Кіріспе

Атлантадағы өнер мұражайы, Джорджия штаты.

Жоғары өнер мұражайы (көбінесе Жоғары деп аталады) – Оңтүстік-Шығыс АҚШ-тағы бейнелеу өнеріне арналған ең ірі мұражай. Атланта қаласында (Джорджия штаты), қаланың өнер ауданы Мидтаундағы Пичтри көшесінде орналасқан. Мұражайдың ауданы 312 000 шаршы фут (28 985 м²), және ол Вудрафф өнер орталығының бөлімшесі болып табылады. Жоғары мұражай халықаралық және ұлттық маңызы бар көрмелер ұйымдастырып, өткізеді, сонымен қатар 18 000-нан астам өнер туындысын қамтитын толыққанды коллекциясына ие. Ол әсіресе 19-шы және 20-шы ғасырлардағы американдық сәндік өнер, халықтық және өзін-өзі үйреткен өнер, заманауи және қазіргі заманғы өнер, сондай-ақ фотосурет салаларында танымал. 1905 жылдан бері Атлантаның мәдени орталығы болып табылатын Жоғары мұражай жыл бойы фестивальдер, тікелей өнерлеу шаралары, қоғамдық пікірсайыстар, тәуелсіз көркем фильмдер көрсетілімдері мен білім беру бағдарламаларын ұсынады. Мұражайда барлық жастағы балалар мен оларды күтушілерге арналған арнайы кеңістіктер, сонымен қатар мейрамхана мен музей дүкені де бар. 2010 жылы мұражайды 509 000 адам барып көрген, бұл оны әлемдік өнер мұражайларының тізімінде 95-орынға қойды.

Тарих

Мұражай 1905 жылы Атланта өнер қауымдастығы ретінде құрылған. 1926 жылы музейге есімі берілген Хай отбасы, Атланта коллекционері Дж. Дж. Хаверти ұйымдастырған Grand Central Art Galleries көрмелерінен кейін, коллекцияны орналастыру үшін Пичтри көшесіндегі отбасылық үйін сыйға берді. Хаверти коллекциясынан көптеген туындылар қазір "Жоғары" мұражайында тұрақты түрде қойылған. 1955 жылы мұражай үшін отбасылық үйге жақын бөлек ғимарат салынды. 3 маусым 1962 жылы, музейдің демеушілігімен сапарға шыққан 106 Атланта өнер меценаты Париждің Орли әуежайындағы ұшақ апатында қаза тапты. Ұшқыштар мен басқа жолаушыларды қоса алғанда, 130 адам қаза тапты, бұл сол кездегі тарихтағы ең ірі авиациялық апат болды. Атлантаның белгілі отбасыларының мүшелері, соның ішінде Берри колледжін құрған Берри отбасының мүшелері де қаза тапты. Париж сапары барысында Атланта өнер меценаттары Луврдегі Уистлердің анасын көрді. 1962 жылдың күзінде Лувр, Атланта халқына деген инабат ретінде, Уистлердің анасын Атлантаға, Пичтри көшесіндегі Атланта өнер қауымдастығы мұражайына көрмеге жіберді. 1962 жылғы апатта қаза тапқандарды құрметтеу үшін Атланта мемориалдық өнер орталығы салынды. Француз үкіметі апат құрбандарының естелігіне Роденнің "Көктемгі көлеңке" мүсінін "Жоғары" мұражайына сыйға берді.

Сәулет

1983 жылы Ричард Мейер жобалаған ғимарат ашылып, оның ішінде Жоғары өнер мұражайы орналасты. Мейер ғимаратты аяқтағаннан кейін 1984 жылы Прицкер сыйлығын жеңіп алды. Мейер ғимаратын қаржыландыру үшін бұрынғы Coca-Cola президенті Роберт В. Вудраффтың 7,9 миллион долларлық гранты бөлінді, оған мұражай 20 миллион долларлық қаржы қосты. Ғимараттың жалпы ауданы 135 000 шаршы фут, оның ішінде көрме залдары бар. 2005 жылы Ренцо Пиано үш жаңа ғимарат жобалады, бұл мұражайдың ауданын 124 миллион доллар жұмсалып, екі еседен астамға ұлғайтты. Басқа да маңызды сыйлықтардың қатарында 1640-1840 жылдарға қатысты ағылшын керамикасынан Фрэнсис және Эмори Кокк коллекциясы бар. Соңғы кезде коллекцияның халықаралық заманауи дизайн жинағы Джорис Лаарман Лаб, Джейми Хейон, Рон Арад және nendo-ның маңызды туындыларымен толықтырылды. 1640 жылдан бүгінгі күнге дейінгі 2300-ден астам экспонатты қамтитын коллекция өнер, қолөнер және дизайн, қолмен жасау және технология, сондай-ақ инновация мен өндіріс арасындағы байланыстарды зерттейді.

Еуропалық өнер

Бұл коллекция Еуропадағы жеті ғасырлық өнер жетістіктерін көрсетеді. High мұражайының 1000-нан астам картинасы, мүсіні және қағазға салынған туындылары 1300-жылдардан 1900-жылдарға дейінгі кезеңді қамтиды және континенттің көркем мәдениеті арқылы діннің дамуын, ғылыми жаңалықтарды және әлеуметтік өзгерістерді бақылайды. 1958 жылы Сэмюэл Х. Кресс қоры High мұражайының еуропалық өнер коллекциясының негізін құраған туындыларын сыйға берді. Кресс коллекциясына Джованни Беллинидің «Мадонна мен бала», Витторе Карпаччоның «Ақыл мен сабырлылық» және Ренессанс және Барокко Еуропасының басқа да өнер туындылары кіреді. Содан бері High мұражайының еуропалық коллекциясы көптеген маңызды өнер бағыттары мен стильдерін қамтиды, мысалы, Николас Турньенің, Герчиноның («Иса және құдықтағы самариялық әйел»), Ян Брюгельдің Ұлының, Джованни Баттиста Тиеполоның, Чарльз Джозеф Натоирдің, Энн Луи Жироде Триосонның («Аталаның жерлеуі»), Камиль Короның, Жан Джозеф Карриестің («Ұйықтаған фавн») және Огюст Роденнің («Мәңгілік көктем») туындылары. Бүгінде еуропалық коллекция француз импрессионистері мен постымпрессионистерінің картиналарына ерекше бай, олардың көпшілігі 2019 жылы Атланта коллекционерлері Дорис пен Шоуки Шахиннен сыйлық ретінде түсті. Коллекцияда Клод Монедің 1873 жылғы «Сенаның күзі; Аржантёй», Фредерик Базильдің сирек кездесетін теңіз пейзажы және Анри Матисстің «Пианинода отырған әйел» картиналары, сондай-ақ Эжен Буден, Камиль Писсарро, Альфред Сислей, Пьер Огюст Ренуар, Анри Фантен Латур, Эмиль Бернар, Эдуард Вуйяр және басқалардың туындылары бар. High мұражайының маңызды еуропалық гравюралық коллекциясы, кезең-кезеңімен көрсетіледі, Альбрехт Дюрердің 16 ғасырдағы гравюраларынан бастап Анри де Тулуз-Лотрек литографиялық портфолиосының толық басылымына дейінгі жұмыстарды қамтиды.

Халықтық және өз бетінше оқытылған өнер

Жоғары мұражай 1975 жылы өздігінен сурет салуды үйренген замандас суретшілердің туындыларын жинауды бастады және 1994 жылы халықтық және өздігінен сурет салуды үйренген суретшілерге арналған бөлім ашқан алғашқы көп салалы мұражай болды. Бұл коллекция әсіресе Оңтүстік және афроамерикалық суретшілердің туындыларымен байытылған, және Билл Трейлор, Говард Финстер, Нелли Мэй Роу және Торнтон Диалдың ең ірі топтамаларын қамтиды, олар кез келген мұражайда сақталған. Бұл суретшілердің көпшілігі американдық немесе заманауи деп есептелсе де, Жоғары мұражай оларды "халық суретшілері" деп атайды, осылайша олардың халықтың суретшілері екенін көрсетеді, немесе "өздігінен үйренген" деп атап, олардың формальды білім алмағанын баса көрсетеді.

Қазіргі заманғы және заманауи өнер

Жоғарыдағы қазіргі және заманауи өнер 1945 жылдан бері адамдардың әлемді, оның тарихын және адам тәжірибесін қабылдау, түсіну және интерпретациялау әдісіне әсер еткен жаңа визуалды тілдердің дамуын көрсетеді. Жоғары мұражайдағы қазіргі және заманауи өнерге маңызды суретшілердің, канонға жаңадан енгендердің және жас суретшілердің ең үздік туындылары кіреді. Жиынтықта Радклиф Бейли, Алекс Катц және Эллсворт Келли сияқты суретшілердің бірнеше жұмыстары, сондай-ақ Михаэль Борреманс, Альфредо Джаар, Аниш Капур, KAWS, Джули Мехрету, Джуди Пфафф, Сара Сзе және Кара Уокер сияқты суретшілердің маңызды жеке туындыларының саны артып келеді, бұл ретте афроамерикандық суретшілердің туындыларына ерекше назар аударылады.

Фотография

The High 1970-ші жылдардың басында фотосуреттерді жинауды бастады, осылайша бұл ортаға ерте кіріскен мұражайлардың біріне айналды. Бүгінде фотосурет бөлімі елдегі жетекші бағдарламалардың бірі болып табылады және шамамен 7500 данадан тұратын мұражайдың ең ірі коллекциясын құрайды. Бұл жиын әлемнің түкпір-түкпірінен әртүрлі мамандық иелерінің – суретшілердің, кәсіпкерлердің, журналистердің, ғалымдардың шығармаларын қамтиды. 1840 жылдардағы ортаның пайда болуынан бастап қазіргі күнге дейін High коллекциясы ерекше күшті американдық модернистік және ХХ ғасырдың ортасынан бастап құжаттамалық дәстүрлерді, сондай-ақ қазіргі заманғы трендтерді қамтиды. Фотосурет коллекциясы Американың оңтүстігімен байланысты суреттердің берік негізін сақтайды және бұл жұмысты аймақтық және халықаралық маңызы бар жаһандық контекстке енгізеді. The High азаматтық құқық қозғалысының фотосуреттерінен тұратын ең ірі коллекциялардың біріне ие, сонымен қатар Евгений Атгет, Давуд Бей, Исла Бинг, Уинн Буллок, Люсинда Баннен, Гарри Каллахан, Уильям Кристенберри, Уокер Эванс, Леонард Фрид, Эвелин Хофер, Кларенс Джон Лафлин, Абелардо Морелл және Питер Секаердің фотосуреттері де бар. Коллекцияда сондай-ақ Оңтүстікте және Оңтүстік туралы жасалған суреттерге ерекше назар аударылады, бұл фотосурет тарихындағы аймақтың маңызды үлесін көрсететін ең ірі және маңызды қойма болып табылады. 1996 жылдан бері High-тың ерекше "Оңтүстікті бейнелеу" жобасы белгілі және жас суретшілерге аймақтың географиялық және мәдени ландшафтынан шабыдаланған жұмыстар жасауға тапсырыс береді. Бұрынғы қатысушылардың арасында Салли Манн, Давуд Бей, Эммет Говин, Алекс Уэбб, Алек Сот, Ричард Мисрах, Каел Алфорд және Дебби Флеминг Каффри бар, олардың барлық тапсырыстары High-тың тұрақты коллекциясына қосылды.

Көрмелер

Музейдің барлық кураторлық бөлімдеріндегі жинақтарына баса назар аудалатын және ұлттық гастрольдік жобаларды, сондай-ақ басқа музейлермен халықаралық ынтымақтастықты қамтитын ауыспалы көрмелер ұйымдастырылады. Музей ұйымдастырған соңғы гастрольдік көрмелердің ішінде халықтық және өздігінен үйренген өнер, фотосурет, декоративтік өнер және дизайн сияқты маңызды коллекцияларынан ірі жобалар бар. Музейде өткізілген басқа жобаларға Яйои Кусаманың «Шексіз айналар» және Виргиль Аблоның «Сөз фигуралары» көрмелері кірді. Бұрынғы халықаралық серіктестіктер Лувр, Санта-Мария-дель-Фиоре операсы және Флоренциядағы Opificio delle pietre dure мұражайларын қамтыды. 2008 жылы музей Париждегі Лувр мұражайынан өнерді үш жылға ауыстырып алуға 18 миллион АҚШ доллары көлемінде келісім жасады – бұл «Лувр Атланта» жобасы болды. Музей сонымен қатар Смитсондар институтының серіктес ұйымы болып табылады.

Менеджмент

1963 жылдан бастап Гудмунд Вигтел 28 жыл бойы директор ретінде музейді басқарды, қарапайым кірпіш ғимаратта орналасқан аймақтық мекемеден елдің ең табысты өнер музейлерінің біріне айналдырып, Ричард Майер жобалаған ғимаратына көшуді ұйымдастырды. Майер ғимараты, қазір Стент отбасылық қанаты, кейіннен директор болған Майкл Шапироның пікірінше, директор Гудмунд Вигтелдің "басты жетістігі" болды. Вигтелдің 1963 жылдан 1991 жылға дейінгі қызмет мерзімінде музейдің тұрақты коллекциясы үш есеге көбейді, 15 миллион доллардан астам қайырымдылық және сенім қорлары құрылды, жұмыс бюджеті 60 000 доллардан 9 миллион долларға дейін өсті және қызметкерлер саны төрттен 150-ге дейін артты. Нед Рифкин 1991 және 2000 жылдар аралығында музей директоры қызметін атқарды. 2000-2014 жылдар аралығында директор Майкл Э. Шапиро басшылығымен музей тұрақты коллекциясындағы туындылар санын екі есеге жуық арттырып, 19-шы және 20-шы ғасырлар мен қазіргі заманғы суретшілердің маңызды картиналарын сатып алды. Осы кезеңде музейге 230 миллион долларға жуық қаржы жиналды, қайырымдылық қорлары шамамен 30 пайызға өсті және 20 миллион долларға жуық сатып алу қоры құрылды. Саффолктың басшылығымен музей аудиториясының құрамы әртараптанды: 2015 жылдан 2020 жылға дейін еуропалық емес келушілердің саны үш еседен астам өсті, ал 2022 жылғы мәліметтерге сәйкес, музей аудиториясының шамамен 60 пайызы 35 жасқа дейін, мектеп топтарын есептемегенде.

Кино және теледидардағы рөлдері

Жоғары бірнеше танымал фильмдер мен телешоуларда тұрақ ретінде пайда болған, оның ішінде "Тұрғын" ("Честайн Парк Мемориалдық ауруханасы" ретінде), "Күткен кезде не күтуге болады", "Соқыр және Қысқы Сайыт" ("Смитсонов Ұлттық Әуе және Ғарыш мұражайы" ретінде), "Адам аулаушы" ("Лектордың түрмесі" ретінде), "Қара пантера" ("Ұлыбритания мұражайы" ретінде), "Дивергент" сериясы: "Көтеріліс", "Қызыл Топ Қоғамы" және "Аллея" ("бұрынғы Эрудит штабы" ретінде).