Кіріспе

1980 жылы Джон Маккензи режиссерлік жасаған британдық фильм.

"The Long Good Friday" – 1980 жылы Джон Маккензи режиссерлік жасаған британдық гангстерлік фильм. Бари Киффтің сценарийі бойынша Боб Хоскинс пен Хелен Миррен түсірілген. Оқиға Лондонда өрбітеді және 1970-ші жылдардың соңындағы оқиғалар мен мәселелерді, оның ішінде саяси және полицияның орта деңгейдегі сыбайлас жемқорлығы мен ИРА-ның қаражат жинауын қамтиды. Эдди Константин, Дейв Кинг, Брайан Маршалл, Дерек Томпсон, Пол Фриман және Пирс Броснан (оны кинодағы тұңғыш рет пайда болуы) сомдаған актерлер қатарында. Фильм 1979 жылы аяқталған, бірақ кешігулерге байланысты 1981 жылдың басына дейін кеңінен көрсетілмеді. Фильм сыншылардан жағымды пікірлер алды, ал Боб Хоскинс "Ең үздік актер" номинациясы бойынша BAFTA сыйлығына ұсынылып, гангстер Харольд Шэнд рөлін сомдағаны үшін Evening Standard Film Award сыйлығын жеңіп алды. Британдық кино институтының "100 үздік британдық фильм" тізімінде 21-орынға ие болды және Хоскинске оның мансабындағы маңызды рөл берді. 2016 жылы британдық "Empire" киножурналы "The Long Good Friday" фильмін "100 үздік британдық фильм" тізімінде 19-орынға қойды.

Сюжет

Белфаст қаласында бір ер адам бейтаныс алушыға ақшаны жеткізіп, соның ішіндегі бір бөлігін өзіне қалдырады. Ақшаны санап жатқан алушыларға ауылдық үйдің ішінде қарулы адамдар шабуыл жасайды. Ұзақ өтпей, жеткізушінің жүргізушісі Филді ұрлап, өлтіреді. Кейіннен жеткізуші Колин Лондонның бассейнінде қаза табады. Лондондық гангстер Харольд Шэнд заңды бизнеспен айналысуға ұмтылып, Лондон доктарын қайта құру жоспарын жергілікті құрылыс шебері, кеңесші Харрис пен американдық мафиози Чарлидің арасында серіктестік құру арқылы іске асыруға тырысады. Шэндтің әлемі кенеттен оның мүлкіне жасалған бомбалық шабуылдар мен оның жақындарының, соның ішінде ескі досы Колиннің өлімімен дүрлігіп кетеді. Ол және оның қолдары жемқор полицейлерді, хабарласушыларды және басқа да қылмыскерлерді қорқытып, шабуылдаушылардың кім екенін анықтауға тырысады, сонымен бірге келушілерді алаңдатпауға тырысады, американдықтар оның толық бақылауда емес деп ойласа, оны тастап кетеді деп қорқады. Шэндтің сүйіктісі Виктория мафия өкілдеріне оның беймәлім жаудың шабуылы астында екенін айтады, бірақ Шэнд дағдарысты тез арада шешу үшін жұмыс істеп жатқанын жеткізеді. Ол Шэндтің оң қолы Джефф шабуылдардың артында кім тұрғаны туралы өзі айтқаннан да көп білетініне күдікпен қарайды. Бірқатар тергеуден кейін Шэнд Джеффпен кездеседі, ол кеңесші Харристің қысымымен Колин мен Филді Белфастқа Харрис атынан Уақытша Ирланд Республикалық Армиясына (ИРА) ақша жеткізуге жібергенін мойындайды. Ол ИРА-ның үш жетекшісі ақша жеткізілгеннен кейін сол түні қаза тапқанын түсіндіреді. Шэнд ИРА оларды қауіпсіздік күштеріне сатып жібергенін және жоғалған ақшаны өзіне алғанын түсінеді, сондай-ақ оның ұйымын кек алу үшін нысанаға алғанын біледі. Лондондағы террористік ұйымды жоюға ант ететін Шэнд ашуға беріліп, Джеффті өлтіреді. Харриспен бетпе-бет келгеннен кейін, Шэнд ИРА-ның Лондондық басшылығымен автокөлік жарысында кездесу ұйымдастырады. Ол оларға атысты тоқтату үшін 60 000 фунт стерлинг ұсынады, бірақ оларды алдап, ақшаны санап жатқанда оларды және Харристі атып өлтіреді. Жауының өлгенін және мәселенің шешілгенін сенген Шэнд Савой қонақ үйіне Чарли мен оның көмекшісі Тониге жеңіс туралы хабарлауға барады, бірақ американдықтардың қырғыннан қорқып, кетуге дайындалып жатқанын көреді. Ұлыбритания туралы олардың қысымдық пікірлеріне жауап ретінде Шэнд оларды мақтандығы үшін сөкпектейді және оларды қорқақ деп айыптайды. Қонақ үйден шығып бара жатқан Шэнд шоферімен басқарылатын көлігіне отырады, бірақ оның ИРА-ның өлтірушілері басып алғанын біледі. Ол Викторияның да басқа көлікпен ұрланып келе жатқанын көреді. Көлік белгісіз бағытқа қарай жылдамдықпен келе жатқанда, Шэнд өзінің тағдырының өзгеретінін сезеді.

Кастинг

Гарольд Шендтің рөлі Боб Хоскинс үшін арнайы жазылған. 1981 жылы Хоскинс «Black Lion» және «Calendar Films» компанияларын Хоскинстің дауысын ағылшынның Мидлендс аймағынан шыққан актер Дэвид Дакермен дубляждау жоспары бар АҚШ телеарнасы үшін жасалған нұсқаның шығуына қарсы шара қолдану үшін сотқа бергені хабарланды.

Қабылдау

Rotten Tomatoes сайтында фильмге 29 рецензия негізінде 97% мақұлдау көрсеткіші берілген, ал орташа бағасы 8.10/10. Сайттың сын тұжырымы: "Боб Хоскинс "Ұзақ Ұлы жұма" фильмінде өте зұлым, шайтандық рөл сомдайды – бұл қатал интеллектіге, тартымды сюжетке және өткір қызығушылыққа толы гангстерлік фильм."

Мұра

Кейіннен бұл есімді соңғы сахна Майкл Клейтон (2007) және The Gentlemen (2019) фильмдерінде, сондай-ақ Брайан Перн (2017) телесериалының соңында қолданылды.