Кіріспе

Лос-Анджелес округінің өнер мұражайы (LACMA) – АҚШ, Калифорния штатындағы Лос-Анджелес қаласының Миракл Майл аймағындағы Уилшир бульварында орналасқан өнер мұражайы. LACMA Мұражайлар қатарында, Ла Бреа шайыр шұңқырларының (Джордж С. Пейдж мұражайы) жанында орналасқан. LACMA 1961 жылы Лос-Анджелес тарих, ғылым және өнер мұражайынан бөлініп құрылды. Төрт жыл өткен соң, ол Уильям Перейра жобалаған Уилшир бульвары кешеніне көшірілді. Музейдің байлығы мен жинақтары 1980-ші жылдары артып, сол онжылдықта басталып, келесі онжылдықтарда жалғасқан бірнеше ғимараттар қосылды. LACMA – АҚШ-тың батыс бөлігіндегі ең ірі өнер мұражайы. Оған жыл сайын миллионға жуық адам келеді. Мұражайда ежелгі заманнан бастап қазіргі уақытқа дейінгі өнер тарихын қамтитын 150 000-нан астам туынды сақталған. Көркем өнер көрмелерінен өзге, мұражайда фильмдер мен концерттер циклы да ұйымдастырылады.

Алғашқы жылдар

Лос-Анджелес округінің өнер мұражайы 1961 жылы мұражай ретінде құрылды. Оған дейін LACMA 1910 жылы Оңтүстік Калифорния университетінің жанындағы Экспозиция паркінде орналасқан Лос-Анджелес тарих, ғылым және өнер мұражайының бөлігі болды. Эдвард У. Картер LACMA үшін қаржы жинау жұмыстарын ұйымдастыруға көмектесті, бұл J. Пол Геттидің Лос-Анджелес округіне өнер туындыларын сыйлауға деген құлшынының азайғанына жауап ретінде жасалды. Гетти Ардабил кілемшесі мен Рембрандттың Мартин Лутен портреті сияқты бірнеше тамаша туындыларын сыйлаған болатын, бірақ кейіннен олардың округтің ескірген көп мақсатты мұражайында дұрыс көрсетілмейтінін біліп, өз үйінің жанында жеке өнер мұражайын құруды шешті. 1965 жылғы Los Angeles Times газетінде жарияланған мәліметке сәйкес, үш ғимараттың құны 11,5 миллион долларға бағаланды. Құрылысы 1963 жылы басталды және Del E. Webb Corporation компаниясы оны жүзеге асырды. Құрылыс 1965 жылдың басында аяқталды. Сол кезде Лос-Анджелес музыка орталығы мен LACMA Лос-Анджелесте назар мен демеушілерді тарту үшін бәсекелескен ірі азаматтық жобалар еді. Мұражай ашылғанда ғимараттарды шағылыстыратын бассейндер қоршап тұрды, бірақ жақын орналасқан Ла-Бреа шайырының ыстықтарынан шайырдың сіңуіне байланысты олар толтырылып, жабылды. 1980 жылдардың өркендеу кезеңінде LACMA-ға көп қаржы құйылды, директор Эрл Пауэллдің қызмет мерзімінде жеке сыйлықтар түрінде 209 миллион доллар қаражат түсті деп хабарланды. Өсіп келе жатқан заманауи және қазіргі заманғы өнер коллекцияларын орналастыру және көрмелерге көбірек орын беру үшін мұражай 35,3 миллион долларлық, 115 000 шаршы фут көлемді Роберт О. Андерсон ғимаратын жобалау үшін Hardy Holzman Pfeiffer Associates архитектуралық фирмасын тартты, ол 1986 жылы ашылды (2007 жылы Америка өнері ғимараты деп қайта аталды). Көрсетілген кеңейтімде мұражайға келгендер енді жартылай жабық жаңа орталық аула арқылы кіретін болды, ол мұражайдың төрт ғимаратымен шектелген шамамен бір акр кеңдікке ие. 1988 жылы эксцентрикті сәулетші Брюс Гофф жобалаған Жапон өнері павильоны, сондай-ақ Б. Джеральд Кантордың Роденнен жасалған қола мүсіндерінің бағы ашылды. 1999 жылы Хэнкок паркін жақсарту жобасы аяқталды және LACMA-ға іргелес парк (ландшафт сәулетшісі Лори Олин жобалаған) тегін халықтық тойлаумен ашылды. 10 миллион долларлық жөндеу жұмыстары құрғаған ағаштар мен жалаңаш жерді пикникке арналған аймақтармен, жаяу жолдармен, Ла-Бреа шайырының шұңқырларын көруге арналған орындармен және суретші Джеки Феррара жасаған 150 орындық қызыл гранит амфитеатрмен алмастырды. Сондай-ақ 1994 жылы LACMA көршілес бұрынғы May Company универмагы ғимаратын сатып алды, ол Альберт К. Мартин аға жобалаған модерн сәулетінің әсерлі мысалы. LACMA West ғимараты 1998 жылы ашылған кезде мұражайдың ауданын 30 пайызға ұлғайтты.

Ренцо Пиано ғимараттары

2004 жылы LACMA-ның қамқоршылар кеңесі архитектор Рем Колхастың LACMA-ны трансформациялау жоспарын бірауыздан мақұлдады. Ол барлық қолданыстағы ғимараттарды бұзып, толығымен жаңа, шатырмен жабылған бір ғимарат салуды ұсынды, оның құны 200 миллионнан 300 миллион долларға дейін бағаланды. Колхас француз архитектор Жан Нувельді озатты, ол ескі нысандарды жаңартып, жаңадан үлкен ғимарат салуды жоспарлаған. 2001 жылдың мамыр айында кандидаттар тізімі беске дейін тарылды: Колхас, Нувель, Стивен Холл, Даниэль Либескинд және Том Мэйн. 2004 жылы LACMA-ның қамқоршылар кеңесі архитектор Ренцо Пиано басқаратын мұражайды трансформациялау жоспарларын бірауыздан бекітті. Жоспарланған трансформация үш кезеңнен тұрды. Бірінші кезең 2004 жылы басталды және 2008 жылдың ақпан айында аяқталды. Жаңарту жұмыстары Огден даңғылындағы тұрақ ғимаратын бұзуды қажет етті, соның нәтижесінде LACMA көше суретшілері Маргарет Килгаллен мен Барри МакГиге граффити суретін салуға тапсырыс берді. Кіреберіс павильоны – архитектор Ренцо Пианоның LACMA-ның кеңістігін біріктіру жоспарының маңызды бөлігі, ол көбінесе шатастыратын ғимараттардан тұрады. BP Grand Entrance және оған іргелес Broad Contemporary Art Museum (BCAM) үш кезеңді кеңейту және жаңарту науқанының бірінші кезеңін құрайды, оның құны 191 миллион доллар (бастапқыда 150 миллион доллар) болды. BCAM LACMA науқанына 60 миллион доллар сыйлық берген Эли және Эди Броудтың құрметіне аталды; Эли Броуд сонымен қатар LACMA директорлар кеңесінің мүшесі болды. BCAM 2008 жылдың 16 ақпанында ашылды, бұл мұражайға көрме алаңын қосты. 2010 жылы Линда мен Стюарт Ресник көрме павильоны жұртшылыққа ашылды, ол әлемдегі ең ірі, мақсатты түрде салынған, табиғи жарықпен жарықтандырылған, ашық жоспарлы мұражай кеңістігін ұсынады. Екінші кезең Май ғимаратын SPF Architects жобалаған жаңа кеңселер мен галереяларға айналдыруды көздеді. Жоспар бойынша, онда икемді галереялық кеңістік, білім беру орталықтары, әкімшілік кеңселер, жаңа мейрамхана, сыйлық дүкені және кітап дүкені, сондай-ақ музейдің костюм және тоқыма, фотография, графика және сурет бөлімдері үшін оқу орталықтары, және Джеймс Терреллдің екі туындысы бар шатыр бағы болады. Алайда, бұл кезеңнің құрылысы 2010 жылдың қараша айында тоқтатылды. Екінші және үшінші кезеңдер аяқталған жоқ.

Зумтордың ұсынысы

Бастапқыда ескі ғимараттарды жөндеуді көздеген үшінші кезең туралы нақты мәліметтер ұзақ уақыт бойы жарияланбады. Skidmore, Owings & Merrill архитектура фирмасы Зумтормен ғимараттың дизайны бойынша ынтымақтастық жасады. Зумтордың алғашқы ұсынысы, құны 650 миллион долларға бағаланған, Wilshire Boulevard бойындағы көлденең ғимаратты салуды көздеген. Ол барлық жағынан шынымен қапталған болар еді, ал негізгі галереялары бір қабатқа көтерілген. Кең шатыры күн панельдерімен жабылатын. Кейіннен, көршісі – Page Museum көтерген алаңдаушылықтарға жауап ретінде, LACMA Зумтордан жобаланған ғимараттың пішінін өзгертіп, Wilshire Boulevard арқылы созылып, La Brea шайындығынан алыстатуды сұрады. 2014 жылдың маусым айында Лос-Анджелес округінің қадағалаушылар кеңесі LACMA-ға кампусының шығыс жағындағы құрылыстарды бір музей ғимараты үшін бұзу жоспарларын жалғастыруға 5 миллион доллар бөліп берді. Сол жылы олар 600 миллион долларлық жобаны іске асыру үшін 125 миллион доллар мемлекеттік қаржыландыруды көздейтін жоспарды принцип бойынша мақұлдады. 2019 жылдың 8 сәуірінде Зумтор жобалаған ғимарат Лос-Анджелес округінің қадағалаушылар кеңесімен бекітілді. Соңғы бекітілген ғимараттың дизайны бастапқы нұсқадан кішірейтілді, галереялық кеңістік көлемі кеміп, бастапқыдан кем болды. Жаңа ұсыныста қара түстің эстетикасы да алынып тасталды, шығындарды үнемдеу үшін ғимарат бір қабатты, жер үстіндегі, шынымен қоршалған, құм түсті бетонды құрылысқа айналдырылды. Дизайн әлі де Wilshire Boulevard үстіндегі «қолды» көздейді. Қажетті механикалық жүйелер мен дәретханалардан басқа, ғимараттың екінші қабатының барлығы галереялық кеңістікке арналған. 2022 жылға қарай жобаның құны 700 миллион долларға жетеді деп күтілді. Жалпы смета 2023 жылға қарай 750 миллион долларға дейін өсті. 2020 жылы кампустағы төрт ғимарат жаңадан салынатын нысанға орын ашу үшін бұзылды. Оның дизайны қоғамдық наразылықты тудырды және сәулет сыншылары мен музей кураторлары тарапынан сынға ұшырады, олар галереялық кеңістіктің азаюына, нашар дизайнға және жоғары құнға наразылық білдірді. Кейбір жергілікті сәулетшілер, соның ішінде Los Angeles Times газетінің редакторы Кристофер Найт, қайта жобаланған соңғы ғимаратты сынға алып, жоспарларды «жартылай пісірілген» деп атады. Антонио Пачеко жоспарларды «Лос-Анджелес қаласының сәулет және мәдени мұрасына жасалған құрметсіздік» деп сипаттады. Галереялық кеңістіктің азаюы ерекше сынға ұшырады. Бұл жоспарлар Ангелено халқының арасында да қызу дау тудырып, «LACMA-ны сақтап қалу» науқанына әкелді. Лос-Анджелес Wilshire үстіндегі әуе кеңістігіне құқығына ие болғандықтан, қалалық кеңес жобаға келісім беруі керек, өйткені құрылыстың бір бөлігі көшеден өтеді. Перейра ғимараттарын бұзу 2020 жылдың сәуір айында басталды. Бұзу жұмыстары сол жылдың қазан айында аяқталды. 2021 жылы құрылыс жұмыстары нысан аумағында қазбалар табылғаннан кейін баяулады.

Уотс Тауэрс

2010 жылы LACMA Лос-Анджелес қаласының Мәдени істер департаментімен бірлесіп, Уотс мұнараларын сақтауды қамтамасыз ету мақсатында өз қызметкерлерін, біліктілігін және қаржы жинауға көмектесуді ұсынды. 2018 жылдан бері LACMA Лос-Анджелес округімен бірге Уотс мұнараларына жақын орналасқан Эрвин "Магик" Джонсон паркіндегі жаңа орынды дамыту жұмыстарын жүргізіп жатыр.

Оңтүстік Лос-Анджелес ылғалды жерлер паркінің аумағы

2018 жылы LACMA Оңтүстік Лос-Анджелес батпақ жерлері саябағы ауданында қалаға тиесілі, 1911 жылдан бері пайдаланылып келген бұрынғы метро техникалық қызмет көрсету және сақтау алаңында 35 жылға жалға алды, алаңы 80 000 шаршы фут. Сол жылы Лас-Вегас қалалық кеңесі Симфония паркіндегі Лас-Вегас өнер мұражайының үш қабатты, 90 000 шаршы фут көлемді ғимаратын салу үшін жер учаскесін бөлу жөнінде келіссөздерді мақұлдады.

Жергілікті қолжетімділік

Art Bridges және Terra Foundation for American Art ұсынған 2021 жылғы гранттың көмегімен LACMA Local Access деп аталатын әріптестік жобасын іске қосты, оның аясында мұражай өзінің коллекциясының бір бөлігін Ланкастер өнер және тарих мұражайымен, Риверсайд өнер мұражайымен, Шығыс Лос-Анджелес колледжіндегі Винсент Прайс өнер мұражайымен және Калифорния мемлекеттік университетінің Нортридж қаласындағы өнер галереяларымен бөліседі.

Көрмелер

1971 жылы куратор Морис Тучманның революциялық «Өнер және технология» көрмесі Осака, Жапониядағы 1970 жылғы Әлемдік көрмеден кейін LACMA-да ашылды. Музей сол жылы қазіргі заманғы афроамерикандық суретшілердің алғашқы көрмесін ұйымдастырды, онда Чарльз Уилберт Уайт, Тимоти Вашингтон және Дэвид Хаммонс есімдері белгілі емес болатын. Мұражайдың ең көп келуші шақырган көрмесі – 1978 жылы төрт ай ішінде 1,2 миллион адамды тартқан «Тутанхамонның қазыналары» болды. 2005 жылы «Тутанхамон және перғауындардың алтын ғасыры» 137 күн ішінде 937 613 келушіні қамтыды. 1999 жылы суретшінің өзімен аталған Амстердам мұражайынан келген Винсент ван Гог шедеврлерінің көрмесі үшінші ең табысты көрме болды, ал 1984 жылғы француз импрессионистерінің туындылары көрмесі төртінші орынды иеленді. 1994 жылы «Пикассо және жылап тұрған әйелдер: Мари Тереза Уолтер мен Дора Маар жылдары» көрмесі зор жақсы пікірлер мен көп көрермендерді тартты, 153 000-нан астам келуші келді. Қазіргі директор Майкл Гован келгеннен бері, ұсынылған 100-ден астам уақытша көрмелердің шамамен 80% -ы заманауи немесе қазіргі заманғы өнерге арналған, ал тұрақты көрмелерде ежелгі заманнан бастап, Колумбияға дейінгі, Ассирия және Египет өнерінен қазіргі заманғы өнерге дейінгі туындылар ұсынылған. Халықтық мәдениет пен ойын-сауыққа бағытталған жақындағы көрмелер де сыншылар мен меценаттар тарапынан жақсы қабылдады. Әсіресе, режиссерлер Тим Бертон мен Стэнли Кубриктің туындыларына арналған көрмелерге оң пікірлер мен жауаптар айтылды.

Жинақтар

LACMA-ның 120 000-нан астам экспонаттары аймақ, материал және уақыт кезеңдері бойынша көптеген бөлімдерге бөлініп, музейдің әртүрлі ғимараттарында орналасқан.

Қазіргі заманғы және заманауи өнер

Қазіргі заманғы өнер коллекциясы 2008 жылы жаңартылған Ахмансон ғимаратында орналасқан. Ғимараттың жаңа кіреберісінде үлкен баспалдақ бар, ол Римнің Испан сатылары сияқты жиналатын орын ретінде жобаланған. Баспалдақтың төменгі жағындағы атриумды Тони Смиттің 1967 жылғы алып мүсіні «Түтін» толтырады. Плаза деңгейіндегі галереяларда африкалық өнер және Роберт Гор Рифкиндтің неміс экспрессионизмін зерттеу орталығы да орналасқан. Плаза деңгейіндегі заманауи коллекция 1900 жылдан 1970 жылдарға дейінгі туындыларды көрсетеді, олардың көп бөлігі Дженис және Анри Лазаровтардың жинағынан құралған. 2007 жылдың желтоқсанында Дженис және Анри Лазаровтар LACMA-ға 130-ға жуық, көбінесе модернистік туындыларды сыйға берді, олардың құны 100 миллион доллардан асып кеткені бағаланды. Қазіргі заманғы өнер коллекциясы 2008 жылдың 16 ақпанында ашылған Broad Contemporary Art Museum (BCAM) мұражайында көрсетіледі. BCAM-ның тұңғыш көрмесінде соғыстан кейінгі заманғы өнердің 28 суретшісінің 1950 жылдардың соңынан бастап қазіргі уақытқа дейінгі 176 жұмысы қойылды. Бастапқыда көрсетілген жұмыстардың 30-ынан басқасының бәрі Эли мен Эдит Броудтың (брод деп айтылады) жинағынан алынған. Эдвард Кинхольцтің «Back Seat Dodge '38» (1964) мүсіні 1938 жылғы Dodge машинасының шассиінің артқы орындығында жыныстық қатынаста жүрген жұпты бейнелейді. Бұл туынды 1966 жылы Кинхольцке бірден танымалдық әкелді, ол кезде Лос-Анджелес округінің қадағалаушылар кеңесі мүсінді порнографиялық деп танып, тыйым салуға тырысты және егер ол Кинхольцтің ретроспективалық көрмесіне осы жұмысты қосса, LACMA-ға қаржыландыруды тоқтатумен қорқытты. Келісімге сәйкес, мүсіннің машинасының есігі жабық және күзетіліп, 18 жастан асқан мұражайға келген адамның өтініші бойынша және галереяда балалар болмаса ғана ашылуы керек болды. Осы дау-дамабылдың нәтижесінде көрме ашылған күні 200-ден астам адам жұмысты көру үшін кезекке тұрды. Содан бері «Back Seat Dodge '38» көптеген адамдардың назарын аударуда.

Америка және Латын Америкасы өнері

Америка өнері ғимаратының екінші қабатында американдық, латын американдық және Колумбқа дейінгі өнер коллекциялары, ал бірінші қабатында уақытша көрмелер үшін арналған алаңдар орналасқан. Бұрын Андерсон ғимараты деп аталған Америка өнері ғимараты Солтүстік, Орталық және Оңтүстік Америка өнері галереяларын қамтиды. 1972 жылдан 1976 жылға дейін Донелсон Хоупс американдық өнердің аға кураторы қызметін атқарды. LACMA-ның Латын Америкасы өнер галереясы бірнеше жылдық жөндеуден кейін 2008 жылдың шілдесінде қайта ашылды. Латын Америкасы коллекциясына Колумбқа дейінгі, испан отаршылдығы дәуірінің, заманауи және қазіргі заманғы туындылары кіреді. Коллекцияға жаңадан қосылған көптеген туындылар 1997 жылы мұражайға сыйланған, 20 ғасыр мексикалық өнерінің 1800 данадан тұратын жинағын сатудан түскен қаражат есебінен қаржыландырылды. Бұл жинақты дилер-коллекционерлер Бернард және Эдит Левин жинаған. Пардоның көрме стендтері орташа тығыздықтағы талшықты плитадан (MDF) жасалған, қалың қабаттардан құралған, ал 70-тен астам қабаттың арасында бірдей қалыңдықпен аралықтар бар. Лазермен кесілген органикалық пішіндер қабырғалардан толқындай өрбу арқылы көтеріледі, бұл көптеген өнер мұражайларында кездесетін тікбұрышты стендтерге қарама-қарсы келеді.

Азия өнері

Шекек ғимаратында қытай және корей коллекциялары орналасқан. Жапон өнері павильоны Джо Д. Прайс сыйлаған Шин'енкан коллекциясын көрсетеді. 1999 жылы LACMA-ның мүшесі Эрик Лидоу және оның әйелі Лиза 3,5 миллион долларлық құны бар 75 ежелгі қытай туындысын, оның ішінде маңызды қола заттар мен буддалық мүсіндердің көрнекті үлгілерін сыйға берді. LACMA-да Үндістаннан келген бай жәдігерлер жинағы да бар, олар негізінен джайн Тиртханкаралары, Будда және индуист құдайларының мүсіндерінен тұрады. LACMA-да Үндістаннан келген көптеген картиналар да бар.

Грек, рим және этруск өнерлері

Ахмансон ғимаратының екінші қабатында грек және рим өнері галереялары бар. Музейдің ежелгі грек және рим өнері коллекциясының көп бөлігі 1940 жылдардың соңы мен 1950 жылдардың басында баспа империясының магнаты Уильям Рэндольф Херст тарапынан сыйға берілді.

Ислам өнері

Мұражайдың ислам галереяларында керамикадан, металлмен қабаттама жасалған бұйымдардан, эмальды шыныдан, оюлы тас пен ағаштан, сондай-ақ қолжазбаларды безендіруден ислам каллиграфиясына дейінгі кітап өнерінен 1700-нен астам туынды бар. Бұл жинақ перс және түрік глазурьдалған керамикасы мен плиткалары, шыны және кітап өнері салаларында ерекше бай. Жинақ 1973 жылы меценат Джоан Палевскийдің Насли М. Хеераманек коллекциясын мұражайға сыйға тартуынан бастау алды.

Декоративтік өнер және дизайн

1990 жылы Макс Палевский LACMA-ға 32 дана өнер және қолөнер жиһазын сыйлады; үш жылдан кейін ол сыйлығына тағы 42 дана қосты. 2000 жылы ол LACMA-ға өнер және қолөнер туындылары үшін 2 миллион доллар салды. Ол 2004–2005 жылдардағы LACMA көрмесінде көрсетілген 300 экспонаттың шамамен үштен бірін қамтамасыз етті, ол "Еуропа мен Америкадағы өнер және қолөнер қозғалысы: 1880–1920" деп аталды, ал 2009 жылы мұражай "Өнер және қолөнер қозғалысы: Макс Палевский мен Джоди Эванс жинағынан шедеврлер" атты көрме ұсынды. 2009 жылы бір ғана сатып алу арқылы LACMA 18-шы және 19-шы ғасырлардағы еуропалық киімдерді зерттеу және көрсетудегі маңызды орталыққа айналды. Ол Лондондық дилер Мартин Камер мен Швейцарияның Бекенрид қаласынан Вольфганг Руфтан 1700 мен 1915 жылдар аралығында жасалған 250-ге жуық киім және 300 аксессуардан тұратын жинақты сатып алды, олардың ішінде ерлердің үш бөліктен тұратын костюмдері, әйелдердің көйлектері, балалардың киімдері, сондай-ақ кең ауқымды аяқ киімдер, шляпалар, сөмкелер, шәлдер, жанкүйерлер және іш киімдер бар.

Тұрақты көркем инсталляциялар

Лос-Анджелес мүсіншісі Роберт Грэм Америка өнері ғимаратының кіреберісінде биік қола ретроспективті бағананы (1981, 1986 жылы құйылды) жасады. 1991 жылы мұражайдың Уилшир бульвары кіреберісінің шығысында жаңа заманауи мүсін бақшасы ашылды, онда Элис Айкок, Эллсворт Келли, Генри Мур және басқалардың ауқымды ашық аудандағы мүсіндері орналасқан. Бақтың орталық бөлігі – Александр Кальдердің үш бөліктен тұратын мобильдік мүсіні «Hello Girls», ол 1965 жылы мұражайдың ашылуына арнап әйелдер мұражайын қолдау тобы тапсырған. Бұл мобильдік мүсін судың қозғалысымен иілгіш қалқандарын қозғайды және қисық айналасындағы су қоймасына орналасқан. Ахмансон ғимаратының вестибюлі Тони Смиттың «Smoke» мүсінін көрсету үшін қайта жаңартылды, ол алғаш рет 1967 жылы Вашингтондағы Коркоран өнер галереясында қойылмаған. Қара боялған алюминийден жасалған алып мүсін 43 тіректен тұрады, ұзындығы 14 метр, ені 10 метр, биіктігі 7 метр. Жаңадан жасалған мүсін бастапқыда суретшінің мүлкінен алынған, бірақ 2010 жылы бірнеше ай бойы қарқынды қаржы жинаудан кейін «мұражай мүсінді 3 миллион доллардан астам сомаға, ал сақтандыру құны 5 миллион доллардан жоғары бағаланған күйде сатып алды». Мұражайдың мәлімдемесіне сәйкес, сатып алу «Ребекка Белльдегрунның туған күніне орай Белльдегрун отбасының LACMA-ға жасаған сыйлығының арқасында мүмкін болды». Илай және Эдит Броуд ғимарат ашылған кезде BCAM-ның бірінші қабатында орналасқан Ричард Серраның «Band» мүсінін сатып алуға 10 миллион доллар бөлді. BCAM ғимараты мен LACMA ауласын қоршаған 100 пальма ағашынан тұратын бақшаны суретші Роберт Ирвин және ландшафт сәулетшісі Пол Комсток жобалады. 30 түрдің кейбіреулері жерге отырғызылған, ал көпшілігі жер үстіндегі үлкен ағаш қораптарда орналасқан. Уилшир бульвары бойындағы LACMA-ның жаңа кіреберісінің алдында, Огден Драйв бір кезде Уилшир бульвары мен 6-шы көше арасындағы 20 акрлық аумақты екіге бөлген жерде, Крис Берденнің «Urban Light» (2008) мүсіні орналасқан – Лос-Анджелес аймағындағы және оның төңірегіндегі әртүрлі қалалардан алынған 202 көне құйма темір көше шамдарынан тұратын реттелген, көп деңгейлі композиция. Көше шамдары жұмыс істейді, кешке жанып, BP Grand Entrance шатырындағы күн панельдерімен қуаттанады. Алғашында Джефф Кунстың «Tulips» (1995–2004) мүсіні Үлкен кіреберіс ғимаратының ішінде, ал Чарльз Рейдің «Fire Truck» (1993) мүсіні ауланың сыртында орналасқан, екеуі де Broad Art Foundation ұсынған. Екі мүсін де 3 ай бойы көрсетілгеннен кейін, күтпеген зақымданулар мен тозуға байланысты алынып тасталды. 2007 жылдың 2 ақпанында Майкл Гован Кунспен бірге 49 метр биіктігіндегі Кунстың мүсініне арналған жоспарды жариялады, онда 1940 жылғы жұмыс істейтін локомотив краннан ілінген. Мүсін Уилшир бульварының кіреберісінде, Ахмансон ғимараты мен Broad Contemporary Art Museum арасында орналасады. 2011 жылға қарай «қаржы жинау ахуалы нашарлағаннан және Кунстың Калифорниядағы шеберханасы Карлсон және компаниясы 2,3 миллион долларлық техникалық-экономикалық негіздеме зерттеуін аяқтағаннан кейін жұмылдырылған», ал бағаланған құны 25 миллион долларды құрады, Гован «Бізде соңғы құрылыс әдісі жоқ, сондай-ақ соңғы қаржы жинау жоспары да жоқ» деді. Кунс қазір Франкфурттан тыс жердегі неміс шеберханасы Арнольдпен бірге қосымша инженерлік зерттеу жүргізу үшін жұмыс істеп жатқанын айтты, ал Гован бұл зерттеуге жарты миллион доллар жұмсауға уәде бергенін мәлімдеді. Суретші Майкл Хайзердің «Levitated Mass» жобасы LACMA-дағы соңғы жоба. 2011 жылдың 8 желтоқсанында бұл 340 тонналық тас, ені 7 метр, биіктігі 7 метр, бірнеше айлық кешігулерден кейін Риверсайд округіндегі карьерінен шығуға дайын болды. Ол 456 метрлік траншеяда орналасқан, бұл адамдарға алып тастың астынан және айналасынан жүруге мүмкіндік береді. Көшіру 2012 жылдың 28 ақпанында басталып, 2012 жылдың 10 наурызында аяқталды. Көркем туындыны 2012 жылдың 24 маусымында Хайзер, Лос-Анджелес округінің қадағалаушысы Зев Ярославский және Лос-Анджелес қаласының мэрі Антонио Виллараигоса ашты.

Фотография

Уоллис Анненберг фотосурет бөлімі 1984 жылы Ральф М. Парсонс қорынан алған грант арқасында ашылды. Бөлімде 1839 жылы фотосурет өнерінің пайда болған сәтінен бастап қазіргі күнге дейінгі кезеңді қамтитын он бес мыңнан астам туынды сақталған. Фотосурет өнері басқа бөлімдермен де байланыстырылған. LACMA-ның фотосуреттер жинағы саланың барлық аспектісін қамтығанымен, онда жетіспейтін көптеген тұстар бар және ол J. Paul Getty мұражайымен салыстырғанда әлдеқайда кішкентай. 1992 жылы Одри мен Сидней Ирмастар өздерінің фотосуреттер жинағын мұражайға сыйға тартып, қазіргі Лос-Анджелес округі өнер мұражайының Одри мен Сидней Ирмастардың суретшілердің автопортреттерінен тұратын жинағын құрды. Бұл жинақ 150 жылдық кезеңді қамтитын, өте кең және мамандандырылған коллекция. Бұл сыйлық LACMA-да коллекцияның ірі көрмесі ашылуынан екі жыл бұрын жасалды; көрмеде 1853 жылғы химияшы Альфонс Пойтвиннен бастап 1988 жылғы Роберт Мапплторпқа дейінгі көрнекті фотографтардың туындылары қойылды. Жинақта Энди Уорхол, Ли Фридландер және Эдвард Штайхеннің де автопортреттері бар. Одри Ирмас жинаққа жаңа туындылар сатып алуды жалғастырып келеді, бірақ қазір барлық қосымшалар LACMA-ға сыйлық ретінде тапсырылады. 2008 жылы LACMA Annenberg Foundation қорының 19 және 20 ғасырлардағы Марджори мен Леонард Вернонның фотосуреттер жинағын сатып алуға 23 миллион доллар көлемінде сыйлық жасағанын хабарлады. 3500-ге жуық шеберлік баспалардың ішінде Стайхен, Эдвард Уэстон, Ансел Адамс, Эвгений Атгет, Имоген Каннингэм, Кэтрин Опи, Синди Шерман, Барбара Крюгер, Аве Пилдас және Ман Рэйдің туындылары бар. Бұл сыйлық сонымен қатар мұражайдың фотосуреттер жинағын сақтауға арналған қойма салуға көмектесетін қаржылық қор мен капиталды да қамтамасыз етті, нәтижесінде бөлім Уоллис Анненберг атындағы фотосурет бөлімі болып қайта аталды. 2011 жылы LACMA және J. Paul Getty Trust бірлесіп Роберт Мапплторптың өнер туындылары мен мұрағаттық материалдарын, оның ішінде суретшінің 2000-нан астам жұмысын сатып алды.

Фильм

LACMA кино бағдарламасын 1960 жылдардың соңында Фил Чемберлин құрды. 2009 жылы LACMA 41 жылдық кино көрсетулер сериясын тоқтатуды жоспарлап отырғанын хабарлады, себебі келушілер саны мен қаржыландыру төмендеді. Бұл шешім киносүйер қауымның, соның ішінде кинорежиссер Мартин Скорсезедің кеңінен сынға ұшырауына себеп болды, ол Лос-Анджелес Таймс газетінде жарияланған ашық наразылық хат жазды. Жауап ретінде, мұражай кино көрсетулерін кеңейтіп, Film Independent ұйымымен серіктестік құрып, жаңа серия іске қосты. 2011 жылы LACMA және Кино өнері мен ғылымы академиясы үш жыл ішінде бұрынғы May Co. ғимаратында кино мұражайын ашу жоспарларын жариялады. Академия мұражайы 2022 жылы есігін ашты.

Жеке донорлар

2014 жылы LACMA бизнесмен Джерри Перенкиодан 500 миллион долларлық өнер сыйлығын алды. 47 туындыдан тұратын жинақта Поль Сезанн, Эдгар Дега, Рене Магритт, Эдуард Мане, Клод Моне және Пабло Пикассоның туындылары бар. LACMA атқарушы директоры Майкл Гован бұл музей тарихындағы ең үлкен сыйлық екенін айтты, ал The Washington Post оны «кәдімгідей барлық музейге жасалған ең үлкен өнер сыйлықтарының бірі» деп атады. Перенкионың қайтысымен күшіне ене алатын сыйлық, егер музей Питер Цумтор жобалаған жаңа ғимаратты құрылысын аяқтаса ғана жүзеге асырылады. 2007 жылдың 6 наурызында BP LACMA-ның жаңарту науқанының аясында салынып жатқан кіреберіс павильонына «BP Grand Entrance» деп атау үшін 25 миллион доллар көмектесетінін жариялады. 25 миллион долларлық сыйлық 1997 жылы Walt Disney Co. компаниясының Disney Hall үшін жасаған сыйлығымен теңестірілді, бұл Оңтүстік Калифорниядағы өнерге жасалған ең ірі корпоративтік сыйлық саналады. Ал бұрын, 2006 жылы LACMA жаңа кіреберістің «Линда және Стюарт Ресниктердің Үлкен кіреберіс павильоны» деп аталатынын хабарлаған болатын, бұл олардың 25 миллион долларлық сыйлығының құрметіне берілген ат еді. 2008 жылдың 8 қаңтарында Эли Броуд өзінің шамамен 2000 заманауи және қазіргі заманғы өнер туындыларын Broad Art Foundation-да тұрақты түрде сақтап, музейлерге уақытша көрмелерге беретінін мәлімдеді, оларды сыйлық ретінде бермейтінін айтты. Броуд, бір жыл бұрын өзінің жинағының көп бөлігін бір немесе бірнеше музейге, олардың бірі LACMA болуы мүмкін екенін айтқан еді. Дегенмен, LACMA қордан туындылар алу үшін «басымдық» мұражай болып қала береді. Бұрын LACMA директорлар кеңесінің вице-төрағасы болған Броуд LACMA-дағы Broad Contemporary Art Museum (BCAM) ғимаратын салуға 56 миллион доллар жұмсады; сондай-ақ, онда көрсетілетін екі өнер туындысын сатып алуға қосымша 10 миллион доллар берді. BCAM 2008 жылдың ақпан айында ашылғанда Броудтан және оның Broad Art Foundation-нан уақытша алынған 220 туындыны көрсетті. 2001 жылы LACMA Броуд коллекциясының ірі көрмесін өткізгені үшін сынға ұшырады, себебі ол коллекцияны сыйлық ретінде алмай, оның нарықтық құнын арттыруға мүмкіндік берді, бұл көптеген көрнекті өнер мекемелерінде тыйым салынған әрекет. 2002 жылы Анненберг қоры музейге 10 миллион доллар сыйлық берді, ол директордың қалауынша көрмелерді, өнер туындыларын сатып алуды және білім беру бағдарламаларын қолдау үшін арнайы қор құруға жұмсалды. LACMA бұл сыйлықты құрметтеп, басшы лауазымын Уоллис Анненберг директорлығы деп атады. 2001 жылы Уоллис Анненберг мұрағаттық стипендия бағдарламасына 1 миллион доллар сыйлық берді. 1991 жылы қор LACMA-ның қорлануына 10 миллион доллар, ал 1999 жылы Лос-Анджелес бастауыш сынып мұғалімдеріне өнер білімін беруге 100 000 доллар берді. 1996 жылы музей тағы бір ауыр соққыға ұшырады, өйткені Гилберт коллекциясы – итальяндық мозаикалар мен басқа да сәндік заттар, олар болашақта мұра ретінде уәде етілген және олардың кейбіреулері ондаған жылдар бойы көрсетілген, кері тартылды. Сыйлық беруші музей оған көбірек орын беру туралы жазбаша келісімнен бас тартқанын мәлімдеді. Бұл коллекция әлемдегі ең бағалы коллекциялардың бірі саналады. Сонымен қатар, Хаммер және Саймон коллекцияларынан айырмашылығы, ол Лос-Анджелес аймағында қалмады, Ұлыбританияға көшірілді. Арманд Хаммер 1968 жылдан бастап шамамен он жеті жыл бойы LACMA кеңесінің мүшесі болды және осы уақыт ішінде музей оның барлық коллекциясын мұра ететінін жариялады. Хаммердің коллекциясына Ван Гог, Джон Сингер Саргент, Томас Эйкинс, Густав Моро, Эдгар Дега және Поль Сезаннның туындылары кірді. LACMA-ға Honoré Daumier шығармаларының жинағы ұсынылғанда, Хаммер оларды музейге беруге уәде беріп сатып алды. LACMA-ның таңғалуына орай, Хаммер оның орнына Лос-Анджелестегі Occidental штаб-пәтеріне іргелес салынған Хаммер мұражайын құрды. 1972 және 2020 жылдар аралығында Ахмансон қоры музейдің 99 өнер туындысын сатып алуды қаржыландыру үшін шамамен 130 миллион доллар жұмсады, оның ішінде Жорж де Ла Турдың «Түтін шамы бар Магдалина» сияқты шедеврлер, Рембрандт, Уатто және Бернинидің басқа туындылары, сондай-ақ 42 француздық мұнай эскиздерінен тұратын жинақ бар. Сыйлықтар туындылардың көрсетілуіне байланысты ешқандай шарттармен берілмеді. 2020 жылы қор сатып алу бағдарламасын тоқтатты. 1952 жылы құрылған Көркемсурет мұражайының кеңесі LACMA-ның алғашқы ерікті қолдау кеңесі болып табылады және музейдің барлық іс-әрекеттерін қолдайды. 1961 жылы құрылған Қазіргі және Заманауи өнер кеңесі – елдегі кез келген музейдегі заманауи өнерді қолдаудың ең ұзақ жұмыс істейтін тобы. 1980 жылы бұрынғы қамқоршы Роберт Уилсон басқарған музейдің сол кездегі белсенді қара тарихи кеңесші тобы музейді Американың көрнекті суретшісі Ричард Ханттың «Кейбір пішіндеулер» (1975) туындысын сатып алуға итермеледі. 1986 жылы жылдық коллекционерлер комитетінің демалыстары басталды және 157 туындыны сатып алуға 16 миллион доллар жинады, олардың құны 75 миллион долларға бағаланды. 2001 жылы құрылған Фотосурет өнері кеңесі – он қолдау топтарының ең жасы, мүшелеріне суретшілердің студияларына, жеке коллекцияларға сапарлар, кураторлармен көрмелерге экскурсиялар және фотосуреттерді күту мен сақтау туралы лекциялар ұсынады.

Жинақтаушылар комитеті

Жыл сайын ең беделді демеушілер LACMA тұрақты коллекциясын дамытуға коллекционерлер комитетіне қатысу арқылы тікелей үлес қосады, осы шараға билеттер – 15 000 доллардан 60 000 долларға дейін сатып алып, өнер туындыларын сатып алуға арналған қор құрайды. Коллекционерлер комитетінің мүшелері жылына бір рет мұражайда жиналып, түрлі кураторлардың туындыларды сатып алу жөніндегі ұсыныстарын тыңдайды. Әрбір куратор өз ұсынысын қорғауға шамамен бес минут алады, содан кейін сол күні кешке мұражайда өтетін гала-кеште дауыс беру арқылы тұрақты коллекцияға қосылатын келесі өнер туындыларын анықтайды. 1986 жылдан бері бұл шара мұражай коллекциясына 170-ке жуық өнер туындысын әкелді.

LACMA өнер + кино галасы

2011 жылы қолданысқа енгізілген жылдық Art + Film Gala кешкі асы халықаралық суретшілердің өнерін көрсетеді және мұражайға Голливуд жетекшілерінен қолдау жинауға бағытталған. Гала билеттерінің бағасы жеке алтын билет үшін 5000 доллардан басталып, платиналық үстел үшін 100 000 долларға жетеді. 2022 жылғы гала мұражайдың жұмысы мен жинақтары үшін 5,1 миллион доллардан астам қаржы жинады, бұл 2018 жылы шамамен 4,5 миллион доллар, 2013 жылы 4,1 миллион доллар және 2011 жылы 3 миллион доллардан азырақ болатын. Галаның құрметті қонақтарының арасында 2023 жылы Джуди Бака мен Дэвид Финчер; 2022 жылы Хелен Пашгиан және Парк Чан Вук; 2018 жылы Кэтрин Опи және Гильермо дель Торо; 2016 жылы Кэтрин Бигелоу және Роберт Ирвин; 2015 жылы Алехандро Гонсалес Инярриту және Джеймс Террелл; 2014 жылы Барбара Крюгер және Квентин Тарантино; 2013 жылы Мартин Скорсезе және Дэвид Хокни; 2012 жылы қаза болған Стэнли Кубрик пен Эд Руша; ал 2011 жылы Клинт Иствуд және Джон Балдессари болды.

Күшін жою

Бұрын өнер туындыларын аукционға өткізген басқа музейлер сияқты, LACMA да өнер жинағын қысқартуы үшін қатаң сынға ұшырады. 2005 жылы LACMA коллекциясын кеңейту, қайта ұйымдастыру және 2007 жылы жаңадан орналастыруға байланысты Sotheby's аукционында 43 туындыны сатты. Сатылған туындылардың ішінде Амедео Модильяни, Камиль Писсарро және Макс Бекманның суреттері, Альберто Джакометти мен Генри Мурдың мүсіндері, сондай-ақ Пабло Пикассо, Анри Матисс және Эдгар Деганың қағазға салған жұмыстары бар еді. Музейдің 1980 жылдардың басынан бергі ең ірі сатылымы 10,4 миллионнан 15,4 миллион долларға бағаланған, бірақ соңында 13 миллион доллар түсім болды.

Бағдарламалар

1966 жылы Лос-Анджелес округінің өнер мұражайындағы қазіргі заманғы өнер кураторы Морис Тучман «Өнер және Технология» (A&T) бағдарламасын ұсынды. Осы бағдарлама аясында Роберт Ирвин және Джеймс Туррелл сияқты суретшілер, мысалы, Гаррет корпорациясына қабылданып, қабылдауды зерттеу жұмыстарын жүргізді. Бағдарлама LACMA-да өткен және Жапонияның Осака қаласындағы Expo '70 көрмесіне баратын көрменің тууына себеп болды. Сонымен қатар, ол «Жарық және Кеңістік» қозғалысының қалыптасуына үлкен үлес қосты.

Қаржыландыру

Андреа Рич мұражайдың қорын 100 миллион доллардан асырып, келушілер санын арттырғаны және ислам, Латын Америкасы және Корея өнері сияқты қала халқының әртүрлі топтарына қызығушылық тудыруы мүмкін бағдарламалар мен сатып алуларды іске асырғаны үшін жоғары бағаланды. Рич Илай Броудпен болған келіспеушіліктер, соның ішінде жаңа Броуд заманауи өнер орталығына куратор тағайындау мәселесіне байланысты туған даулар салдарынан отставкаға кетті. 2008 жылы LACMA MOCA-мен бірігу туралы ресми ұсыныс жасады және сол мұражайға донорлардан қаржы жинауға көмектесуді ұсынды. Лос-Анджелес округі кодексі мен түрлі операциялық келісімдерге сәйкес, Калифорния штаты заңдарына сәйкес құрылған коммерциялық емес, қоғамдық мүддедегі корпорация – Museum Associates Лос-Анджелес округі өнер мұражайының басқаруын, жұмысын ұйымдастыруын және күтімін жүзеге асырады. 2011 жылы LACMA-ның таза активтері (яғни, есептегі барлық ресурстардың қоры, өнердің құнын есептемегенде) 300 миллион долларды құрады. Сол жылы мұражайдың қоры 99,6 миллион доллардан 106,8 миллион долларға дейін өсті. 383 миллион долларлық салықтан босатылған құрылыс облигацияларын шығару арқылы мұражай үздіксіз кеңейту және жаңарту жұмыстарын жүргізді, нәтижесінде жаңа Кеңдей заманауи өнер мұражайы мен Ресник көрме павильоны және басқа да жақсартулар пайда болды. Лос-Анджелес округі жылына шамамен 29 миллион доллар көмек көрсетеді, ал LACMA әдетте сыйлықтар мен мүшелік жарналардан шамамен 40 миллион доллар жинап, мұражайдың 92 миллион долларлық орташа шығындарының жартысына жуығын қаржыландырады.

Қатысу

Соңғы жылдары келушілер саны артқанмен, 2010 жылы ол 914 356 адамды құрады. 2011 жылы LACMA мұражайына шамамен 1,2 миллион адам келді, бұл мұражай тарихында алғаш рет миллиондық шектің бұзылуы болды. 2015 жылы келушілер саны 1,6 миллионға жетті.