімсіздік тудыратынын атап өтті; олардың көптеген өздері жариялаған титулдары қабылданбады және оларға төменгі дәрежелі титул берілді. Но Чжунгук (노중국) Ва өтініштерінің көбісі өзі билік ететін жерлердің жағдайын білмейтін монархтан шыққан сияқты екенін де атап өтті. Ол Имн және Гайяға қатысты бұйрық беруді мойындауды сұрайды, бұл олардың бір аймақты сипаттайтынын көрсетеді; ол 100 жыл бұрын Бэкчеге қосылған Мок Ханның билігін жариялайды, бұл Ва талабын артық етеді; және құрамы 200 мен 400 жыл бұрын жеке-жеке Силлаға қосылған Цзиньханның билігін жариялайды. Бұл да Силлаға (әдетте Ваның қатал жауы) талап етумен қатар артық. 479 жылы мерекелік ым-ишара ретінде және Синосферада титул беруші ретінде дипломатиялық мәртебені артықшылық ету арқылы заңдылықты орнату үшін жаңадан құрылған Оңтүстік Ци әулеті титулдарды сұрамай-ақ берді, мысалы, Ва патшасына 420 жылы Лю Сунға Бэкче алған Шығыс Бас басқыншысы (鎮東大將軍) құқығын ерікті түрде берді. 502 жылы жаңадан құрылған Лян әулеті де осындай мерекелік ым-ишаралар жасады, Ва патшасына Шығыстың жаулап алушы генерал (征東將軍) атағын берді, ал Бэкчедегі Донгсонгқа сол жылы Шығыстың Ұлы жаулап алушы генерал (征東大將軍) атағын берді, екеуі де қайтыс болғанын білмей.

Лянның кітабы

635 жылы жазылған "Ляң кітабы" Лианг әулетінің (502–557) тарихын қамтиды, будда монахы Хуэй Шеннің Ва еліне сапары мен аңызғы Фусанг туралы жазбаларды қамтиды. Онда Жапония "Шығыс варварлары" бөлімінде "халық" немесе "ел" деген жұрнақсыз, тек "Ва" деп аталады және Тайбо туралы аңызбен басталады. Ва халқы өздерін Тайбоның ұрпағы деп есептейді. Дәстүр бойынша, олардың барлығына татуировка жасалған. Олардың жері Дайфаннан 12000 лиден астам қашықтықта орналасқан. Ол Куаиджинің (Хангчжоу шығанағында) шығысында, бірақ тым алыс жерде жатыр. Кейінгі мәтіндерде жапондықтардың Тайбодан тарағандығы туралы миф қайталанады. 648 жылы жазылған "Цзинь кітабы" (Цзинь әулеті туралы кітап) басқа "атау" етістігін қолданады, яғни wèi 謂 "деуге; шақыруға; атауға" сөзін, yún 云 "деуге; сөйлеуге; шақыруға" орнына, "[Олар] өздерін Тайбоның ұрпағы деп есептейді [自謂太伯之後]" деп жазады. 1084 жылы жазылған қытайдың жалпы тарихы "Зицзи Тунцзянь" болжам жасайды: "Қазіргі Жапония да Ву патшалығының Тайбосының ұрпағы деп есептеледі; мүмкін, Ву жойылғанда, патшалық отбасының бір тармағы теңізде жоғалып, Во халқына айналған шығар."

Суй кітабы

636 жылы жазылған Суй Шу ("Суй кітабы") Қытай қайта біріккен кездегі Суй әулетінің (581–618) тарихын жазады. Вого/Вакоку "Шығыс варварлары" деп аталады және Кореяның үш патшалығынан екісі – Бэкдже мен Силланың (Hogong) маңында орналасқан деп айтылады. Уа Куо – Бэкдже мен Силладан оңтүстік-шығысқа қарай үлкен мұхиттың ортасында, су және құрлық арқылы үш мың ли қашықтықта орналасқан. Халық таулы аралдарда тұрады. Вэй дәуірінде отыздан астам ел [Ваның], олардың әрқайсысы патшасымен мақтанады, Қытаймен қарым-қатынас жасады. Бұл варварлар қашықтықты лимен өлшеуге, оны күнмен бағалауға бейім емес. Олардың жері шығыстан батысқа қарай бес ай, солтүстіктен оңтүстікке қарай үш ай сапармен өлшенетін жер. Жері шығысында биік, батысында төмен. 607 жылы Суй Шу "Таршихоко патшасы" (Императрица Суйко үшін қате) император Янға елші, буддалық монахтар және сыйлықтар жібергенін жазған. Оның ресми хатында "Тянзи 天子" – "Аспанның ұлы", "император" деген сөздер қолданылған. "Күн шығыс еліндегі Аспанның ұлы күн батыс еліндегі Аспанның ұлына хат жолдады. Денсаулығыңыз жақсы екеніне үміттенеміз". Император бұл хатты көргенде ашуланып, сыртқы істер жөніндегі бас шенеунігіне варварлардың бұл хаты әдепсіздік екенін және мұндай хат оның назарына енді келмеу керектігін айтты. 608 жылы император Пей Цзинді Ваға елші ретінде жіберді, ол жапондық делегациямен қайтып келді. Жапондық Нихонгиде де 607 және 608 жылдардағы осы императорлық елшілер туралы жазылған, бірақ олар қытай-жапон тарихи көзқарасымен ерекшеленеді. Онда көбірек мәлімет жазылған, мысалы, елші Имоко Воно но Оми және аудармашы Курацукури но Фукуридің есімдері аталады, бірақ қытай тіліндегі жағымсыз аударма жоқ. Нихонгидің айтуынша, Имоко Қытайдан оралғанда, Янгтың хатын жоғалтып алғандығы үшін Суйкодан кешірім сұрады, өйткені корейлер "оны тексеріп, алып кетті". Императрица Пейді қабылдағанда, ол қытайлық Хуанди 皇帝 "император" пен Уованг 倭王 "Ва патшасы" арасындағы айырмашылықты жариялады: "Император Ва патшасына сәлем жолдайды". Нихонгиге сәйкес, Суйко Пейге императорлық хаттың басқа нұсқасын берді, онда "Аспанның ұлы" деген сөздің орнына жапондық Тенно 天皇 "жапон императоры" мен Котей 皇帝 "император" (қытайша tiānhuáng және huángdì) сөздері қолданылды. Шығыс императоры Батыс императорына құрметпен сәлемдеседі. Сіздің елшіңіз, Пей Ши Чинг, Шетелдік қабылдаулар бөлімінің ресми ойын-сауықшысы және оның сүйегі, осы жерге келгеннен кейін, менің ұзақ уақыт бойы мазалаған уайымдарым басылды. Күздің соңғы айы біршама салқын. Сіздің патшалығыңыз қалай? Біздің денсаулығымыз жақсы. Астон 797 жылы жазылған Шоку Нихонги тарихында бұл 607 жылғы жапондық миссия Ва-ны қытай таңбасымен жазуға алғаш рет қарсылық білдіргенін айтады. "Қытайға барған елші Воно но Имоко бұл терминді Ниппонға өзгертуді ұсынды, бірақ Суй императоры оның себептерін елемеді және рұқсат бермеді. Ниппон термині алғаш рет 618–626 жылдары қолданылған". Қытайдың тағы бір дерегі 670 жылды Ниппоннің Қытайда ресми түрде қолданыла бастаған күні деп көрсетеді.

The 636 CE Sui Shu ("Book of Sui") records the history of the Sui dynasty (581–618) when China was reunified. Wōguó/Wakoku is entered under "Eastern Barbarians", and said to be located off of Baekje and Silla (see Hogong), two of the Three Kingdoms of Korea. Wa kuo is situated in the middle of the great ocean southeast of Baekje and Silla, three thousand li away by water and land. The people dwell on mountainous islands. During the Wei dynasty, over thirty countries [of Wa], each of which boasted a king, held intercourse with China. These barbarians do not know how to measure distance by li and estimate it by days. Their domain is five months' journey from east to west, and three months' from north to south; and the sea lies on all sides. The land is high in the east and low in the west. In 607 CE, the Sui Shu records that "King Tarishihoko" (a mistake for Empress Suiko) sent an envoy, Buddhist monks, and tribute to Emperor Yang. Her official message is quoted using the word Tiānzǐ 天子 'Son of Heaven', 'emperor'. "The Son of Heaven in the land where the sun rises addresses a letter to the Son of Heaven in the land where the sun sets. We hope you are in good health." When the Emperor saw this letter, he was displeased and told the chief official of foreign affairs that this letter from the barbarians was discourteous, and that such a letter should not again be brought to his attention. In 608, the Emperor dispatched Pei Ching as envoy to Wa, and he returned with a Japanese delegation. The Japanese Nihongi also records these imperial envoys of 607 and 608, but with a differing Sino Japanese historical perspective. It records more details, such as naming the envoy Imoko Wono no Omi and translator Kuratsukuri no Fukuri, but not the offensive Chinese translation. According to the Nihongi, when Imoko returned from China, he apologized to Suiko for losing Yang's letter because Korean men "searched me and took it from me." When the Empress received Pei, he presented a proclamation contrasting Chinese Huángdì 皇帝 'emperor' with Wōwáng 倭王 'Wa king', "The Emperor greets the King of Wa." According to the Nihongi, Suiko gave Pei a different version of the imperial letter, contrasting Japanese Tennō 天皇 'Japanese emperor' and Kōtei 皇帝 'emperor' (Chinese tiānhuáng and huángdì) instead of using "Son of Heaven". The Emperor of the East respectfully addresses the Emperor of the West. Your Envoy, P'ei Shih ch'ing, Official Entertainer of the Department of foreign receptions, and his suite, having arrived here, my long harbored cares were dissolved. This last month of autumn is somewhat chilly. How is Your Majesty? We trust well. We are in our usual health. Aston quotes the 797 CE Shoku Nihongi history that this 607 Japanese mission to China first objected to writing Wa with the Chinese character 倭. "Wono no Imoko, the Envoy who visited China, (proposed to) alter this term into Nippon, but the Sui Emperor ignored his reasons and would not allow it. The term Nippon was first used in the period [ ] 618–626." Another Chinese authority gives 670 as the date when Nippon began to be officially used in China.

Тангтың көне кітабы

"Жапонияны" "Ва" деп жазу дәстүрі Тан әулеті кезінде аяқталды. Жапон жазушылары шамамен 608-645 жылдары Нихон немесе Ниппон деген атауды ойлап тапты және Ва-ны 756-757 жылдары одан да жақсырақ саналатын 和 (Ва) атауымен алмастырды. Бұл тілдік өзгеріс екі ресми Тан тарихында тіркелген. 945 жылғы "Танның ескі кітабы" (199А) c=日本 дегенге ең ерте қытайша сілтеме береді. "Шығыс тайпалары" бөлімінде Вакоку және Ниппонкоку есімдері тізімделеді, үш түсіндірме келтіріледі: Ниппон – Ваның басқаша атауы, немесе жапондықтар Вакоку есімін ұнатпады, себебі ол c=不雅 (жағымсыз) болды, немесе Жапония бұрын Вакокудың кішкентай бөлігі болған. 1050 жылғы "Танның жаңа кітабы", "Шығыс тайпалары" бөлімінде Жапонияға c=日本 деген тақырып берілген, одан да толық мәліметтер келтіреді. Бұрын Жапония Ва ну деп аталған. Біздің астанамыздан 14000 ли қашықтықта, Силланың оңтүстік-шығысында, мұхиттың ортасында орналасқан. Жапонияны шығыстан батысқа дейін кесіп өтуге бес ай, ал оңтүстіктен солтүстікке дейін – үш ай уақыт керек. Өз атауларының өзгеруі туралы Синь Тан Шу былай дейді: [670 жылы] Когурёны бағындырғаны үшін құттықтау мақсатымен [Жапониядан] елшілік келіп, сарайға жүгінді. Осы шамада қытай тілін оқыған жапондықтар Ва есімін ұнатпай, оны Ниппон деп өзгертті. [Жапон] елшісінің айтуынша, бұл атау елдің күн шығатын жерге тым жақын орналасқандығына байланысты таңдалған. Бір қызығы, Жапония Ва тайпасының бағындырған кішкентай елі болған, және соңғысы оның атын алған деседі. Алайда, бұл елші шындықты айтпағандықтан, күмән әлі де бар. Ол сондай-ақ мақтанғақ болды, елдің аумағы мыңдаған шаршы лиге жететінін, оңтүстік және батыста мұхитқа дейін созылатынын айтты. Солтүстік-шығыста ел таулармен шектесетінін, ал олардың артында шашты адамдардың жері жатқанын мәлімдеді. Кейінгі қытай тарихтары Жапонияны c=日本 деп атайды және Ва есімін ескі атау ретінде ғана еске алады.

Гванггето тас тасы

Жапон Васы (корей тілінде Вае) туралы ең ерте кездесетін корей дерегі – 414 жылғы Ұлы Гвангаэто патшаның құрметіне орнатылған Гвангаэто стеласы (б.з. 391–413 жылдары билеген). Бұл естелік стелада Вако (倭寇, "жапон қарақшылары", корей тілінде Ваэгу) сөзінің ең ерте қолданылуы кездеседі. Стела Ваның Бэкже мен Силла арасындағы шайқастарда Гогурёның әскери одақтасы екенін көрсетеді. Кейбір ғалымдар бұл сілтемелерді тек "жапондықтарды" ғана емес, сонымен қатар Корея түбегінің оңтүстігіндегі "гая тайпаларын" да білдіреді деп түсіндіреді. Мысалы, Ли былай дейді: Егер Гогурё Бэкжені өзі жеңе алмаса, оның жеңілуін тілеген болар. Осылайша, бұл жазу тілектерге негізделген болуы мүмкін. Қалай болғанда да, Вае оңтүстік корейлерді де, оңтүстік-батыс жапон аралдарында тұратын халықты да білдірген, ежелгі заманда екі аймақты да басқарған Кая тайпаларын да қамтыды. Кейінірек Вае тек Жапонияны ғана білдірген жоқ. Льюис пен Сесей былай деп жазады: "Көпшілік бұл Ваелер архипелагтан келген деп санайды, бірақ олардың шығу тегі туралы әлі нақты дәлелдер жоқ".