Кіріспе

Үндістандық белсенді (1939–2013 жж.)

Асқар Әли Инженер (10 наурыз 1939 – 14 мамыр 2013) – үндістандық реформатор жазушы және әлеуметтік белсенді. Исламдағы азаттық теологиясы бойынша жұмыстарымен халықаралық деңгейде танымал болған ол Дауди Бохра прогрессивті қозғалысын жетекшілік етті. Оның еңбектерінің негізгі бағыты – Үндістан мен Оңтүстік Азиядағы қауымдық және этникалық зорлық-зомбылық мәселелері. Ол бейбітшілік пен зорлықсыздық жақтасы болды және әлемнің түкпір-түкпірінде қауымдық келісім туралы лекциялар оқыды. Инженер сонымен қатар Мумбайдағы Үндістан исламтану институтының және 1980 және 1993 жылдары оның құрған Қоғам және секуляризмді зерттеу орталығының (CSSS) директоры қызметін атқарды. Ол сондай-ақ, әртүрлі көзқарастарды салыстырып, қарама-қарсы қоятын The God Contention веб-сайтына үлес қосты. Инженердің "Тірі сенім: Бейбітшілік, келісім және әлеуметтік өзгерістерге деген ізденісім" атты автобиографиясы 2011 жылдың 20 шілдесінде Нью-Делиде Үндістанның сол кездегі вице-президенті Хамид Ансари тарапынан жарияланды.

Өмірбаян

Асғар Әли Шейх Құрбан (кейде Асғар Әли СК деп аударылады) 1939 жылдың 10 наурызында Раджастан штатындағы Салумбар қаласында Бохра діни қызметкері Шейх Құрбан Хусейннің ұлы болып дүниеге келді. Ол Құранның тәпсірі (түсіндірмесі), тәуіл (Құранның жасырын мағынасы), фиқһ (ислам құқығы) және хадис (Пайғамбардың сөздері) саласында білім алды, сондай-ақ араб тілін үйренді. Ол Мадхья-Прадеш штатындағы Уджайін қаласындағы Викрам университетін азаматтық инженерия мамандығы бойынша бітірді.

1972 жылы Инженер Удайпурдағы көтерілістен кейін Бохра реформасы қозғалысына толыққандай арналу үшін өз еркімен зейнетке шықты. 1977 жылы Удайпурда өткен алғашқы конференцияда Дауди Бохра қауымының Орталық кеңесінің Бас хатшысы болып бірауыздан сайланды. 2004 жылы Дауди Бохра діни басшылығын сынағандықтан, ол қауымнан қуылды. 1980 жылы ол Үндістан мен басқа елдердегі прогрессивті мұсылмандар үшін платформа құру мақсатында Мумбайда Исламтану институтын құрды. Содан кейін, 1980 жылдары ол Үндістандағы индус-мұсылман қарым-қатынасы және қауымдық зорлық-зомбылықтың күшеюі туралы көп жазды. Асғар Әли Инженер өзінің жазбалары мен сөздері арқылы Прогрессивті Дауди Бохра қозғалысын насихаттауда маңызды рөл атқарды. 1993 жылы ол қоғамдық келісімді нығайту үшін «Қоғам мен секуляризмді зерттеу орталығы» (CSSS) құрды. Ол 50-ден астам кітаптың және көптеген мақалалардың авторы, олар түрлі ұлттық және халықаралық журналдарда жарияланды. Ол Азиялық мұсылмандық әрекеттер желісінің негізін қалаушы төрағасы, Исламтану институтының директоры және Мумбайдағы Қоғам мен секуляризмді зерттеу орталығының басшысы болды, онда ол ғалым және ғалым профессор доктор Рам Пуниянимен тығыз жұмыс істеді. Инженер сонымен қатар Біріккен Ұлттар Ұйымының Парламенттік Ассамблеясын құру науқанының қолдаушысы болды, бұл ұйым Біріккен Ұлттар Ұйымын демократиялық түрде реформалауды мақсат етеді.

Әйелдер құқықтарына қатысты көзқарастар

Инженер: "Қазіргі мұсылман қоғамында әйелдерге Құран берген мәртебе толыққанды берілмейді" деп жазды. Инженер қазіргі заманда әйелдердің еркектермен тең болуы керек деп есептеді. Әйелдер еркектердің асыраушылығын қабылдап, оған мойын бұрды. Бірақ содан бері әйелдер өздерінің жаңа мәртебесін сезіне бастады. Инженер әйелдерге еркектермен тең қарау қажет деп сенді және әділетсіздікке қолдау көрсетушілер немесе оған үнсіздік танытушылардың дінге қатысы жоқ екенін айтты. Әйелдер арасындағы теңсіздік оның әділетсіздіктердің басымдығына жататын мәселелердің бірі болды. Дегенмен, сыншылар оның Құранды түсіндіруі Исламдағы әйелдердің орнына қатысты адамдардың сенімдерін өзгертуге жеткіліксіз деп санайды. Сиканд Инженердің пікірінің негізі – Құранның қазіргі түсініктері емес, оның Құранға қатысты жеке түсінігі және XXI ғасырға деген көзқарасы деп ойлайды. "Оның исламды түсінуі әлеуметтік әділдік пен қоғамдық келісімге деген ұмтылысымен тікелей байланысты, әрине."

Марапаттар

Инженер өмірінде бірнеше марапатқа ие болды, оның ішінде 1990 жылы қоғамдық келісімді нығайту үшін Далмия сыйлығы, 1993 жылы Калькутта университетінің құрметті Д. Литт. дәрежесі, 1997 жылы Қоғамдық келісім сыйлығы және 2004 жылы (Свами Агнивешпен бірге) "бірлесіп өмір сүру және төзімділік құндылықтарын ілгерітуге берілгендігі" үшін Right Livelihood сыйлығы.