Кіріспе

Бразилияның оңтүстік-шығысындағы Таубате қаласы – Бразилияның оңтүстік-шығысындағы Сан-Паулу штатындағы орташа көлемді қала.

Тарих

Таубате – Параиба-ду-Сул өзені бойындағы ежелгі Тупинамба аймағының бір бөлігі. 16 ғасырдағы Тупинамба аймағы Карагуататуба жағалауындағы Жукерикере өзенінен Рио-де-Жанейро штатындағы Сан-Томе мүйісіне дейін созылған. Алғашқы ауыл 1640 жылы құрылды, ал 5 желтоқсан 1645 жылы Жакс Феликс есімді пионер оны тәуелсіз елді мекен деп жариялады. Бұл Вале-ду-Параиба аймағында тәуелсіздік алған алғашқы орын болды. Елді мекенге 1842 жылы қала мәртебесі берілді. Сол кезде ол елдегі ең маңызды кофе өндіру орталықтарының бірі болды және 1906 жылы Таубате келісіміне табандылық танытты. 1908 жылы қала Таубате Рим-католик діншілігінің орталығы болды. 1900 жылы Сан-Паулу штатының ішкі аймағындағы ең ірі қала болды. Ауданның аты Гуарани тілінен шыққан және «ауыл» (таба) және «биік» (йбате) деген мағынаны білдіреді. 1891 жылы Таубате Бразилиядағы алғашқы өнеркәсіптік қалалардың бірі болды, CTI (Companhia Taubaté Industrial) тоқыма өнеркәсібі құрылды.

Орналасқан жері

Оның стратегиялық орналасуы Бразилияның екі ең маңызды қаласының арасында (Сан-Паулудан және Рио-де-Жанейродан), екеуіне де Президент Дутра тас жолы арқылы, биік, суық таулар мен Атлант мұхитының арасында байланысқандығы қаланың дамуына көмектесті. Ол Vale do Paraíba e Litoral Norte метрополиялық аймағының құрамына кіреді. 2020 жылғы бағалау бойынша халық саны 317,915 адамды құрайды. Қала Volkswagen, Alstom, LG, Embraer сияқты бірнеше компанияның филиалдары орналасқан өнеркәсіптік орталыққа айналды. Сан-Паулу штатының дәстүрлі қаласы ретінде, елдің тарихи және экономикалық дамуында маңызды рөл атқарды. Алтын дәуірінде Минас-Жерайста алтын ашқан және бірнеше қаланы құрған бандейрантизмнің жарқын орталығы болды. Екінші империя кезінде, Параиба алқабындағы кофе өркендеген шақта, 1906 жылы Таубате конвенциясын қабылдаған штаттың ең ірі муниципалитетіне айналды. Муниципалитет 1982 жылы Параиба-ду-Сул өзенінің бастауларын қорғау мақсатында құрылған Манансиас-ду-Рио Параиба-ду-Сул қоршаған ортаны қорғау аймағының бір бөлігін қамтиды.

Климат

Климат ылғалды субтропикалық климат ретінде жіктеледі, Кёппен климаттық классификациясы бойынша орташа жылдық температура шамамен [температура] градусқа тең, максималды температурасы 19 °C (66 °F) және минималды температурасы [температура] градусқа тең, орташа ылғалдылығы 60% және жылдық жауын-шашын мөлшері [жауын-шашын] миллиметрді құрайды. Қалада тіркелген ең жоғары және ең төменгі температуралар [температура] және 37.8 °C (100 °F) градусқа тең. Сонымен қатар, ресми емес рекорд ретінде 19.8 °C (4 °F) көрсеткіші де бар.

Демография

Ерлер: 120.288; Әйелдер: 123.819; Қалалық: 229.810; Ауылдық: 14.297 (Источник: 2000 жылғы санақ, IBGE)

Білім және әдебиет

Таубате – университет қаласы. Таубате университеті (UNITAU) – мемлекеттік, сонымен қатар жеке бастамамен басқарылатын жоғары білім беретін муниципалды мекеме. Бразилия, Франция сияқты, мемлекеттік университеттер тегін және ең жақсысы болып саналады, бірақ UNITAU тегін емес. UNITAU бүкіл елден келген жастарды өзіне тартады, олар медицина, құқық, стоматология, инженерия, бизнес-менеджмент және сәулет кафедралары сияқты көптеген факультеттерде білім алады. Португалия тілінде балаларға арналған кітаптардың ең маңызды жазушысы саналатын Монтейро Лобато Таубате қаласында дүниеге келген. Оның кітаптары көптеген басқа тілдерге аударылды, әсіресе «Sítio do Picapau Amarelo» – он екі томдық серияның бірінші және ең ірі томдарының бірі. Оқитын балалар мен ересектердің көптеген буындарына әсер еткен повестің ерекше стилі латын Америка әдебиетінің кейінгі стильдеріне тән сиқырлы реализмге ұқсайды. Оқиға Сан-Паулу штатының ауылдық жерінде өрбітеді, онда португалдық отаршылдық мәдениеті америкалық және африкалық мәдениеттердің бірігуінен пайда болғандықтан, аңыздар мен мифтер көптеп кездеседі. Оның кітаптарының оқиғасы – «Ситио до Пикапау Амарело» (сары тоқылдақтар егістігі) – М.Л. кітаптарының барлық кейіпкерлеріне тиесілі, қара қызметшісі Настасиямен бірге шағын шаруашылықта жалғыз тұратын өжет жесір әйел Дона Бентаға тиесілі. Дона Бентаның немерелері жазғы демалысын онымен өткізеді және көптеген оқиғалар осы оқиғаның айналасында өрбітеді, бұл оқиға М.Л.-дің өзінің меншігінен шабыттандырылған. Жозе Бенто де Монтейро Лобато – 19 ғасырдың екінші жартысында Таубате аймағында өмір сүрген тарихи тұлға, Тримембе виконтының туысқан інісі. Бразилия Португалиядан тәуелсіздік алған конституциялық монархия болған кезде, экономикасы көбінесе кофе плантацияларына тәуелді болды. Керемет емес, 06.01.2010 ж. Таубатеге Депутаттар палатасы Балалар әдебиетінің ұлттық астанасы атағы берілді. Таубатеялық және бразилиялық тарихтың тағы бір маңызды тұлғасы – Амасио Мацаропи, ол киноиндустрияның пионері болды және 20 ғасырдың бірінші жартысындағы Бразилияның ауылдық өмірін көрсететін көптеген классикалық фильмдер жасады. Мацаропи – бразилиялық ауылдық стереотиптің бейнесі, ол – Jeca – эмоциялары мен сезімдері жалпыға ортақ, бірақ оның өмірлік ортасы мен мәдениетін көрсетеді. Актер және режиссер Мацаропи елдің сол бөлігіндегі тағы бір әсердің символы болды: итальяндық иммигранттардың ұлы, жаңа отанына ғашық болды, бірақ оның ешбір рөлі осыны көрсетпейді, өйткені Амасио әрқашан туған жерінің кофе өсіретін аймақтарының және олардың сұлу қалаларының шұрайлы тропикалық ландшафтындағы шамалы, идиллиялық және нәзік ортаны бейнелеуге тырысты.

Спорт

Esporte Clube Taubaté – қаладағы футбол клубы. Клубтың басты жарысы – Сао-Паулу штатының кәсіби футбол чемпионатының екінші лигасы, Campeonato Paulista Série A2. Таубатеде сондай-ақ Бразилияның төрт үздік командасының бірі саналатын волейбол командасы да бар.

Өмір сапасы

Таубате БҰҰ Даму бағдарламасы (БҰҰ Даму бағдарламасы) бойынша штаттың 645 қаласының ішінде өмір сүру сапасы бойынша 21-орынды иеленеді (қауіпсіздік, білім беру, медициналық және стоматологиялық қызметтер, көлік инфрақұрылымы, төмен ластану деңгейі, құбырлы кәріз жүйесі және барлық үйлерге құбырлы су жеткізілуі және т.б.).