Кіріспе

импорт = 7,943 миллиард доллар (2013 ж. естім.) импорттаушы серіктестер =
сыртқы қарыз: $289 миллион (2006)
кіріс = $2.752 миллиард (2006)
шығыстар = $1.424 миллиард (2006)
көмек = жоқ
кедейлік = халықтың 2/3 бөлігі (2020)
Экваториальдық Гвинея экономикасы дәстүрлі түрде какао және кофе сияқты тауарларға тәуелді болған, бірақ 1980 жылдары маңызды мұнай қорының табылуы және игеруі салдарынан қазір мұнайға ауыр түрде тәуелді. 2017 жылы ол "Ең аз дамыған ел" статусынан шықты, Сахара астындағы Африканың мұндай жетістікке қол жеткізген алты елінің бірі. Дегенмен, экономикалық өсім мен инфрақұрылымның жақсаруына қарамастан, ел 2015 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам даму индексінде 188 елдің ішінде 138-орынды иеленді және әсерлі ЖҰІ көрсеткішіне қарамастан, ол әлі де өте кедейлікпен күресіп жатыр. 2014 жылы мұнай бағасы құлдырағаннан кейін экономика еркін құлдырауға түсті, бұл өсімді шамамен 15%-дан -10%-ға дейін төмендетті. Экваториальдық Гвинея Африкадағы (адам басына шаққанда) ең көп шетелдік тұрғындарға ие, 1,6 миллион халқының тек 950 000-ы азаматтар.

Экономикаға шолу

Тәуелсіздік алғанға дейін Экваториалдық Гвинея какао өндірісінен түскен валюталық түсімге сүйенді. 1959 жылы ол Африкада жан басына шаққандағы ең жоғары табысқа ие болды, және бірнеше онжылдықтар бойы әлемдегі ең кедей елдердің бірі болғаннан кейін де бұл көрсеткішті сақтап тұр. 1996 жылы ірі мұнай қоры табылып, оның кейіннен игерілуі мемлекеттік кірістердің күрт өсуіне әкелді. 2004 жылы Экваториалдық Гвинея Сахара аймалынан оңтүстік Африкадағы үшінші ірі мұнай өндіруші ел болды. Оның мұнай өндірісі екі жыл бұрынғыдан есе өсті. Орман шаруашылығы, ауыл шаруашылығы және балық аулау да ЖІӨ-нің маңызды бөлігін құрайды. Негізінен, өзін-өзі қамтамасыз ететін шаруашылықтар басым. Тәуелсіздік алғанға дейін Экваториалдық Гвинея какао өндірісінен түскен валюталық түсімге сүйенгенімен, кейбір үкіметтердің ауыл шаруашылығына салған салдарынан оның даму мүмкіндіктері шектелді. Дегенмен, үкімет мұнайдан түскен табыстың бір бөлігін ауыл шаруашылығына қайта инвестициялау ниетін білдірді. 1993 жылдан бері Дүниежүзілік банк пен Халықаралық валюта қоры (ХВҚ) демеушілік еткен бірнеше көмек бағдарламалары сыбайлас жемқорлық пен тиімсіз басқару салдарынан тоқтатылды. Үкімет мұнайдан түскен үлкен кірістерге байланысты жеңілдетілген қаржыландыруға құқығын жойды және Дүниежүзілік банк пен ХВҚ-мен «көктегі» қаржылық басқару бағдарламасын келісуге тырысып жатыр, бірақ әзірге сәттілікке жетпеді. Көптеген кәсіпорындар мемлекеттік қызметкерлер мен олардың отбасы мүшелеріне тиесілі. Пайдаланылмаған табиғи ресурстарға титан, темір кені, марганец, уран және аллювиалды алтын кіреді (Экваториалдық Гвинеядағы кен өндіру). 2005 және 2006 жылдары мұнай есебінен экономикалық өсімділігі жоғары деңгейде сақталды.

Тереңінен

Мұнай мен газ экспорты едәуір өсті және алдағы жылдары экономиканы жетектеп отырады. 1999 жылы нақты ЖІӨ өсімі 23%-ға жетті, ал 2001 жылы шамамен 15% өсім болады деген алғашқы болжамдар IMF-тің 2001 жылғы болжамына сәйкес келеді. 1995 жылы Mobil (қазіргі ExxonMobil) ірі Zafiro кен орнын ашты, оның болжамды қоры бар. Өндіріс 1996 жылы басталды. Компания өндірісті арттыру үшін 3 жылдық 1 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі жедел даму бағдарламасын жариялады. Экваториалдық Гвинея 2017 жылдың мамыр айында ОПЕК мүшесі болды.