Кіріспе

Сәндік гүл шоғы, бау немесе лента, мерекелік шараларда қолданылады.

Гүл шоғы – гүлдерден, жапырақтардан немесе басқа материалдардан жасалған сәндік өру, түйін немесе гүлдесте. Гүл шоғын басқа немесе мойынға тағуға, тірі емес заттарға ілуге немесе мәдени немесе діни маңызы бар жерге қоюға болады.

Этимология

Француз тіліндегі гирлянда сөзі, италия тіліндегі гирландадан шыққан, ол – өрім.

Қызғалдақ

Гүлшаңды гүлінен жасалған гүлдесте (көбінесе балалар ойыны ретінде) – гүлшаңды тізбегі деп аталады. Гүлшаңды тізбегін жасаудың бір жолы – гүлшаңдарды жинап, сабақтың тамырында тесік жасау (мысалы, тырнақпен немесе түйін байлап). Содан кейін келесі гүлдің сабағын гүлдің гүлшоғырына дейін өткізеді. Бұл әдісті көптеген гүлдермен қайталап, ұзын тізбектер жасап, оларды қарапайым білезіктер мен мойыншептерге айналдыруға болады. Тағы бір танымал әдіс – гүлдің басын бір-біріне қысып, көсеуқұртқа ұқсату. Льюис Кэрроллдың "Әлиса ғажайыптар елінде" кітабында, Әлисаның оқиғалары басталар алдында, ол қарындасымен бірге сыртта отырып, гүлшаңды тізбегі жасауды ойлап отырады, бірақ оны Ақ қоян тоқтатады. "Гүлшаңды тізбегі" немесе "гүлшаңды тізбектеу" терминдері түрлі техникалық және әлеуметтік "тізбектерге" де сілтеме жасауы мүмкін.

Әдебиетте

Гирляндалар көптеген өлеңдерде кездеседі, соның ішінде Джон Китстің "La Belle Dame sans Merci" өлеңінде. Киелі кітапта (Ағылшын стандартты нұсқасы), Нақыл сөздер 4:9 даналықты гирлянда сыйлаушы ретінде сипаттайды: «Ол басыңа әсем гирлянда салады, саған сәнді тәж кигізеді». Сирахтың деутерканондық кітабында банкетті ұйымдастырушы немесе «әміршіге» тамақ дайындалып, қонақтар орналасқаннан кейін гирлянда киюге рұқсат беріледі. Пайғамбар Исаия «Ефремнің маскүнемдерін» (солтүстік Израильді) олардың гирляндаларындағы солған гүлдерге сілтеме жасап айыптайды (Исаия 28:2). 1913 жылғы Люси М. Монтгомеридің «Алтын жол» романында «өмірдің кешкі мезгіліне немесе жалпы қартаюға» метафора ретінде «өшіп бара жатқан гирлянда» қолданылады: «[ ] Ол біздің тәтті Сессилиямыздың жер бетінде болашағы жоқ екенін алдын ала сезіп пе? Оған ұзақ көлеңкелер мен солған гирляндалар емес, өмір шарабындағы көлденең шырақ сөніп, қуаныш гүлінің бір де бір жапырағы түспей аяқталады. [ ]». 1906 жылғы балалар кітабы «Темір жол балаларында» Эдит Несбит гирлянданы метафора ретінде қолданады: «Достықтың гирляндасы мәңгі жасыл болсын».

Үндістан субконтиненті

Үндістан және Пәкістан сияқты Үндістан субконтинентіндегі елдерде, құрметті қонақтарға құрмет көрсету мақсатымен, олардың мойнына гүл шоғын тағу салты бар. Оңтүстік Азиядағы үйлену тойларында күйеу жігіт гүл шоғымен әшекейленеді.

Непал

Непалдың ұлттық әнұранында "Саяун тунга фулка" деген тізілім кездеседі. Бірінші жолы: "Жүздеген гүлдерден тоқылған, біз – бір гүл шоғырымыз, Непал халқы".

Христиан әлемi

Христиан елдерінде гүл шоқтары жиі Рождество мерекесінің әшекейі ретінде қолданылады, мысалы, Рождество ағашына орап қою үшін.