Кіріспе

1921 жылы 24 мамырда Ирландияда Солтүстік Ирландия және Оңтүстік Ирландия парламенттерінің мүшелерін сайлау үшін сайлаулар өтті. Бұл парламенттер 1920 жылғы Ирландия үкімет актісімен құрылған, ол Біріккен Корольдікте бөлінген Ирландияға өзін-өзі басқару құқығын берді. Ульстер одағы партиясы (UUP) Солтүстік Ирландияда үлкен көпшілік дауысқа ие болды. Оңтүстік Ирландия деп белгіленген аймақта Синн Фэйн кандидаттары 128 орынның 124-інде қарсы кандидатсыз сайланды. Тек Солтүстік Ирландияның парламенті ғана толыққанды жұмыс істейтін орган ретінде отырды; Ирландия бойынша сайланған Синн Фэйн кандидаттары екі парламентті де бойкоттап, оның орнына Екінші Дэйл құрды.

Оңтүстік Ирландия

Оңтүстік Ирландия деп белгіленген аймақта ешқандай дауыс беру болған жоқ, өйткені 128 кандидат қарсылықсыз сайланды. Олардың 124-ін «Синн Фэйн» партиясы, ал төртеуін Дублин университетінің (Тринити колледжінің) тәуелсіз юнионистері жеңіп алды. Донегал сайлау округінен сайысуға бір ғана юнионист кандидат тіркелді: 1918 жылы Шығыс Донегал округінен қатысқан майор Роберт Л. Мур. Алайда, Мур сайлауға дейін өзінің кандидатурасын кері тартып алды. 1921 жылғы Оңтүстік Ирландия жалпы сайлауы Партия жетекшісі Орын саны Орын пайзы «Синн Фэйн» Эамон де Валера 124 96,9 Тәуелсіз юнионист 4 3,1 Барлығы 128 100

Солтүстік Ирландия

Солтүстік Ирландияның Төменгі палатасына жалпы сайлау 24 мамыр, сейсенбі күні өтті. 52 орынның ішінде, оның ішінде Белфаст Король университеті, 40 орынды унионистер, 6 орынды Ұлттық партия және 6 орынды Синн Фэйн жеңіп алды. Ұлттық сайлаушыларды қорқыту, кандидаттар мен ұйымдастырушыларды қамауға алу, сондай-ақ сайлау материалдарын тәркілеу туралы шағымдар түсті. 1921 жылғы Солтүстік Ирландия жалпы сайлауы

Партия басшысы | Орын саны | Орын санының үлесі (%) | Дауыс саны | Дауыс санының үлесі (%)
---|---|---|---|---
Ольстер одағы партиясы | Джеймс Крейг | 40 | 76.9 | 343,347 | 66.9
Синн Фэйн | Эмон де Валера | 6 | 11.5 | 104,917 | 20.5
Ұлттық партия (Солтүстік Ирландия) | Джо Девлин | 6 | 11.5 | 60,577 | 11.8
Белфаст Еңбек партиясы | | 0 | 0 | 3,075 | 0.6
Тәуелсіз | | 0 | 0 | 926 | 0.2
Барлығы | | 52 | 100 | 512,842 | 100

Екінші парламент

Сайлаулар ресми түрде екі бөлек заң шығару органы үшін өткізілсе де, ирланд республикашылары барлық сайланғандарды Екінші Дэйлдің мүшелері деп есептеді. Осы сайлаулардан кейін Дэйлдің құрамы төмендегідей болды:

Екінші Дэйл партия жетекшілері, ұтқан орындар, орындардың пайызы
Sinn Féin, Эмон де Валера, 130, 72.2
Ольстер одағы партиясы, Джеймс Крейг, 40, 22.2
Ұлттық партия, Джо Девлин, 6, 3.3
Тәуелсіз одақтас, 4, 2.2
Барлығы, 180, 100

Бірақ іс жүзінде Дэйл 125 Sinn Féin мүшесінен тұрды. Юнионистер мен Ұлттық партия мүшелері Дэйлге қатысуға шақырылғаннан бас тартты, ал төрт тәуелсіз юонионист Оңтүстік Ирландияның палатасы ретінде бір рет қысқаша жиналды.

Салдары

Солтүстік Ирландияның Төменгі палатасы 1972 жылы таратылғанға дейін өзін-өзі басқару заң шығару органы ретінде қызметін жалғастырды. Оңтүстік Ирландияның Төменгі палатасы көбінесе назардан тыс қалды және ресми түрде тек екі рет отырды: біріншіден, 1921 жылығы қысқа сессияда, онда тек төрт одақтас қатысты, екіншіден, 1922 жылы Ирландия еркін мемлекетін құрған Англо-ирланд келісімін бекіту үшін.