Әхмед Әли: Жазушы, дипломат және ғалымның өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Ахмед Әли (1910–1994) – үнді жазушысы және дипломаты. (1 шілде 1910 – 14 қаңтар 1994) пакистандық романист, ақын, сыншы, аудармашы, дипломат және ғалым болды. Қазіргі заманғы урду тіліндегі қысқа әңгіме жанрының негізін қалаушы, оның шығармаларына қысқа әңгімелер жинағы кіреді: «Ангарей» (Эмберс), 1932; «Хамари Гали» (Біздің көшеміз), 1940; «Каид Хана» (Түрме үйі), 1942; және «Маут Се Пехле» (Өлімге дейін), 1945. Оның басқа жазбаларында «Делидегі қараңғылық» (1940) – ағылшын тіліндегі алғашқы романы бар.

Өмірбаян

Ахмед Әли 1910 жылғы 1 шілдеде Британдық Үндістанның Дели қаласында дүниеге келген. Ол Алигарх мұсылман университеті мен Лакхнау университетінде білім алған, соңғысында университеттің тарихында ағылшын тілінен ең жоғары ұпай жинаған. 1932 жылдан 1946 жылға дейін ол Үндістанның жетекші университеттерінде, оның ішінде Аллахабад университетінде және Лакхнаудағы өзінің альма-матерінде сабақ берді. Ол 1944-1947 жылдары Бенгал аға білім беру қызметіне профессор және Калькуттадағы Президент колледжінде ағылшын тілі кафедрасының меңгерушісі болып кірді. Содан кейін ол 1942-1945 жылдары екінші дүниелік соғыс кезінде BBC-нің Үндістандағы өкілі және директоры болды. Одан кейін Британ үкіметінің тағайындауымен Нанкин университетіне Британ Кеңесінің арнайы профессоры болып барды. 1948 жылы ол Бөліністен кейін үйіне оралуға тырысқанда, К. П. С. Менон (сол кездегі Үндістанның Қытайдағы елшісі) оған рұқсат бермеді, себебі Әли мемлекеттік қызметкер ретінде таңдауын көрсетпеген; яғни, Үндістанда қалуды немесе Пәкістанға ауысуды қалағанын білдірмеген. Осының салдарынан ол Пәкістанға баруға мәжбүр болды. Кейін ол Пәкістан үкіметінің Сыртқы хабарламалар директоры болып тағайындалды. Премьер-министр Лиакат Али Ханның тапсырысымен 1950 жылы Пәкістан Сыртқы істер қызметіне қабылданды. Дәстүр бойынша, тағайындалу орнын анықтау үшін құжалар тартты. Әлидің құжасы бос болғандықтан, ол Қытайды таңдап, жаңа Халық Республикасына Пәкістанның алғашқы елшісі болды. Ол сол жылы ресми дипломатиялық қатынастар орнатуға көмектесті. Сонымен қатар, Мароккода елшілік құруға да атсалысты. Әли 1994 жылғы 14 қаңтарда Карачиде қайтыс болды. Бұл кітапта Әлиден басқа, оның үш досының әңгімелері де бар: Махмуд әл-Зафар, Саджад Захир және Рашид Джахан. Кейіннен 1933 жылғы наурыз айында Үндістанның Британ үкіметі бұл кітапқа тыйым салды. Одан кейін Әли мен Зафар «Прогрессивті авторлар лигасының» құрылуын жариялады, ол кейін кеңейіп, Бүкіл Үндістандық прогрессивті жазушылар қауымдастығына айналды. Әли 1936 жылғы тұсаукесер конференциясында «Арт ка тараққи пасанд назария» (Өнерге прогрессивті көзқарас) атты баяндамасын ұсынды. Әли өзінің алғашқы романы «Делидегі сумерек» (Twilight in Delhi) арқылы халықаралық атаққа ие болды, ол 1940 жылы Лондонның Hogarth Press баспасында жарық көрді. Бұл роман, атауынан көрінетіндей, 20 ғасырдың басында британдық отаршылдықтың күшеюімен қатар мұсылман аристократиясының құлдырауын суреттейді.

Ahmed Ali was born in Delhi, British India, on 1 July 1910. He was educated at Aligarh Muslim University and Lucknow University; in the latter "having achieved the highest marks in English in the history of the university." From 1932 to 1946, he taught at the leading Indian universities including Allahabad University and his alma mater in Lucknow. He also joined the Bengal Senior Educational Service as professor and head of the English Department at Presidency College, Calcutta (1944–47) and was the BBC's Representative and Director in India during World War II, from 1942 to 1945. Following that, he was the British Council Visiting Professor to Nanjing University, as appointed by the British government of India. In 1948, when he tried to return home after the Partition, K. P. S. Menon (then India's ambassador to China) would not allow it because Ali had not indicated his preferences as a government employee; that is, whether to remain in India or transfer to Pakistan. As a result, he was forced to go to Pakistan. Later, he was appointed Director of Foreign Publicity for the Pakistani Government. At the behest of Prime Minister Liaquat Ali Khan, he joined the Pakistan Foreign Service in 1950. According to custom, tiles were drawn to determine the country of assignment. Ali's tile was blank, so he chose China and became Pakistan's first envoy to the new People's Republic. He established formal diplomatic relations that same year. He also helped to establish an embassy in Morocco. Ali died on 14 January 1994 in Karachi. In addition to Ali, it included stories by three of his friends; Mahmud al Zafar, Sajjad Zaheer and Rashid Jahan. This book was later banned by the British Government of India in March 1933. Shortly afterward, Ali and Zafar announced the formation of a "League of Progressive Authors", which was later to expand and become the All India Progressive Writers' Association. Ali presented his paper "Art Ka Taraqqi Pasand Nazariya" (A Progressive View of Art) in its inaugural conference in 1936. Ali achieved international fame with his first novel written in English Twilight in Delhi, which was published by the Hogarth Press in London in 1940. This novel, as its title implies, describes the decline of the Muslim aristocracy with the advance of British colonialism in the early 20th century.