Кіріспе

Швейцариядағы бұрынғы бекініс

Агаунум – Рим Швейцариясындағы бекініс, қазіргі Вале кантонындағы Сент-Морис қаласының ізашары, Швейцарияның оңтүстік-батысында орналасқан. Рим империясы оны Quadragesima Galliarum салымын жинау үшін пайдаланған. Христиан дәстүрінде Агаунум – Фиван легионының шейіт болған жері ретінде танымал. Акауна сөзі, мысалы, Плинийдің мәлімдемесінше, "тасқа" қатысты күрделі атауларда да қолданылған. Аталған сөздің түбірі прото-индоевропалық *h2ekmōn болып табылады, ол көптеген туыс тілдерде "тас" деген мағынаны білдіреді. Бұл атау Акауно немесе Акаун деп аталатын құдай ретінде де кездеседі, бұл ғалымдарды осы жерде өзен құдайына табыну болған деген тұжырымға жетеледі. Агаунум атауы, әлдебір француз топонимі – Оңтүстік Франциядағы Агонес коммунасының пайда болуына себеп болуы мүмкін.

Кейінгі христиан дәстүрінде

Агаунум монастырының монахтары 522 жылы патша Сигизмунд құрғаннан бері үзбей дұға оқып келеді. Агаунумның жанында, қазірге дейін саяхаткерлердің құдайы Меркурийге арналған бұрынғы ғибадатхана ретінде танылатын жерде, аббатхананың қазіргі киелі орнының артында жақында қазба жұмыстары жүргізілді. Бұл қазбалар 350 жылы билік еткен Теодор, Октюдурум (қазіргі Мартиньи) епискобы тұсында шейіттердің сүйектерін табуға себеп болды. Адам сүйектерінің табылуын түсіндіретін аңыз, сол жерде шейіт болған, құдайға құрбандық шалудан бас тартып, император Максимианның бұйрығымен оннан біреуі өлтірілген, толық христиан легионы – аңызға айналған Теба легионының құрметіне әкелді. Аңыз бойынша, олардың жетекшісі – әулие Маврикий. Мартирологияны 494 жылы қайтыс болған Лион епискобы Евхеріус жазған. Ол былай деп жазды: "Біз көбіне бір жер немесе қала сол жерде шейіт болған бір ғана адамның құрметіне ие екенін естиміз, және бұл дұрыс, себебі әрбір қасиетті адам өзінің бағалы жанын ең жоғары Құдайға сыйлайды. Мәсіх үшін мыңдаған шейіттер қаза тапқан осы қасиетті Агаунумды одан да артық қастерлеу керек емес пе?" Евхеріус айтуынша, Теодор салған киелі орын оның заманында паломниктікке барушылардың тоқтау орны болған базиликаға айналған. Ол Сион епископтығының құрамына кірген. Шейіт болған жер (немесе сүйектер табылған орын) паломниктікке келгендерге "нағыз орын" деп көрсетілді, ол жергілікті этимология бойынша Verroliez деп аталады. 515 жылы базилика арий дінінен үштік христиан дініне өткен Бургундияның алғашқы патшасы Сигизмундтың жеріне салынған монастырьдың орталығына айналды. Сигизмунд бургунд ақсүйектерін күштеп дінге көшіруге тырыспады. Католик епископтарының қолдауымен Сигизмунд киелі орынға келген паломниктікке қызмет ететін бұрынғы хоспис пен қауымды жаңартпақ болды. Нәтижесінде, сол кезде бірегей даму орын алды: құрметті монахтың есімімен байланысты дамыған монастырь емес, меценаттықпен құрылған монастырь. 515 және 521 жылдар аралығында Сигизмунд өзінің патшалық негізін кеңінен қолдады және тұрақты құлшылықты қамтамасыз ету үшін басқа Бургундия монастырларынан монахтарды шақырды. Хорлардың кезекпен оқылатын "мәңгілік мадақтау" деп белгілі құлшылық, Батыс Еуропа үшін жаңалық болды және Константинопольден әкелінді. Бұл Сент-Морис аббаттығының ерекшелігі болды және одан кеңінен тарады. Агаунумдағы Сент-Морис аббаттығы Бургундия патшалығының басты аббаттығы болды. 10 ғасырда Фраксинет сарацендері Альпілік өткелдерді бақылау үшін аббатханаға жақын жерде бекініс салған. 961 жылы Маврикий мен шейіттердің қабірлері император Оттон I-нің бұйрығымен Магдебургте салынып жатқан жаңа соборға жеткізілді, бірақ аббатхана гүлденуін жалғастырды.