Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағаш өңдеу қол құралы
Woodworking hand tool
Жақсы пышақ (сурет салу пышағы, жақсы шалы, шалы пышақ) – ағаштан жоңқа алып, пішін беруге арналған дәстүрлі ағаш өңдеу қол құралы. Ол екі басында тұтқасы бар жапырақтан тұрады. Жапырағы кесу жиегі бойымен, кесу жиегінен артқы жиегіне дейінгі тереңдігінен әлдеқайда ұзын. Ол пайдаланушыға қарай тартылады немесе "сүріп алынады" (содан аты шыққан). Суреттегі жақсы пышақтың жапырағы ұзын, бірақ одан қысқарақтары да жасалады. Жапырақ кескіш бұрышқа дейін қайратылады. Дәстүр бойынша, ол дөңгелек, тегіс бұрышты болады. Тұтқалары жапырақтың деңгейінен төмен (суреттегідей) немесе сол деңгейде орналасуы мүмкін.
A drawknife (drawing knife, draw shave, shaving knife) is a traditional woodworking hand tool used to shape wood by removing shavings. It consists of a blade with a handle at each end. The blade is much longer (along the cutting edge) than it is deep (from cutting edge to back edge). It is pulled or "drawn" (hence the name) toward the user. The drawknife in the illustration has a blade long, although much shorter drawknives are also made. The blade is sharpened to a chisel bevel. Traditionally, it is a rounded, smooth bevel. The handles can be below the level of the blade (as in the illustration) or at the same level.
Мақсаты
Жұқа пышақ көбінесе жалпақ бетті жұмыстар үшін үлкен ағаш тілімдерін алып тастауға, ағаштардан қабық сыпыруға немесе токарлық станокта одан әрі өңдеу үшін жуан немесе цилиндрлі бұйымдар жасауға қолданылады. Оның жұқа жаны күрделі ойыс немесе дөңес қисықтар жасауға мүмкіндік береді. Тісті пышақтан айырмашылығы, оның жоңқаны бақылауға арналған жабық жағы жоқ, сондықтан тісті пышақтың кесу және жоңқалау дәлдігімен салыстырғанда нашар. Бұл құрал қолмен жасалған крикет таяқтарының да маңызды бөлігі болып табылады, олар таяқтың қисығын қалыптастыру үшін пайдаланылады.
A drawknife is commonly used to remove large slices of wood for flat faceted work, to debark trees, or to create roughly rounded or cylindrical billets for further work on a lathe, or it can shave like a spokeshave plane, where finer finishing is less of concern than a rapid result. The thin blade lends itself to create complex concave or convex curves. Unlike a spokeshave, it does not have a closed mouth to control chip formation, and so lacks the spokeshave's superior cutting and shaving precision. They are also a vital piece of equipment in hand made cricket bats, being used to shape the curve of the bat.
Операция
Жұмылдырылатын пышақ оператор дәстүрлі қырқу атына отырып, жұмыс дайындамасын қауіпсіз ұстап тұратын және қосымша тартымды күш үшін аяқтарын пайдалана алатын жағдайда тиімді қолданылады. Жұмыс дайындамасының ағаш талшықтары қырқу атына параллель, ал жұмылдырылатын пышақтың кескішіне перпендикуляр бағытта орналасуы керек, сонда ғана пышақ ағаш талшығын толығымен қырқып алады, оған қарсы кесілмейді.
The drawknife ideally is used when the operator is in a seated position astride a traditional shaving horse, which safely grips the working stock, and they can also use their legs for additional pulling power. The ideal working stock has the grain of the wood running parallel to the shaving horse, and perpendicular to the blade of the drawknife, so that the drawknife shaves away the entire wood fibre and does not cut against it.
Тіке кесулер
Бірден бүкіл ұзындығын емес, бөлшектің ортасынан соңына қарай жұмыс істеу керек. Оператор содан кейін бөлшекті шауып алу станогында немесе тіректе кері бұрып, ортасынан бастап "қалың" ұшын ортасына және жаңа ғана аяқталған бастапқы "жіңішке" ұшына сәйкес келу үшін түзету жұмыстарын жасайды. Соңғы жұмысты шпатель, тегістеу тақтасы немесе токарлық станокпен жасауға болады.
One works from the centre of the piece to the end, not the entire length all at once. The operator then reverses the piece in the shaving horse or vise and works from near centre to trim the "fatter" end to match the centre and just finished original "skinny" end. Final work can be done by spokeshave, sanding block or lathe.
Бөліну
Ағаштан өте тез және дөңгелектеп кесу үшін, пышақ пайдаланушыға қарай тартылады және мүмкіндігінше терең кесу үшін ағашқа жылдам басылады. Оператор дереу тартуды тоқтатады және жұмыс істелетін бөлшектен сынық немесе тігіс шығару үшін пышақты жоғары қарай иіп, "шашыратып" шығарады. Бұл техника қиын, және тиісті сақтық сақталмаса, жұмыс істелетін бөлшекті және пышақты зақымдауы мүмкін. Иншави – екі тұтқасының арасында бүйірге қарай иілген пышағы бар ұқсас құрал. Ол ағаштан ойыс бет жасау үшін қолданылады, мысалы, орындықтың отыру бөлігінің үстіңгі жағы. Оны шорба деп те атайды. Бір тұтқалы нұсқалары да бар.
For very rapid and rough removal of stock, the blade is drawn toward the user and rapidly levered into the wood to make as deep a cut as possible. The operator immediately stops pulling, and uses the drawknife blade to lever upward so as to "flick" the splinter or splice out of the worked piece. This technique is advanced and may damage the worked piece and drawknife blade if due care is not observed. An inshave is a similar tool with a blade curved out to the side between the two handles. It is used to shave wood to form a hollowed out surface, such as the top of a chair seat. It is also called a scorp. There are also versions with a single handle.