Кіріспе

Американың Апостолдық лютеран шіркеуі (АЛКА) – 1800 жылдары фин-американ және норвегиялық иммигранттар құрған лаэстадиялық лютеран шіркеуі. Олар негізінен солтүстік Финляндия мен солтүстік Норвегиядан келген, онда мемлекеттік шіркеулердің мүшелері болған. Көпшілігі немесе барлық мүшелері өз елдерінен швед мемлекеттік шіркеуінің әкімшісі және Паяла қаласының пасторы Ларс Леви Лаестадиус атымен аталған лаэстадиандық қайта жаңғыру қозғалысына байланысты болған. Біраз уақыттан соң, бұл деноминация мен басқа американдық лаэстадиандар арасында көптеген даулар туды, нәтижесінде Лаестадиус ізбасарларының бір бөлігі қасиетті тағамға қатысудан шеттетілді. Саломон Кортениемидің жетекшілігімен, 1872 жылдың желтоқсан айында, шеттетілген мүшелер Саломон Кортениеми лютеран қоғамы деген атпен өз қауымын құрды. 1879 жылы бұл атау Фин Апостолдық лютеран қауымы деп өзгертілді. Массачусетс, Мичиган, Миннесота және Орегон штаттарындағы финдердің қауымдары да осы принциптер бойынша ұйымдасқандықтан, олар Фин Апостолдық лютеран шіркеуі, немесе көбінесе Апостолдық лютеран шіркеуі деп аталатын осы ұйыммен бірлесіп жұмыс істеді. АЛКА лаэстадиандарын басқа лаэстадиандар 20 ғасырдың басшысы Эндрю Миккелсеннің (1897-1983) есімімен "Миккелсендер" деп атайды. Ұйым мүшелері мен мүше еместері оны Федерация деп те атайды.

Мүшелік

2009 жылы бұл діндегі мүшелердің саны шамамен 6000 крещение алған адамды құрады. Оның рухани қызметкерлері көбінесе жаттық уағыздаушылар. Мичиган, Миннесота, Вашингтон, Нью-Гэмпшир және Канада, Финляндия сияқты көптеген елдерде үлкен қауымдары бар. Ұлттық ұйым сайланған кеңес (Орталық Кеңес) арқылы басқарылады, ол АҚШ және Канаданың әртүрлі аймақтарында үнемі жиналады, ал жеке шіркеулер сайланған кеңестермен басқарылады. Апостольдық лютерандық шіркеудің (АЛШ) орталық кеңсесі жоқ. Тарихи түрде жаттық қозғалыс болғанымен, семинариялық білім Апостольдық лютеран пасторлары арасында жиі кездеседі. Семинарияда оқыған пасторлардың көпшілігі Мичиган штатының Ханкок қаласындағы Интер-Лютерандық теологиялық семинарияда білім алады.

Доктрина

АЛКА Лаестадиандық ілімдер мен тәжірибелерін жақыннан ұстанады. Мысалы, ол қайта туудың қажеттілігін және күнәдан кешірім алудың маңыздылығын атап көрсетеді. Ол Лаестадианға тән, күнәнің кешірілуінің аузымен айтылуы доктринасын ұстанады және әлемдік нәрселерден және күнәден сақтануға шақырады. Лаестадиандық ілімнің екі ірі тармағынан өзгеше, АЛКА өзі ғана нағыз Лаестадиандық топ екенін үйретпейді. Құлшылық жағынан, шіркеу Евангелистік лютеран шіркеуінің негізгі қағидаларын қабылдайды. Апостолдық лютеран шіркеуінің жазбаша ілімдерінің көп бөлігі Мартин Лютердің үйретулерін жинаған Кіші катехизисіне негізделген.