Кіріспе

Кинокамера, сонымен қатар проектор және басу машинасы ретінде де қолданылатын пленкалық аппарат.

Кинематограф немесе киноматограф – қозғалыс суретінің пленкалық механизмдерінің бірнеше түрі үшін қолданылған ерте термин. Бұл атау кинокамералар мен кинопроекторлар үшін, немесе фильмдерді басу мүмкіндігін де қамтамасыз ететін толық жүйелер үшін (мысалы, Cinématographe Lumière) пайдаланылды.

Тарих

Бұл атаумен аталған құрылғыны француз өнертапқышы Леон Були 1892 жылдың 12 ақпанында ойлап тапты және "Cinématographe Léon Bouly" деп патенттеді. Були "кинематограф" терминін өзі қолданды, ол грек тілінен аударғанда "қозғалыста жазу" дегенді білдіреді. Ақша тапшылығына байланысты Були өз идеяларын толыққанды дамыта алмады және патент ақысын төлей алмады, сондықтан Люмиер ағайындары осы атауды пайдалануға мүмкіндік алды. 1895 жылы олар оны негізінен өздерінің өнертабысы болған құрылғыға қолданды. Сол жылы Люмиер ағайындары "Люмиер фабрикасынан жұмысшылардың шығуы" (Sortie de l'usine Lumière de Lyon) атты алғашқы фильмін түсірді. Кинофильмдердің алғашқы коммерциялық, көпшілікке көрсетілімі 1895 жылдың 20 мамырында Нью-Йорк қаласындағы 156 Бродвейде Вудвилл Латем және Эжен Лауст өнертапқындары жасаған "Эйдолоскоп" арқылы өтті. Дегенмен, бұл жиі қате түрде 1895 жылдың 28 желтоқсанында Париждегі Grand Café-дің Salon Indien-інде Люмиер ағайындары ұйымдастырған алғашқы көрсетілімге жатқызылады. Бұл шарада он қысқа фильм көрсетілді, оның ішінде "Люмиер фабрикасынан жұмысшылардың шығуы" фильмінің жаңа нұсқасы да болды. Cinématographe өз дизайнының арқасында бұрын-соңды көрілмегендей кескінді айқын көрсетуге мүмкіндік берді, онда пленканың шетіндегі тесіктерді пайдаланатын арнайы механизм линзаның артында кадрларды бекітетін болды. 1897 жылы Люмиерлер өнертабына сумен толтырылған шыны ыдысты конденсатор ретінде қосып, оның көмегімен жарықты фильмнің кадрына шоғырландырып, жылуды жұтатын етті. Бұл ыдыс қауіпсіздік функциясы ретінде де жұмыс істеді, себебі ыстықтан немесе жазабастан шыны сынса, жарық жанғыш пленкаға түспейтін еді.

Танымалдық

1895 жылы Люмьерлердің алғашқы көпшілік алдындағы көрсетілімінің сәтті өтуінен кейін "Синематограф" бүкіл әлемдегі адамдар үшін танымал көңіл көтеру құралына айналды. Люмьер ағайындары өз машиналарын Қытай мен Үндістанға алып барды, және оны барлық әлеуметтік топтар мен санаттағы адамдар қуанышпен қарсы алды. "Синематограф" арзан кинотеатрларда фильмдер көрсету үшін қолданылды, онда тіпті ең төменгі таптағы адамдар да кіру ақысын төлей алатын. Ол жармаңкелерде көрсетіліп, Еуропа мен Америка Құрама Штаттарындағы водевиль театрларында ойын-сауық ретінде пайдаланылды. Водевиль көбінесе жұмысшы және орта таптармен байланысты болғанымен, бұл құрал жоғары қоғамның талғампаздығына сай келетін мәдени орындарда да қолданыс тапты.