Кіріспе
Француз тағына ағылшын және британ монархтарының талаптары 1340 жылдардан бастап 19 ғасырға дейін, 1360 жылдар мен 1420 жылдардағы екі қысқа кезеңді қоспағанда, Англия мен Ирландия (кейіннен Ұлыбританияның) патшалары мен патшайымдары Франция тағына да талап етті. Бұл талап 1340 жылы соңғы тікелей Капетия әулетінен шыққан Карл IV-нің сіңлісінің ұлы ретінде Эдуард III-нің француз тағына талап етуімен байланысты. Эдуард және оның мұрагерлері осы талапты күштеңдіру үшін жүз жылдық соғысқа қатысты және 1420 жылдары Генрих V мен Генрих VI тұсында қысқа мерзімге сәттілікке жетті, бірақ Капетия әулетінің тармақшасы – Валуа әулеті ақыры жеңіске жетіп, Францияны Каледен (кейін 1558 жылы жоғалған) және Канал аралдарынан (тарихи тұрғыдан Нормандия герцогтығының бір бөлігі болған) басқа барлық жерінде бақылауда ұстады. Жүз жылдық соғыс аяқталғаннан кейін ағылшын және британ монархтары өздерін Франция патшасы деп атауын жалғастырды және француздық лилия гүлдерін (fleur-de-lis) өздерінің гербі ретінде қабылдады, Англияның гербін екінші дәрежелі құрметті орындарға орналастырды. Бұл 1802 жылға дейін жалғасты, одан кейін Франция монархияны жойып, республикаға айналды. Алайда, Якобиттер талаптан ресми түрде бас тартқан жоқ.
From the 1340s to the 19th century, excluding two brief intervals in the 1360s and the 1420s, the kings and queens of England and Ireland (and, later, of Great Britain) also claimed the throne of France. The claim dates from Edward III, who claimed the French throne in 1340 as the sororal nephew of the last direct Capetian, Charles IV. Edward and his heirs fought the Hundred Years' War to enforce this claim, and were briefly successful in the 1420s under Henry V and Henry VI, but the House of Valois, a cadet branch of the Capetian dynasty, was ultimately victorious and retained control of France, except for Calais (later lost in 1558) and the Channel Islands (which had historically formed part also of the Duchy of Normandy). Following the Hundred Years War, English and British monarchs continued to call themselves kings of France, and adopted the French fleur de lis as their coat of arms, quartering the arms of England in positions of secondary honour. This continued until 1802, by which time France no longer had any monarch, having become a republic. The Jacobite claimants, however, did not explicitly relinquish the claim.
"Франция патшалары" (1340)
Эдуард III, Англия королі (1340 жылдың 24 қаңтарынан 1360 жылдың 8 мамырына дейін биледі).
"Франция патшалары" (тақырыбы 1369 жылы қайта жаңғыртылды)
Эдуард III, Англия королі (1369 – 21 маусым 1377 жылдары биледі, екінші мерзімі). Ричард II, Англия королі (21 маусым 1377 – 29 қыркүйек 1399 жылдары биледі). Генрих IV, Англия королі (30 қыркүйек 1399 – 20 наурыз 1413 жылдары биледі). Генрих V, Англия королі (20 наурыз 1413 – 21 мамыр 1420 жылдары биледі).
Франция патшалары (1422)
Генрих VI, Англия королі (Англиядан, 1422 жылғы 21 қазаннан 1461 жылғы 4 наурызға дейін билік құрған; 1470 жылғы 31 қазаннан 1471 жылғы 11 сәуірге дейін билік құрған) Трой шарты бойынша Франция королі (де-юре, бірақ іс жүзінде тек Солтүстік Франция королі) болды және ресми түрде Франция королі Генрих II ретінде билік етті (Парижде, 1431 жылғы 16 желтоқсанда тәж кигізілді). 1449 жылға дейін ағылшындар Францияның маңызды бөліктерін бақылап тұрды, содан кейін оның барлық ағылшын иелігі оның Капетиялық қарсыласынан тартып алынды. Бұл қарсылас – Оңтүстік Францияның де-факто королі Карл VII, ол 1422 жылы әкесінің мұрагерлігін талап еткен, бірақ Реймсті қайта басып алғаннан кейін ғана 1429 жылы тәж кигізілді. 1453 жылдан кейін Франциядағы ағылшындардың жалғыз қалған иелігі – Кале қаласы болды. Генрих 1461 жылғы 4 наурызда Англияда Эдуард IV тарапынан тақтан алынғанмен, Ланкастер үйінің жақтастары оны король ретінде мойындауын жалғастырды және ол 1470 жылы қысқа мерзімге ағылшын тағына қайта орналасты.
Стюарт әулеті талапкерлері
Елизавета баласыз қайтыс болды. Оның орнын туысы Мэри, Шотландия королевасының ұлы Джеймс VI Шотландияның королі иеленді. Англия мен Шотландия тақтары 1707 жылға дейін династиялық одақпен біріктірілді. Осы кезеңдегі жеті монарх Франция королі/патшайымы атағын сақтап келді, бірақ олардың талабы тек формалды болды. Олардың ешқайсысы Франция корольдері Генрих IV, Людовик XIII және Людовик XIV-ке қарсы әскери науқандарға түсуге ниет білдірген жоқ. Шындығында, Карл I Людовик XIII-нің қарындасымен үйленді, ал оның ұлы Карл II өзінің қуғында болу кезеңінің көп бөлігін Францияда өткізді (сол кезде, тіпті оның таққа деген талабын ресми түрде бас тартпаса да, оны ерекше атап көрсетпеді). Англияның Джеймс I және Шотландияның VI патшасы (24 наурыз 1603 – 27 наурыз 1625). Англия мен Шотландия королі Карл I (27 наурыз 1625 – 30 қаңтар 1649). Англия мен Шотландия королі Карл II (30 қаңтар 1649 – 6 ақпан 1685). Англияның Джеймс II және Шотландияның VII патшасы (6 ақпан 1685 – 12 ақпан 1689). Англия мен Шотландия королевасы Мэри II (13 ақпан 1689 – 28 желтоқсан 1694). Англияның Уильям III және Шотландияның II патшасы (13 ақпан 1689 – 8 наурыз 1702). Англия мен Шотландия королевасы Анна (8 наурыз 1702 – 1 мамыр 1707).
Ұлыбританияның талапкерлері
1707 жылғы Одақ актісі Англия Корольдігінің Шотландия Корольдігімен бірігуін жариялады, осылайша Ұлыбритания Корольдігі құрылды. Корольдікте 1801 жылға дейін төрт монарх тақ отырды. Олар өздерін Франция королевасы/королі деп атады; алайда, ешқайсысы Людовик XIV және оның ізбасарлары Людовик XV және Людовик XVI-ны, не олардан кейін келген Бірінші Франция Республикасын құлатуға ресми әрекет жасаған жоқ: Ұлыбритания королевасы Анна (1 мамыр 1707 – 1 тамыз 1714). Ұлыбританияның Георг I (1 тамыз 1714 – 11 маусым 1727). Ұлыбританияның Георг II (11 маусым 1727 – 25 қазан 1760). Ұлыбританияның Георг III (25 қазан 1760 – 31 желтоқсан 1800).
Anne, Queen of Great Britain (1 May 1707 – 1 August 1714). George I of Great Britain (1 August 1714 – 11 June 1727). George II of Great Britain (11 June 1727 – 25 October 1760). George III of Great Britain (25 October 1760 – 31 December 1800).
Талап қоюды тоқтату
Француз төңкерісі кезінде монархия 1792 жылдың 21 қыркүйегінде жойылды және оның орнына Француз Республикасы құрылды. Бірінші коалиция соғысында британдық-француздық келіссөздер 1797 жылдың шілдесінен қарашасына дейін Лилль қаласында өтті. Француздар ағылшын монархынан титулын алып тастауды талап етті; Джеймс Харрис, Малмсберидің 1-графы, оны патшаның бейнесіндегі қолтаңбасынан жоюға дайын болды, бірақ келіссөздер күйреген кезде одан әрі келісімге келмеді. Парламенттегі келіссөздерді талқылау кезінде сэр Джон Синклер бұл талапты «маңызсыз» және «таласуға лайық емес» деп атады; Уильям Питт кіші осы титулды «Англия тәжінің ең болмағанда зиянсыз қауырсыны» деп сипаттады; француз Лоранс оны «көне дәреже» деп атады, одан бас тарту ар-намысты жоғалтып, ұятқа алып келеді. 1800 жылы Одақ заңы Ұлыбритания Корольдігі мен Ирландия Корольдігін біріктіріп, Ұлыбритания мен Ирландияның Біріккен Корольдігін құрды. Георг III осы мүмкіндікті пайдаланып, енді жойылған француз тағына деген талабынан бас тартты, соның салдарынан Эдуард III заманынан бері Францияның барлық талапкер корольдерінің гербінің бөлігі болған лилия гүлдері британдық корольдік гербінен алынып тасталды. 1802 жылғы Амиен шарты арқылы Ұлыбритания Француз Республикасын мойындады. Лилия гүлдері Ұлыбританияның патшалық гербінен толығымен алынып тасталғанымен, олар кейіннен британ доминионы – Канаданың гербіне енгізілді, онда олар француз канадалықтарының мұрасын көрсетеді, бұрынғы британдықтардың француз тағына талабын емес. Франция корольдігінің лауазымы 1814 және 1848 жылдар аралығында қалпына келтірілсе де, кейінгі британ монархтары Франция корольдігіне немесе Француз империясына талап етуді жалғастырмады.
Канал аралдары
Бастапқыда Нормандия герцогтігінің бір бөлігі болған Канал аралдары Нормандық жаулап алудан бері Англия корольдерінің иелігінде. 1259 жылғы Париж шарты бойынша Англия корольдері Нормандия герцогтігінен бас тарды, бірақ Канал аралдарын «Францияның теңдесі және Аквитания герцогы» ретінде сақтап қалды. 1360 жылғы Бретинь шартында Канал аралдары, Аквитания және Франциядағы басқа да ағылшын иеліктері Франция корольдерінің жоғары билігінен шықты. Жүз жылдық соғыстың қалған жылдарында Франция 1558 жылы басып алынған Каледен басқа, француз құрлығындағы барлық ағылшын территорияларын қайта басып алды. Дегенмен, Канал аралдары, француздардың аралдарды басып алуға жасаған бірнеше сәтсіз әрекеттеріне қарамастан (1781 жылғы Джерси шайқасымен аяқталды), Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі неміс оккупациясынан басқа, үздіксіз ағылшын және британдық билігінде қалды.
Якобитті жалғандар
Жакобиттік талапкерлер бұл өзгерісті мойындамады. Якобиттік претенденттер – Англияның тақтан түскен Джеймс II және оның мұрагерлері болатын, олар 1689 жылы тақтан түскеннен кейін де өздерін «Англия, Шотландия, Франция және Ирландия патшалары» деп атауды жалғастырды. Төрт претенденттің төртеуі де 1689 жылдан 1807 жылға дейін Франция королі, сондай-ақ Англия, Шотландия және Ирландия королі атағын белсенді түрде талап етуді жалғастырды:
Джеймс II және VII (12 ақпан 1689 – 16 қыркүйек 1701). Джеймс Фрэнсис Эдвард Стюарт (16 қыркүйек 1701 – 1 қаңтар 1766), Джеймс III және VIII стилімен, сондай-ақ Chevalier de St. George немесе Old Pretender деп белгілі. Чарльз Эдвард Стюарт (1 қаңтар 1766 – 31 қаңтар 1788), Шарль III стилімен, сондай-ақ Бони Принс Чарли, Жас Шевалье немесе Жас Претендер ретінде белгілі. Кардинал Генри Бенедикт Стюарт (31 қаңтар 1788 – 13 шілде 1807), өзін Генри IX және I деп атаған, Англия, Шотландия, Франция және Ирландия королі. Джеймс II өмірінің соңғы он екі жылында және оның ұлы, Ескі Претендер, 1713 жылғы Утрехт келісіміне дейін Луи XIV-нің қамқорлығында болды, осы уақытта олар оның тағына таласқан еді.
Ұсынысты қабылдамаған талапкерлер
Сонымен қатар, Англия тағына таласқан екі сәтсіз үміткер де Франция королі атанды. Олар әдетте патшалар тізіміне енгізілмейді. Ламберт Симнел, Эдвард Плантагенеттің рөлін сомдаған, Уориктің 17-ші графы. "Англия мен Франция королі Эдвард VI" (1487 жылғы 24 мамыр – 16 маусым) деп аталды. Генрих VII Сток шайқасында оны тұтқынға алды. Джеймс Скотт, Монмуттың 1-ші герцогы. "Англия, Шотландия, Франция және Ирландия королі" (1685 жылғы 20 маусым – 6 шілде) деп өзін жариялады. Седжмур шайқасынан кейін Джеймс II/VII оны тұтқынға алды, және одан кейін мемлекеттік қасақаналық үшін басы кесілді.