Кіріспе

Прагадағы театр, Чехия

Балюстрададағы театр Прагада, Чехияда орналасқан.

Ерте тарих

Театр 1958 жылы құрылған. Оның негізін қалаушылар Хелена Филиппова, Иван Выскочил, Жири Суч және Владимир Водичка өздерінің кәсіби театрын алаңнан өзенге апаратын көше атымен атады. Оның алғашқы қойылымы, "Егер мың кларнет" (чех: Kdyby tisíc klarinetů) атты музыкалық коллаж 1958 жылдың 9 желтоқсанында көрсетілді. Үш айдан кейін Ладислав Фиалка және оның мим тобы компанияға қосылып, "Балюстрададағы пантомима" қойылымын ұсынды, соның арқасында ұмытылған театр жанрына қайта даңқ келді. Фиалка 1991 жылы қайтыс болғанға дейін театрда драма және мим труппалары бірге жұмыс істеді. 1960 жылдардың басында режиссер Ян Гроссман, декоратор Либор Фара және бастапқыда сахнашы, кейін драматург және драматург Вацлав Гавел келгеннен кейін Балюстрададағы театр чех абсурдизмінің орталығына айналды (Гавелдің "Бақшадағы кеш", "Меморандум", Альфред Жарридің "Король Убу", Франц Кафканың "Процесс" шығармалары). Ян Гроссман мен Вацлав Гавел 1968 жылы Варшава шарты бойынша Чехословакияға басқыншылық болғаннан кейін театрды тастауға мәжбүр болды. 1970-1980 жылдары театр 1960 жылдардағы чех жаңа толқынының режиссерлеріне пана болды, олардың фильмдері нормализация кезеңінде тоқтатылды. Жаромил Йирш, Жири Кречик, Жири Менцель және Юрай Герц қойған қойылымдардан басқа, Эвальд Шорм 1976 жылдан бастап театрмен үнемі жұмыс істеді (мысалы, "Король Стаг", "Гамлет", "Кармазовтар", "Марафон") және өзінің айналасына талантты жас актерлерді біріктірді (Жири Бартошка, Карел Херманек, Яна Прейссова, Павел Зедничек, Ладислав Мрковичка).

1989 жылдан кейін

1989 жылы Ян Гроссман театрға режиссер ретінде оралды, кейін оның басқарушы директоры болды. 1993 жылы оның қазасынан кейін театрдың жаңа басшылығына басқарушы директор Дубравка Свободова және көркемдік директор Петр Лебль тағайындалды. Петр Лебль – ерекше қиялымен көзге түскен, классикалық туындыларды (Жан Женедің «Қыздар», Ладислав Струпежницкийдің «Біздің мақтанышымыз», Николай Гогольдің «Үкімет инспекторы», Антон Чеховтың «Шағала», «Иванов», «Ваня ағасы») жаңаша түсіндіріп, көп дау тудырған, ең талантты жас режиссерлердің бірі болды. 1999 жылы Лебль дүниеден озғаннан кейін театр ізденісін жалғастырып, қазіргі Балюстрададағы Театрдың жаңа бағытын қалыптастырды. Ивана Сламова, Jiří Ornest және Ян Антонин Питинский жаңа көркемдік жетекшілер болды. 2002/2003 маусымының басынан бастап жас режиссер және драматург Jiří Pokorný Ивана Сламовамен бірге театрдың жаңа көркемдік директоры атанды. 2010 жылы жаңа көркемдік директор Дэвид Чессани келгеннен кейін Балюстрададағы Театр тақырыптық маусымдар бағдарламасын іске қосты. Алғашқысы «Кімге жұмақтың қақпасы ашылады?» деп аталды, ал ағымдағы (2011/2012) маусым қоғамдық кеңістік пен қаланы тұруға лайықты орын ретінде қарастырып, «Кімнің қаласы?» деп аталады. Театрдың бағдарламалық шешімдері мен басқа да жобалары осы тақырыпқа негізделеді: алдағы маусымда қаланың әртүрлі бөліктерінде болған өзгерістердің куәгерлерімен кездесулер мен көрмелер ұйымдастырылады. «Элиаде» кітапханасы жобасы аясында өнер мектептерінің студенттері де қала тақырыбын зерделейді, жаңа шығармашылық жобалар, өнер мектептерінің түлектерінің дипломдық жұмыстары және балаларға арналған туындылар ұсынылады. Жаңа директормен бірге ансамбль құрамы да кеңейді, Иван Луптак, Наталия Рехорова және Ондрей Весели жаңа мүшелер ретінде қосылды.