Кіріспе
Уақыт өте келе нысанның қозғалысындағы өзгерістерді тіркеуге арналған фотосурет техникасы.
Хронофотография – Виктория дәуірінде пайда болған фотосурет техникасы, ол қозғалыстың бірнеше кезеңін түсіреді. Хронофотографияның ең белгілі жұмыстары көбінесе қозғалысты ғылыми тұрғыдан зерттеу, жануарларды бағуға қажетті практикалық мәліметтерді анықтау және/немесе суретшілерге анықтамалық материал ретінде қызмет ету үшін жасалған. Көптеген нәтижелер жылжымалы кескіндер ретінде көрсетуге арналмаса да, фотоқозғалысты тіркеу және көрсетуге жасалған дерлік бірдей уақыттағы ізденістермен тығыз байланысты.
Анықтама
Хронофотография – "бір қозғалыс объектісінің қадам-қадам қозғалысын жазу және көрсету мақсатында түсірілген суреттер жиынтығы" деп анықталады. Хронофотография терминін француз физиологы Этьен Жюль Марей қозғалысты зерттеуге және өлшеуге болатын қозғалыс суреттерін сипаттау үшін енгізген. Бұл сөз грек тіліндегі χρόνος (хронос – "уақыт") сөзі мен фотосуреттің біріктірілуінен туындаған.
1840-шы жылдар: кездейсоқ реті
1839 жылы фотосурет пайда болғаннан кейін көп ұзамай, камера өмірді дәл бейнелеудің басты құралына айналды. Технология жетілдікке жеткен сайын, адамдар камераларды қолданатын салалар да кеңейді. 1840/1841 жылдары Франсис Рональдс ғылыми жазбалар жасау үшін фотосуреттік әдістерді пайдалану идеясын алғаш рет ұсынды. Оның алғашқы құрылғысы 1845 жылдың сәуір айында метеорологиялық құралдардың өзгеретін көрсеткіштерін фотоқағазға үздіксіз жазу үшін жасалды. Камералар әлемдегі көптеген обсерваторияларға жіберілді және кейбіреулері 20-ғасырдың соңына дейін қолданылып келді. Дагеротиптің алғашқы шеберлері бір нысанды бірнеше рет суретке түсіріп, сәтті сурет алу мүмкіндігін арттыруға тырысты. Бір нысанды бірнеше рет суретке түсіру, егер бірнеше сурет қажет болса, дағдылы шешім болды, себебі дагеротиптерді көшіру мүмкін емес еді (тек дагеротиптің өзін суретке түсіру арқылы ғана). 1840 жылдардың басынан бастап кейбір фотографтар бірнеше камераны қолданды, нәтижесінде уақыт және/немесе бұрыш бойынша шамалы айырмашылықтары бар суреттер тізбегі пайда болды. Дегенмен, экспозициялар арасындағы позалар немесе бұрыштардағы өзгерістер көбінесе модельдің ең қолайлы келбетіне бағытталды, хронофотографиялық тізбек үшін қажетті ұсақ және тұрақты өзгерістерге емес. 1853 жылы Андре Адольф Эжен Дисдери визиткаларды жаппай өндіру арқылы көбейту құралын танымал етті.
1849-1870 жылдар: кинофильмдердегі алғашқы әрекеттер
Стереоскопиялық фотосурет салудың пайда болуы (1850-ші жылдардың басынан бері кең таралған) фотосурет салуды шындықтың толық иллюзиясына жеткізуге болады деген сенімге әкелді. Қозғалыс пен түсті фотосуреттерді түсіру логикалық келесі қадам болды. Қозғалыс тізбектерін бейнелеу үшін түсірілген алғашқы серияларды әрбір позада, үзілістермен суретке түсіруге тура келді, себебі тікелей түсіру үшін қажетті экспозиция уақыты тым ұзақ болды. Кейбір жағдайларда нәтижелер стробоскопиялық құрылғыларда, мысалы, фенакистоскоп (1833 жылдан бері қолжетімді), зоотроп (1866 жылдан бері қолжетімді) немесе жаңадан жасалған құрылғыларда қолданылды. Тірі модельдермен фотосуреттердің анимациялық нәтижелерін пиксельдеудің өте ерте түрі деп санауға болады. Бейнежазудың ең алғашқы белгілі реалистік тұжырымдамасын Джозеф Плато 1849 жылы фантаскопын жетілдіру туралы мақаласында жариялады. Ол фантаскоп пен стереоскопты біріктіру мүмкіндігін стереоскопты ойлап тапқан Чарльз Уитстоунмен талқылады. Олар қажетті стереоскопиялық суреттер тізбесін алудың ең тиімді жолы ретінде тоқтатылған түсіруді ерте кезеңде ұсынды. Бірақ олар бұл жоспарды іске асыра алмады. Соңында бұл идея француз баспашысы және аспап жасаушы Жюль Дубоскқа жеткізілді. 1852 жылдың 12 қарашасында ол өзінің бұрынғы стереоскоп патентіне қосымша ретінде "стереоскоп-фантаскоп немесе биоскоп" патентін тіркеді. Ол құрылғыны көп ұзамай сатуға тырысты, бірақ сәттілік болмады. Қазірге дейін сақталған жалғыз дискіде машинаның жұмыс істеп тұрғаны көрсетілген.
1878-1890 жылдар: Муйбридж, Марей және басқалар
Фотоэмульсиялардың сезімталдығын жақсарту, бір секундтан кем уақытқа түсіруге мүмкіндік берді. Ұзақ поза беру қажеттілігі болмағандықтан, ертедегі жылдам түсірілетін фотосуреттер, соңында, нақты уақытты тіркеуге арналған хронофотографияны мүмкін етті. 1873 жылы Калифорнияның бұрынғы губернаторы және жылқыға құмар Лиланд Стэнфорд, Эдвард Муйбриджді жылқысының толық жылдамдықпен суретін түсіру үшін жалдады. Бастапқыда бұл мүмкін емес деп ойлаған Муйбридж, бәсекеге қатысты, химиялық заттармен және жапқыштармен тәжірибе жасады, соңында Стэнфордтың аяқтардың нақты орналасуына деген қызығушылығын қанағаттандыратын тұманды суретті түсіруге жетті. Кейін Стэнфорд, жүгіріп бара жатқан жылқының әртүрлі поздарын көрсететін серия жасағысы келді және бұл жоба үшін қайтадан Муйбриджге жүгінді. Олар трассаның бір бөлігінде, сымдармен іске қосылатын электромагниттік жапқыштармен жабдықталған камералар тізбегін қолданды. Муйбридждің алғашқы хронофотографиялық тізбектері 1878 жылы «Қозғалыстағы жылқы» атты кабинеттік карточкалар түрінде жарияланды. Жылқының суреттері бүкіл әлемдегі жұртшылықты таң қалдырды, себебі олар дәстүрлі бейнелерден өзгеше болды және күткеннен гөрі әлдеқайда азырақ әдемілікке ие болды. 1878 жылы Альберт Лонде невролог Жан Мартин Шарконың медициналық фотографы ретінде жұмысқа алынды. Лонде пациенттердің дене және бұлшықет қозғалыстарын зерттеу үшін тоғыз линзалы камера мен күрделі уақыт жүйесін пайдаланды. Уақыт өте келе Лонде бұл жүйені жетілдіріп, секундтың оннан бір бөлігінде он екі суреттен тұратын тізбек түсіруге қол жеткізді. Физиолог Этьен Жюль Марей бұл техниканы қозғалыс, ұшу және жаттығуларды жақыннан зерттеу үшін қолдана бастады. Көп ұзамай ол целлюлоидты баспаларды бір-біріне жапсыру арқылы қозғалыстың фазаларын бір кадрда көре алатынын және олардың бір-бірімен байланысын зерттей алатынын анықтады. Марейдің ассистенті Жорж Демени, қозғалысты қайта жаңғырту үшін одан әрі қолданыстарды әзірледі, ең алдымен стробоскоп деп аталатын қарапайым проекторды жасады. Ол және неміс фотографы Оттомар Аншуц хронофотография мен проекторларды қолдана отырып, қазіргі проекция сияқты қозғалыс жасау технологиясын бірлесіп дамытты. Содан кейін фотограф, қозғалыстағы нысанның он екі түрлі суретінен тұратын тізбекті біріктірді. (Соңында Марей фильмнің нақты рулондарына сурет түсіріп, кадрларды тізбекпен көрсете алды. Кубистік туындылар бір кадрдың ішінде бірнеше бұрыштарды бейнелейді, ал уақыт пен қозғалыстың әртүрлі аспектілерін бірнеше байланысты суреттерде, соның ішінде Жан Метцингердің «Кафедегі биші» (1912) суретінде көруге болады. Марсель Дюшанның әйгілі «Баспалдақтан төмен түсетін жалаңаяш нөмірі 2» (1912) Муйбриджтің «Баспалдақтан төмен түсетін әйел» (1887) және Марейдің туындыларына тікелей әсер етті.)
eventually made real time chronophotography possible. In 1873, Leland Stanford, former governor of California and horse enthusiast, hired Eadweard Muybridge to create an instantaneous photograph of one of his horses at full speed. Initially thinking it was impossible, Muybridge nonetheless took the challenge, experimented with chemicals and shutter devices for a while, and eventually managed to shoot a hazy image that satisfied Stanford interest in the actual positions of the legs. Some years later, Stanford wanted a series to document all the different positions of a running horse and got back to Muybridge for the project. They used a battery of cameras along a part of the track, with electro magnetic shutters triggered by tripwires. Muybridge's first chronophotographic sequences were published as The Horse in Motion cabinet cards in 1878. The images of the horse caused astonishment to the public all over the world, as the poses deviated from most traditional depictions and were much less graceful than expected. Later, in 1878, Albert Londe was hired as a medical photographer by neurologist Jean Martin Charcot. Londe used a camera with nine lenses and intricate timing system to study the physical and muscular movements of patients. Over time Londe refined this system to be able to take a sequence of twelve pictures in as little as a tenth of a second. Physiologist Étienne Jules Marey began using the technique to more closely study movement, flight, and exercise. He soon discovered that by overlapping celluloid prints on top of one another, he was able to see phases of movement and study their relations to each other in a single frame. Georges Demeny, Marey's assistant, developed even further applications for the reproduction of movement, primarily in creating a simple projector called the stroboscope. He and German photographer Ottomar Anschutz shared the development of projecting technology, using chronophotographs and projectors to create movement much like the projection we know today. The photographer then paired together a sequence of twelve different wet plate photographic prints of the subject in motion. (Eventually, Marey was able to photograph on actual rolls of film and project the frames in sequence. Cubist works regularly depicted multiple angles within a frame, and multiple aspects of time and motion can be recognized in several related paintings, including Jean Metzinger's Danseuse au café (Dancer in a Café) (1912). Marcel Duchamp's famous Nu descendant un escalier n° 2 (Nude Descending a Staircase, No. 2) (1912) was directly influenced by Muybridge's Woman Walking Downstairs (1887) and the works of Marey.